Autisme is geen kapstok

Een van de redenen dat ik de diagnose autisme altijd wilde vermijden was dat het zo snel een kapstok is voor alle problemen. Leven met autisme is niet eenvoudig en als je hoogfunctionerend autistisch bent dan kun je het redelijk goed verhullen. Dat wil niet zeggen dat je er geen last van hebt, je brein is autistisch en heeft alle nadelen en voordelen van autisme inclusief overprikkeling, sociale onzekerheid en vaak ook een groot rechtvaardigheidsgevoel. Je probeert zo normaal mogelijk te leven maar je hoofd draait constant op maximum toerental en dat is erg vermoeiend.

Wat bedoel ik met de kapstok, dit werkt twee kanten op. Er zijn mensen die niet neurotypisch zijn die alles wat er mis gaan wijten aan hun “stoornis”. Ik kon er niets aan doen want ik ben…. vul maar in. De diagnose wordt een excuus voor van alles en nog wat gebruikt, en zo ontlopen ze elk vorm van verantwoordelijkheid voor hun eigen gedrag. Lekker makkelijk, maar wel een erge vorm van zelfbedrog en je er makkelijk van af maken.

De andere kant van de kapstok heb ik zelf ook wel regelmatig ervaren en is er wel als angst ingekropen. Wanneer je problemen hebt met iemand of moeilijk kunt omgaan met iemands gedrag, dan kan deze persoon de “schuld” makkelijk bij jou neerleggen want jij bent nou eenmaal autistisch en begrijpt het allemaal niet zo goed. Nee, soms is de ander gewoon een narcistische klootzak, maar dat zeg je dan maar niet. Mensen kunnen je autisme ook tegen je gebruiken om zichzelf schoon te praten en jou de schuld in de schoenen te schuiven.

Als iemand met autisme sta je in sociale omgang al een behoorlijk stuk achter, als dan ook nog je kwaal tegen je gebruikt wordt, voel je jezelf vaak echt machteloos. En wanneer je jezelf machteloos voelt dan vallen de meeste aangeleerde sociale vaardigheden weg en wil je het liefst stil in een hoekje kruipen.

Toch gebeurt het tegenwoordig steeds minder vaak omdat ik heel open ben over mijn autisme en mijn “gebreken”. Toch kan mijn hoofd nog steeds aan de haal gaan met een misplaatste “grappige” opmerking of een domme botte reactie. De sociale onzekerheid blijft een handicap, hoe je ook leert om met alles om te gaan. Als je hoofd eenmaal aan de haal gaat met een verkeerd idee dan kost het best wat moeite om dat weer in rustige banen te leiden met veel rationeel redeneren.

Maar aan welk kant je ook staat, probeer kapstokken te vermijden, dit werkt naar beide kanten niet.

Tot schrijfs, Hein Pragt.