Gezond egoisme

Gepubliceerd op augustus 4, 2025

Gezond egoisme, wegcijferen versus gezond egoisme.

Ik ben okeEgoisme (Latijn: ego = ik) wordt ook wel ikzucht of zelfzucht genoemd en het is een eigenschap waarbij iemand op het eigen voordeel en geluk uit is meestal ten nadele van belangen en het geluk van anderen. Egoïsme is het ene uiterste, maar altruïsme, het altijd aardig zijn en klaarstaan voor een ander zonder enig eigenbelang is ook niet gezond. Om het evenwicht tussen egoïsme en altruïsme te vinden, is de term gezond egoïsme bedacht. Gezond egoïsme betekent rekening houden met de wensen van uzelf en met die van een ander en voor sommige mensen is dit best wel moeilijk.

Zelfvertrouwen kweken en duidelijk afbakenen wat u wilt en vooral wat u niet wilt kunt u leren. Gezond egoïsme is vaak niet zo eenvoudig want waar ligt de grens? De grens ligt ook niet vast, voor een ieder zal de grens anders liggen, dit is ook afhankelijk van het karakter van deze personen. Sommige mensen zijn van nature al wat assertiever anderen hebben een hekel aan conflict of confrontaties en gaan deze het liefst uit de weg. Deze pagina gaat dus over het thema gezond egoïsme. Vriendelijke groet, Hein Pragt

Gezond egoisme versus wegcijferen

Sommige mensen zijn gewoon te aardig, ze willen het voor iedereen goed doen, zo proberen conflicten en confrontaties te vermijden en cijferen zichzelf met regelmaat weg om het anderen naar hun zin te maken. Vaak zijn deze mensen ook nog erg zorgzaam, warm, betrokken en gevoelig voor de behoeften van anderen. Vaak geven ze deze liefde en aandacht met de stille wens om dit ook terug te ontvangen en dat gebeurt regelmatig ook niet, met grote en kleine teleurstellingen tot gevolg. Vaak hebben deze mensen ook problemen met het aangeven van hun eigen grenzen, waardoor anderen deze grenzen met regelmaat opzoeken.

Soms is dit het gevolg van naïviteit maar het ken ook het gevolg zijn van angst om afgewezen te worden of door het (vaak tijdelijke) prettige gevoel om nodig te zijn. Sommige mensen zijn vooral aardig om ook aardig gevonden te worden door anderen en dit uitsloven voor anderen komt regelmatig voort uit een (soms onbewust) minderwaardigheidsgevoel. Door anderen te helpen, heeft men even het gevoel dat men minder leeg is van binnen. Vaak zijn mensen voortdurend op zoek naar compensatie voor de onvrede die ze in zichzelf voelen.

Gezond egoisme kunt u enkel bereiken als u een reëel beeld over uzelf hebt. Bedenk dat niemand perfect is, accepteer uzelf zoals u bent en dat u het niet iedereen naar de zin kunt maken. U moet kiezen tussen eigenbelang en dat van een ander, dat is niet altijd eenvoudig. Uw eigen schuldgevoel of het werken op uw schuldgevoel komt al snel om de hoek kijken. Het is elke keer weer een keuze maken. Eerst moet u loskomen van onterecht schuldgevoel. Ik heb er zelf jaren over gedaan om te leren dat “nee” ook een goed antwoord is zonder dat ik me daar schuldig over hoefde te voelen en het verbaasde mij achteraf hoe makkelijk mensen ook “nee” accepteerden. Het idee dat ik geen “nee” kon zeggen zat vooral in mijn eigen hoofd, ik wilde graag aardig zijn en genoot van het tijdelijke gevoel “gewaardeerd” te worden.

Wegcijferen in een relatie komt ook veel voor, vaak heeft u het gevoel dat u alles geeft en er weinig voor terugkrijgt. Dit kan een heel ontevreden en onzeker gevoel geven. Soms is dit niet eenvoudig terug te draaien, maar bedenk dat voor een goede relatie geven en krijgen in evenwicht moet zijn. Ik vind zelf wederkerigheid hiervoor een mooi woord. Maar vaak is de ander zich er helemaal niet van bewust omdat u zo makkelijk bent in het “ja” zeggen dat men er aan gewend is geraakt.

Een goed en eerlijk gesprek kan dan veel oplossen, probeer dit dan niet in een verwijtende vorm te doen, verwacht niet dat de ander veel verandert, kijk eerst naar uw eigen gedrag maar maak rustig duidelijk dat u bijvoorbeeld wederkerigheid mist. Krop ontevreden gevoelens niet op omdat die op den duur ook alle andere gevoelens gaan overheersen. We zijn allemaal verantwoordelijk voor de mensen om ons heen, maar we zijn ook verantwoordelijk voor onszelf. Te veel van het ene is niet goed, te veel van het andere ook niet. Gezond egoisme zorgt ervoor dat u het eigen geluk verwezenlijkt, zonder dat onze betrokkenheid voor anderen verminderd.

Hoe kunt u zichzelf veranderen als uw zorgzame karakter een probleem voor uzelf is:

  • Wanneer u ontevreden bent over uw eigen gedrag, probeer eens na te gaan of er een patroon zit in de situaties waarin u telkens terecht komt. Kijk eens objectief wat uw eigen aandeel hier in is, u kunt op deze wijze een zogenaamde valkuil voor uzelf ontdekken.
  • Neem eens een helikopter kijk op de zaak, stel u eens voor hoe u zou reageren als u naar iemand anders kijkt die hetzelfde gedrag als uzelf vertoont.
  • Probeer uw eigen grenzen te bepalen en neem u voor die ook te verdedigen. Tot zover mag iemand gaan, als ze verder proberen te gaan dan accepteert u dit niet meer. Probeer duidelijk voor uzelf af te bakenen wat u wel wilt en vooral wat u niet wilt en probeer uzelf en anderen daar aan te houden.
  • Onderzoek en erken uw tekortkomingen en kom er eerlijk voor uit. Als u een beter beeld van uzelf schept dan de werkelijkheid bent u alsmaar bezig uzelf te bewijzen. Ook wordt het wel heel ingewikkeld als u zichzelf anders presenteert tegenover verschillende mensen die dan ineens tegelijk bij elkaar komen. Kortom wees uzelf en leer uzelf kennen. Probeer te accepteren dat niet iedereen u aardig hoeft te vinden.
  • Leer te ontdekken wanneer men op uw schuldgevoel gaat werken, en geeft dan duidelijk aan dat u dat niet prettig vindt.
  • Leer nee te zeggen als iemand op een heel ongelegen moment om hulp aanklopt. Als u geen tijd heeft, spreek dan eventueel af wanneer u wel tijd heeft. Probeer eerlijk te zijn en er niet met een smoes onderuit te komen. Laat merken dat u wel belangstelling hebt voor de ander maar dat het nu even niet mogelijk is. In de meeste gevallen zal de ander daar begrip voor hebben.
  • Leer dat u niet verantwoordelijk bent voor de hele wereld, wel voor uzelf.
  • Leer ook dat uw teleurstellingen soms het gevolg zijn uw eigen (te) hoge verwachtingen.

Wat is dan gezond egoïsme?

Het woord egoïsme heeft een negatieve klank maar het kent wel twee kanten, in deze moderne wereld waarin het eigen belang centraal lijkt te staan, is het woord egoïst een scheldwoord. Maar is een beetje egoïsme zo slecht, horen geven en nemen niet onlosmakelijk bij elkaar? Het lijkt er op dat onszelf identificeren met de behoeften van de ander niet een aangeboren menselijke vaardigheid is. Egoïsme, zich laten bewonderen, beminnen en te nemen zonder verplichting tot wederkerigheid is ook een onderdeel van diezelfde wederkerigheid. Door soms te nemen weet men ook hoe goed het voelt en is men ook in staat om hetzelfde te geven omdat men weet dat het de ander ook goed doet.

Wanneer men zichzelf niet af en toe op de eerste plaats kan stellen, zal men zich in het contact met anderen ook gauw op de tweede plaats gedrukt voelen. Wel is het zo dat het er op lijkt dat de hedendaagse samenleving wordt gedomineerd door een vorm van korte termijn egoisme. Dit zegt dat men alleen gelukkig kan zijn als men meer heeft dan anderen en dat men het gevoel van te kort gedaan zijn moet bestrijden door anderen ook te kort te doen. Dit is geen gezond egoisme maar een perverse versie van het egoisme. Op een gezonde wijze voor uzelf opkomen en goed voor uzelf zorgen is zo slecht niet, door een gezond zelfbeeld en voldoende eigenwaarde kunt u uiteindelijk ook weer meer voor anderen betekenen. De middenweg is en blijft belangrijk, zorg goed voor uzelf maar laat ruimte voor anderen, dat is een gezond evenwicht.

Meer artikelen over menswerk

Gerelateerde berichten

Over de auteur

mail
Hein Pragt

Add a Comment

Je e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *