Elektronica hoofdpagina

zxy techniekDeze pagina gaat over elektronica als hobby, als kind had ik zelf elektronica als hobby, ik haalde alles wat ik kon krijgen uit elkaar en verzamelde de onderdelen. Na het bouwen van de eerste buizenversterker en een paar aardige opdonders ontdekte ik de digitale techniek. Ik bouwde mijn eigen meetapparatuur, voeding en mengpaneel en ik soldeerde wat af in mijn hoekje van de schuur, later heb ik nog MTS elektro gedaan. Mijn eerste ICT baan was als embedded programmeur waarbij ik ook veel elektronica schakelingen ontworpen heb, ik vond dit een hele leuke tak van werk waarbij ik mijn kennis van elektronica kon combineren met mijn kennis van programmeren. Nu ben ik op latere leeftijd weer druk bezig met elektronica als hobby en de oude kennis over elektriciteitsleer en elektronische componenten komt nog steeds van pas. Wanneer u elektronica als hobby wilt gaan beoefenen dan is het handig om uiteindelijk een eigen werkbank / hobbyhoek te hebben met een tafel, gereedschappen, onderdelen, meetapparaten, voeding op één plek waar u rustig en veilig kunt werken aan uw hobby. Het hoeft niet een professioneel lab te worden, op deze pagina geeft ik een overzicht hoe ik zelf een elektronica werkplaats op zonder heb ingericht. Ook staat op deze pagina wat informatie over bekende elektronica onderdelen, wat schema's en datasheets en leuke elektronica projectjes. Vriendelijke groet, Hein Pragt.

Elektriciteitsleer

zxy ElektriciteitsleerOp deze pagina staat een vorm van basiscursus elektriciteitsleer en elektronica. Dit kunt u gebruiken als beginnerscursus of als naslagwerk. Tevens staan hier de werking van veel elektronica componenten beschreven. Als kind had ik elektronica als hobby, ik haalde alles wat ik kon krijgen uit elkaar en verzamelde de elektronica onderdelen. Nu ben ik op latere leeftijd weer druk bezig met elektronica als hobby en de oude kennis over elektriciteitsleer en elektronische componenten komt nog steeds van pas. Op deze pagina probeer ik iets van deze basiskennis van elektronica te beschrijven.
Ga naar: Elektriciteitsleer elektronica pagina.

Elektronica symbolen

zxy Elektronica symbolenIn de elektronica worden ook veel symbolen en tekens gebruikt om tekeningen van elektronische schakelingen te kunnen maken. Deze tekeningen worden ook wel elektronica schema’s genoemd. Op deze pagina kunt u een groot aantal elektronica symbolen voor elektronische componenten vinden. Sommige componenten hebben meerdere symbolen of hebben een oude notatie en een nieuwe versie van het symbool. Ook staat er naast een afbeelding van het elektronica symbool een beknopte uitleg over het component of het symbool.
Ga naar: Elektronica symbolen pagina.

Digitale techniek

zxy Digitale techniekOp deze pagina staat een basiscursus ditiale techniek en elektronica, de basis van nullen en enen, and, or en not poort en de werking van flipflops en counters en uiteindelijk computers. Er zijn maar drie basiscomponenten waarmee alle digitale schakelingen gemaakt kunnen worden, inclusief complexe microprocessoren en dat zijn de AND, de OR en de NOT poort. Deze die componenten zal ik al eerste beschrijven. Ook laat ik het logische symbool, de waarheidstabel (tabel met invoer waarden en bijbehorende uitvoer waarden) zien en het nieuwe officiële schema symbool.
Ga naar: Digitale techniek pagina.

555 timer chip toepassingen

555 internDe 555 timer chip is een zeer robuust en stabiel 8 pins IC die ingezet kan worden als een monostabiele-, bistabiele- of astabiele multivibrator gebruikt kan worden. Zelfs 30 jaar na de introductie worden er jaarlijks nog steeds ongeveer een miljard stuks NE555 geproduceerd. Als elektronica hobbyist heb ik er altijd wel een paar NE555 op voorraad en ik heb er al meerdere handige schakelingen mee ontworpen en gebouwd.Op deze pagina staan een aantal 555 schakelingen met uitleg.
Ga naar: 555 timer chip toepassingen pagina.

Schema's info datasheets

zxy schema infoIk heb zelf vaak toepassingen waar de standaard boards niet voldoende zijn en dan ontwikkel ik zelf even een klein board op basis van bijvoorbeeld een interface of driver chip. Wat men dan nodig heeft zijn voorbeeld schema's en datasheets en bijna iedere hobbyist heeft zo zijn eigen verzameling of zoekt deze op Internet op. Op deze pagina staat een overzicht van veel gebruikte chips, kleine voorbeeld schakelingen en datasheets als online naslagwerk.
Ga naar: Schema's, info en datasheets.

Werkplaats inrichten

zxy werkplaats inrichtenWanneer u elektronica als hobby wilt gaan beoefenen dan is het handig om uiteindelijk een eigen werkbank / hobbyhoek te hebben met een tafel, gereedschappen, onderdelen, meetapparaten, voeding op één plek waar u rustig en veilig kunt werken aan uw hobby. Naast een werktafel en een stoel is het vaak ook handig om goede verlichting te hebben, een groep goed geaarde stopcontacten, ruimte om onderdelen op te slaan en een soldeerstation en meetapparatuur aan te schaffen. Het hoeft niet een professioneel lab te worden, op deze pagina geeft ik een overzicht hoe ik zelf een elektronica werkplaats op zonder heb ingericht.
Ga naar: Elektronica werkplaats inrichten.
 

Voorschakelweerstand LED

leds voorschakelweerstandVeel mensen die bijvoorbeeld met een Arduino board gaan experimenteren, willen ledjes laten branden (maar dan in de versie dat ze licht geven) en deze leds hebben een voorschakelweerstand nodig. Dit roept vaak twee vragen op, waarom moet er een voorschakelweerstand voor en welke waarde moet de weerstand hebben. De eerste vraag is snel te beantwoorden, leds moeten een voorschakelweerstand hebben om de stroom door de led te beperken tot c.a. 20 mA. Dit kan per led een beetje verschillen maar zal meestal in deze buurt liggen. Een led die zonder stroombegrenzing door middel van een weerstand aangesloten is zal meestal maar een korte lichtflits geven waarna de led voor eeuwig uit zal zijn. Toen ik ooit begon met elektronica waren leds nog erg duur en telkens wanneer ik me vergist had of door een kleine sluiting een weerstand overbrugt had, voelde ik het weer aardig in mijn hobby portemonnee.

We zouden nu kunnen denken dat we met de wet van Ohm snel even de voorschakelweerstand kunnen berekenen, maar er is een extra factor. Over de led zelf zal ook een drempelspanning staan (net als over elke diode) en deze kan variëren tussen de 1.8 en 3.3 volt. De correcte berekening is dus (voedinspanning – drempelspanning) / 0.02 = weerstand. Nu kunt u weerstanden in elke waarde krijgen, wanneer u maar diep genoeg in uw portemonnee kijkt maar in de betaalbare E12 reeks komt u uit op de waarden: 82, 100, 120, 150, 180, 220, 270 en 330 Ohm uit. U kunt het beste de eerstvolgende hogere waarde uit de E12 reeks kiezen. Een iets hogere waarde zal betekenen dat de led iets minder fel licht geeft maar u wel stroom zult besparen. Dit kan relevant zijn in schakelingen die op een batterij of accu werken.

Wanneer u erg precies wilt werken kunt u ook meerdere lagere weestanden in serie zetten om de gewenste waarde te krijgen, dit is ook de opzet van de waardes van de E12 reeks. De drempelspanning van de led is afhankelijk van het type en de kleur, bij speciale leds kijk ik zelf nog wel eens in de specificaties (zoals bij infrarood leds) maar bij de meeste leds kijk ik even in een simpel tabelletje wat ik heb en gebruik ik de “rule of thumb” waarde, dit is meestal de waarde die ik nog in mijn bakje heb liggen.

SoortDrempelWeerstand
IR 1.2 220 Ohm
Rood 1.8180 Ohm
Geel 1.9180 Ohm
Groen3.3100 Ohm
Blauw3.3 100 Ohm
Wit 3.1 100 Ohm

De led is een diode en de stroom kan er dus maar in een richting doorheen lopen. Daarom is het belangrijk om de led goed aan te sluiten. Wanneer u een nieuwe LED bekijkt dan ziet u dat deze een lang en een kort pootje heeft. Het langste pootje (anode) wordt aan de plus aangesloten en het korte pootje (kathode) aan de min of ground. Het maakt niet uit aan welke kant de voorschakelweerstand zit.

Breadboard gebruiken

breadboard gebruiken

Als 14jarige elektronica hobbyist kwam ik er al snel achter dat het leuk was om kleine schakelingen in elkaar te solderen maar dat de onderdelen daarna niet te hergebruiken waren. De eerste zogenaamde Solderless Breadboards waren behoorlijk duur maar ik kon er naar hartenlust schakelingen op bouwen en de onderdelen later weer gebruiken voor een andere schakeling. Maar ook voor het experimenteren en bedenken van schakelingen (voordat ik echt ging solderen) was het reuze handig, je prikt er zo even een andere weerstand of transistor in om te kijken of dat beter werkt. Wanneer de schakeling naar wens was kon het op een boardje gesoldeerd worden zodat het definitief was of echt in gebruik genomen kon worden.

Breadboards zijn beschikbaar in verschillende formaten en tegenwoordig, met de opkomst van Chinese fabrikanten, zijn breadboards stukken goedkoper geworden. Ook heeft het formaat van het board niet meer zoveel invloed op de prijs en kunt u online ook mooie complete setjes van breadboard en kabeltjes en setjes draadbruggen te koop. Ook kunt u kant en klare voeding printjes kopen die u rechtstreeks op de laatste pinnen van het breadboard kunt prikken. Een breadboard heeft een hele boel gaatjes en de afstand tussen de gaatjes is gelijk aan de standaard pin afstand van IC pennen. Maar het werkt ook prima voor alle andere componenten, zoals LED’s, condensators en weerstanden. Aan de zijkant zijn de strips in twee lijnen horizontaal doorverbonden als voedinspanningslijnen en op het tussengebied zijn de lijnen vertikaal doorverbonden. Een breadboard heeft over het algemeen minimaal 2 component rasters aan weerszijde van een breder gootje in het midden dat net zo breed is als een standaard DIL (Dual In Line) IC. Wanneer we aan de slag gaan met een breadboard hebben we ook draadjes nodig om de componenten en voedingslijnen met elkaar te verbinden. Deze draden noemen we zogenaamde “jumper wires” en u kunt hiervoor natuurlijk gewone draadjes gebruiken, maar u moet hiervoor wel vaste kern draad gebruiken. Sommige mensen gebruiken ook vertinde draadjes maar mijn ervaring is dat deze scherpe randjes van het tin snel de contacten van het breadboard vernielen. Het eenvoudigste en beste werkt een setje kant en klare jumper draadjes, deze zijn tegenwoordig ook goed los (als setje draden) verkrijgbaar.

Voor gebruik van breadboards bij de Raspberry Pi of de Arduino kunt u het breadboard verbinden met de Raspberry Pi of de Arduino door middel van losse draden, maar er bestaan ook complete kabels met aan weerszijde een header pin of connector waarmee u in één keer alle aansluitingen kunt overbrengen naar het breadboard. Wat wel handig is om vaste kleuren te gebruiken voor bepaalde draden (rood voor plus, zwart voor min, groen en geel voor signaal) zodat de schakeling op het breadboard wel overzichtelijk blijft. Niets is zo hinderlijk als het per ongeluk lostrekken van een draadje en dan weer uitzoeken waar deze vandaan komt en waard deze thuishoorde. Ik gebruik het breadboard nog steeds om schakelingen uit te proberen voor ik ze op experimenteerboard vast soldeer, wanneer u op een soldeer experimenteerprint begint te wijzigen zal het snel een kliederboel worden en zult u de frustratie hebben van loslatende kopervlakjes. Om elektronica te leren kennen is het breadboard helemaal ideaal, vooral omdat u alle componenten weer eenvoudig kunt hergebruiken.

Betekenis transistor type codes

De transistor is een halfgeleider onderdeel dat veel gebruikt wordt in diverse soorten elektronische schakelingen. We onderscheiden een aantal type zoals het materiaal waarvan ze gemaakt zijn (silicium / germanium) ze kunnen NPN en PNP zijn (ezelsbruggetje Niet Pijl Naar basis en Pijl Naar Pasis) en er bestaan ook bipolaire of veldeffecttransistorren. Het grootste deel van de transitoren zijn van silicium gemaakt. En deze kunnen vrij hoge temperaturen verdragen. Informatie over een bepaalde transistor wordt weergegeven als een code op de transistor. Volgens het Europese coderingssysteem zijn er twee letters, de eerste staat voor het type halfgeleider en het tweede staat voor het doel van de transistor.

Eerste letter

A - Germanium
B - Silicon
C - Gallium Arsenide
D - Indium Antimide

Tweede letter

C - Audio frequency Amplifier
D - Audio frequency power amplifier
F - Low power Radio frequency amplifier
P - High power Radio frequency amplifier

Voorbeelden

BC nnn is B - Silicon C - Audio frequency amplifier
BD nnn is B - Silicon, D - Audio frequency power amplifier
AD nnn is A - Germanium, D - Audio frequency power amplifier
AC nnn is A - Germanium, C - Audio frequency amplifier

Het Amerikaanse systeem van nummering is 2N met daarna een aantal cijfers die oplopen bij nieuwere transitoren. Hoge nummers zijn dus meer recente types. Het nummer zegt helaas niets over het type en het doel van de transistor.

Nuttige technische boeken

boek bestellenboek Elektronica voor DummiesElektronica voor Dummies. Elektronica is overal. Kijk om je heen, kijk in je zakken! Wedden dat je daar een vernuftig stukje elektronica in aantreft? Wil je weten hoe het werkt? De basis is simpel, dat zul je zien. In de nieuwe editie van Elektronica voor Dummies leer je in begrijpelijk Nederlands hoe elektriciteit werkt en met welke gereedschappen je goed voorbereid voor de dag komt. Ga aan de slag met de leuke projecten in dit boek en maak je de basis van elektronica eigen. Cathleen Shamieh is een elektrotechnisch ingenieur en auteur met uitgebreide ervaring op het gebied van medische elektronica, spraakverwerking en telecommunicatie.

boek bestellenboek Internet of thingsStarten met Internet of things - 35 projecten met Raspberry Pi en Wireless Arduino. Internet of Things (alles aan het internet) is een trend die zich niet meer laat keren. We willen alles in huis met onze mobiel of tablet doen, van Facebook tot TV kijken, van lichten bedienen tot de temperatuur in de gaten houden. In dit boek laten we in 35 leuke en handige projecten zien hoe u op eenvoudige wijze zelf een Internet of Things systeem kunt aanleggen. We gaan in op de hardware (de perfecte combinatie van Raspberry Pi en Arduino) en de software om bediening via internet mogelijk te maken. We maken gebruik van Wi-Fi en radioverbindingen zodat er geen kabels dwars door uw huis hoeven. Wanneer u deze projecten maakt heeft u een compleet Internet of Things systeem waarmee u van alles in uw huis kunt bedienen en bekijken. Bijvoorbeeld of er post in de brievenbus ligt en of de auto in de garage staat. U kunt op vanaf de bank het licht aandoen en het alarm bedienen. Door de heldere uitleg kunt u de projecten eenvoudig aanpassen om bijvoorbeeld uw koffiezetautomaat of tv op afstand aan te zetten.

Last update: 01-10-2020
Disclaimer: Hoewel de heer Pragt de informatie beschikbaar op deze site met grote zorg samenstelt, sluit hij alle aansprakelijkheid uit. Op de artikelen van de heer Pragt rust auteursrecht, overname van tekst en afbeeldingen is uitsluitend toegestaan na voorafgaande schriftelijke toestemming. Heinpragt.com is ingeschreven bij de KvK onder nummer: 73839426 en is gevestigd in Veenendaal.  Lees hier de privacyverklaring van deze site. Voor informatie over adverteren op deze site kunt u contact opnemen met: (mail@heinpragt.com).