Kruis symbolen en hun betekenis

Er zijn veel varianten van het kruis als symbool, het kruis is een van de meest voorkomende symbolische tekens. Het is vooral bekend als symbool voor het christendom en gaat terug op de kruisdood van Jezus Christus. Het teken van het kruis is echter Babylonisch van oorsprong en via Babylon is het in Egypte terecht gekomen. Ook voor de Chinezen wordt het kruis erkend als één van de oudste tekens en in India was het kruis eeuwenlang één van de heilige symbolen onder de niet-Christelijke bevolking. Hindoes hadden het kruis als heilig teken, Boeddhisten gaven hun volgelingen op hun voorhoofd het teken van een kruis maar ook in Afrika gebruikten verschillende volken het kruis als symbool. De Vestaalse Maagden in het oude Rome droegen een kruis aan hun halsketting. In het Romeinse Rijk was een houten kruis een instrument om misdadigers ter dood te brengen door kruisiging. Op deze pagina staat een overzicht van de vele varianten van het kruis met de herkomst en betekenis. Vriendelijke groet, Hein Pragt.
Op de inhoud van deze pagina rust copyright © Hein Pragt.

Andreaskruis symbool

andreaskruis symbool Een andreaskruis ook wel andrieskruis of schuinkruis genoemd is een heraldisch symbool. Het is een kruis dat schuin staat en het dankt zijn naam aan de apostel Andreas, die aan een dergelijk kruis zou gekruisigd zijn. Het andreaskruis komt ook voor in de Militaire Willems-Orde is en ook wordt het op verschillende buitenlandse vlaggen gebruikt zoals de vlag van Schotland, de vlag van Alabama en de vlag van Jamaica. Ook komen we andreaskruisen tegen bij een spoorwegovergang om aan te geven of men een overgang met enkel spoor nadert of dat er twee of meer sporen zijn (dubbel kruis). www.heinpragt.com
Naar symbolen index pagina

Ankerkruis symbool

ankerkruis symbool Het ankerkruis symboliseert de christelijke hoop in Christus. Het kruis herinnert aan Clemens, bisschop van Rome die gebonden aan een anker in zee geworpen werd door keizer Trajanus. www.heinpragt.com
Naar symbolen index pagina

Ankh kruis symbool

ahnk symbool Het ankh of hengselkruis (Lat. crux ansata), is een oud Egyptisch symbool dat 'leven' betekent. Het kan als T-vormig taukruis opgevat worden, met bovenaan een lus die als handvat dient. Het wordt daaraan door goden als de levensschenkende stralen van de zon aan de mensen voorgehouden, maar ook wel afzonderlijk afgebeeld op beeldwerk dat het overleven van de lichamelijke dood voorstelt. In vroeg Christelijk tijd werd in Egypte het ankhkruis als symbool van het eeuwige leven gezien. Omdat de vorm ook wel iets weg heeft van een sleutel wordt hij ook wel levens- of Nijlsleutel genoemd, als embleem wordt hij wel gebruikt door esoterische groeperingen. www.heinpragt.com
Naar symbolen index pagina

Gaffelkruis symbool

gaffelkruis symbool Het gaffelkruis is een kruis dat de vorm heeft van een gaffel (een vork met twee tanden) waarbij vaak het lichaam van Christus afgebeeld wordt met de armen omhoog gestoken langs de armen van de gaffel. Het gaffelkruis komt vooral voor in de late middeleeuwen. www.heinpragt.com
Naar symbolen index pagina

Grieks kruis symbool

Grieks kruis symbool Dit is het Grieks kruis en staat voor het de Griekse letters "chi", de eerste letters van het woord Christus. Een Grieks kruis is een kruis waarbij de lijnen elkaar precies in het midden snijden, zodat alle vier armen van gelijke lengte zijn. Dit in tegenstelling tot de armen van het Latijns kruis. Een Grieks kruis kan ook acht armen hebben, wanneer precies tussen de vier armen extra armen zijn geplaatst. In dat geval staat het getal acht vaak symbool voor de wedergeboorte van Christus. www.heinpragt.com
Naar symbolen index pagina

Hugenotenkruis symbool

Hugenotenkruis symbool Het Hugenotenkruis heeft als hoofdbestanddeel het Maltezer-kruis. Dit is het kenteken van de ridders van Malta. Dit is een geestelijke ridderorde uit de middeleeuwen. Het kruis heeft gelijke armen, met een wijd uiteenlopende top. Het Maltezerkruis werd gezien als symbool van de wedergeboorte. De acht punten stellen voor de acht zaligsprekingen uit het Evangelie naar Matheus (Matheus 5: 3-10). De armen van het kruis worden verbonden door een krans van vier lelies of harten. Dit zijn de symbolen van reinheid en trouw. Het oorspronkelijke aanhangsel onderaan was een traan, later is de traan vervangen door een duif, het symbool van de Heilige Geest. Het Hugenotenkruis is tegenwoordig het symbool van reformatorische christenen. www.heinpragt.com
Naar symbolen index pagina

Jeruzalemkruis symbool

Jeruzalemkruis symbool Dit is het Jerusalemkruis of kruisvaarderskruis, na de Eerste Kruistocht koos Godfried van Bouillon dit krukkenkruis met Latijnse kruizen in de armen als wapen van zijn koninkrijk Jeruzalem. Het kruis is ook het insigne van de Orde van het Heilig Graf van Jeruzalem. Er zijn meerdere verklaringen van het symbool. Het grote kruis zou staan voor Jezus Christus en de vier kleintjes voor de vier richtingen van de aarde waarin het geloof wordt verspreid of voor de evangelisten Mattheés, Marcus, Lucas en Johannes. Het grote kruis als Jeruzalem als spiritueel centrum van de aarde en de vier windrichtingen. www.heinpragt.com
Naar symbolen index pagina

Johanniterkruis symbool

johanniterkruis symbool Het Johanniterkruis is het embleem van de Johanniter Orde in Nederland. De Johanniter Orde is een Nederlandse ridderorde en de protestantse variant van de Maltezer Orde. Ze werd in 1946 opgericht door koningin Wilhelmina als opvolger van de in 1909 door haar opgerichte Commenderij Nederland van de Balije Brandenburg der Johanniter Orde. Het lidmaatschap van de Johanniter Orde is voorbehouden aan leden van de protestantse adel in Nederland. De orde heeft haar eigen activiteiten, maar werkt ook soms samen met het Rode Kruis en de Nederlandse afdeling van de rooms-katholieke Maltezer Orde. De orde bestaat buiten Nederland al langer, in de 16e eeuw splitste de toenmalige orde zich, de rooms-katholieke ridders gingen op in de Maltezer Orde, terwijl de protestanten de Johanniter Orde oprichtten. Het doel van de Orde is het helpen van mensen die het in onze samenleving op welke manier dan ook moeilijk hebben, zonder aanzien des persoons. Dat kunnen bejaarden of zieken zijn, maar ook dak- en thuislozen maar ook verslaafde mensen. www.heinpragt.com
Naar symbolen index pagina

Keltisch kruis symbool

Keltisch kruis symbool Het Keltisch kruis of Ring kruis is een symbool dat staat voor de brug naar de andere wereld en een hoger energie en kennis niveau. Het word tegenwoordig veel als graf ornament in Ierland gebruikt. www.heinpragt.com
Naar symbolen index pagina

Koptisch kruis symbool

Koptisch kruis symbool De Koptisch-orthodoxe Kerk is een van de Oriéntaals-orthodoxe Kerken en het is de belangrijkste christelijke kerk van Egypte met zetel in Caéro maar dit kruis vinden we ook in de Ethiopische en Eritrese kerken. De Koptisch-orthodoxe Kerk gaat terug tot het Concilie van Chalcedon in 451. In tegenstelling tot een Christelijk kruis, heeft het Koptisch kruis altijd vier gelijke armen. Het kruis staat symbool voor de opstanding. De kruisiging en het lijden van Christus worden in de Koptische cultuur bijna nooit afgebeeld. Het kruis heeft heel veel overeenkomsten met het Ethiopisch kruis dat ook wel Axum-kruis word genoemd. Elke arm heeft drie punten die de drie-eenheid van de Vader, de Zoon en de Heilige Geest moet voorstellen en bij elkaar heeft het kruis dus twaalf punten die de twaalf apostelen symboliseren. www.heinpragt.com
Naar symbolen index pagina

Koptisch kruis met nagels

Koptisch kruis symbool Dit is een afbeelding van het Koptisch kruis dat altijd vier gelijke armen heeft met daarnaast de vier kruisnagels. www.heinpragt.com
Naar symbolen index pagina

Krukkenkruis symbool

krukkenkruis symbool Het Krukkenkruis is gewoon kruis waarvan elk uiteinde van de balken is voorzien van een dwarsbalk. Het krukkenkruis is vooral door de kruistochten bekend geworden, er bestaat een variant die men het jeruzalemkruis noemt, waarin in iedere hoek nog een kruis aangebracht is. www.heinpragt.com
Naar symbolen index pagina


Latijnse kruis symbool

kruis symbool Het Latijnse kruis is al een heel oud symbool, voor het een algemeen Christelijk symbool werd, was het het kruis al een symbool van verzoening, synthese tussen hemel en aarde en de vier windrichtingen. Als Christelijk symbool wordt het in verschillende vormen aangetroffen. Het kruis is voor Christenen het symbool van het lijden en sterven van Jezus, ook wel 'Christus' genoemd. Hij is namelijk aan het kruis (een Romeins martelwerktuig) gestorven. Zij geloven dat door dit lijden en sterven nodig was, omdat hij daarmee de straf heeft ondergaan, voor alle verkeerde dingen die we in het dagelijks leven doen. Het is daarmee een symbool van de verzoening tussen God en de mensen, het centrale gegeven in het Christelijke geloof. www.heinpragt.com
Naar symbolen index pagina

Leliekruis symbool

Leliekruis symbool Een leliekruis is een kruis waarbij aan alle uiteinden een Franse lelie (of fleur-de-lys) te vinden is, het kruis wordt gezien als het symbool voor de drie-eenheid. www.heinpragt.com
Naar symbolen index pagina

Lotharingen kruis symbool

Lotharingen kruis symbool Het Kruis van Lotharingen, ook Lotharings kruis of Lorraine-kruis genoemd, is een bekend heraldisch symbool, dat onder meer gebruikt werd door de Vrije Fransen tijdens de Tweede Wereldoorlog en later door het gaullisme in Frankrijk. Het Kruis van Lotharingen is een kruis met twee horizontale balken. Lodewijk I van Anjou, koning van Hongarije en Polen voerde het kruis op zijn wapenschild. Sindsdien staat het Lotharings kruis op het wapen van Hongarije. Ook Slowakije, dat historisch een deel van Hongarije was, voert het kruis vandaag nog op zijn wapen en zijn vlag. Dit kruis is tevens het patriarchaal kruis, in de kerkelijke heraldiek gebruiken de patriarchen (aartsbisschoppen met bijzondere voorrechten) het Patriarchale kruis in hun wapen. www.heinpragt.com
Naar symbolen index pagina

Malterzerkruis symbool

Malterzerkruis symbool Het Malterzerkruis symbool is het kenteken van de ridders van Malta. Dit is een geestelijke ridderorde van St. John uit de middeleeuwen. Het kruis heeft gelijke armen, met een wijd uiteenlopende top. Het Maltezerkruis werd gezien als symbool van de wedergeboorte. De acht punten stellen voor de acht zaligsprekingen uit het Evangelie naar Matheés (Matheés 5: 3-10). www.heinpragt.com
Naar symbolen index pagina

Nero's kruis symbool

Vrede symbool Het vrede symbool (Nero's kruis) is een gebroken kruis dat ondersteboven hangt. Oorspronkelijk komt voor bij de oude Romeinen en het was het een symbool voor de uitroeiing en vernietiging van de Christenen. In de jaren 60 is het symbool gebruikt door tegenstanders van de atoomwapens, maar tegenwoordig is het een teken van hoop en wereldvrede. www.heinpragt.com
Naar symbolen index pagina

Pauselijk kruis symbool

pauselijk kruis symbool Het Pauselijk kruis (driearmige kruis) geeft de drie gebieden aan waarover het gezag wordt uitgeoefend, zijnde de kerk, de wereld en de hemel. www.heinpragt.com
Naar symbolen index pagina

Petruskruis symbool

Petruskruis symbool Het petruskruis is een omgekeerd kruis, volgens een verhaal uit de katholieke kerk wilde Petrus ondersteboven gekruisigd worden, omdat hij zich onwaardig voelde om op dezelfde manier te sterven als Jezus. Sommige katholieke gelovigen gebruiken dit kruis als symbool voor nederigheid en onwaardigheid aan Christus. Het symbool wordt ook soms gekoppeld aan satanisme waar dit kruis een symbool is voor tegenovergestelde goedheid en het afstoten van Jezus Christus. Sommige artiesten binnen heavy metal, black metal en deathmetal dragen het omgekeerde kruis als symbool. www.heinpragt.com
Naar symbolen index pagina

Het pijlkruis symbool

pijlkruis symbool Symbool van de Britse nazigroep League of St. George en van nazicollaborateurs in Hongarije en Roemenié. www.heinpragt.com
Naar symbolen index pagina

Russisch kruis symbool

Russisch kruis symbool Dit is het zogenaamde achtarmige kruis dat gebruikt wordt in de Russische orthodoxe kerk en oorspronkelijk uit Byzantium komt. Visueel gezien is dit kruis een aanvulling op het Latijnse kruis met bovenin een kleine balk met het opschrift "INRI" en onderaan een voetensteun. Daarnaast wordt de symboliek van dit kruis ook uitgelegd als: de verticale balk symboliseert de stamboom van de mensheid vanaf Adam tot aan het einde der tijden en de kleine horizontale balk symboliseert de onzichtbare wereld der engelen. De grote balk staat voor de zichtbare wereld en de mensheid. Jezus heeft alle zonden der mensheid op zich genomen en daardoor de hele schepping omarmd en verlost van de erfzonde. Vaak staat dit kruis op een driehoekig heuveltje waar soms een schedel in afgebeeld is wat voor Golgotha staat. www.heinpragt.com
Naar symbolen index pagina

Sint Antoniuskruis symbool

Antoniuskruis symbool Sint Antoniuskruis. Zie: Tau kruis. www.heinpragt.com
Naar symbolen index pagina

Swastika symbool

Swastika symbool Het swastika symbool (Crux Dissimulata) een oud symbool dat de vier windstreken en de daarbij behorende geesten aangaf. Het is ook een vuur en zon symbool dat in eerste instantie uit Azie afkomstig is maar later ook door de Germanen gebruikt werd. Dit teken is in de tweede wereldoorlog de bron van het hakenkruis geweest. Zo werd een oorspronkelijk positief symbool later een negatief symbool. www.heinpragt.com
Naar symbolen index pagina

Tau kruis symbool

Tau symbool Het Tau kruis of Sint Antoniuskruis heeft de vorm van de hoofdletter T en is een oud symbool uit Egypte. Het staat voor wijsheid, macht, leven,herstel en vruchtbaarheid. Het werd vaak ter bescherming gedragen en het zou vooral helpen tegen huidaandoeningen en verwondingen. Tegenwoordig is een symbool van mensen die zichzelf zien als volgelingen van de heilige Franciscus van Assisi. De Tau wordt ook gezien als het kruis van Christus. Franciscus ondertekende zijn geschriften met een Tau. www.heinpragt.com
Naar symbolen index pagina

Wijdingskruis symbool

wijdingskruis symbool Dit symbool stamt uit de middeleeuwen en is terug te vinden in kerkgebouwen. Het belang van de wijding van een kerkgebouw was voor de middeleeuwers heel groot, het gebouw werd door een uitgebreide ritueel door de bisschop samen met hoge geestelijken ingewijd. Onderdeel van de plechtigheid was het op twaalf plaatsen zalven van de wanden van de kerk. Die plekken werden aangegeven door een geschilderd wijdingskruisje, of te wel apostelkruisje of consecratiekruisje. Hierna was het gebouw alleen nog voor de eredienst bestemd. De wijdingsdag was en bleef eeuwenlang een feestdag voor de gemeenschap en dit vierde men men een 'kerkmis', en het bijbehorende feest dat 'kermis' ging heten. www.heinpragt.com
Naar symbolen index pagina
 

Symbolen betekenis en herkomst index

Op deze index pagina kunt u de betekenis en herkomst vinden van meer dan 600 verschillende symbolen en tekens. De betekenis en herkomst van symbolen is een van de dingen waar ik belangstelling voor heb en ook de nodige boeken over verzameld heb. Ook sluit dit weer wat aan bij mijn belangstelling voor cultuur en spirtualiteit. Op deze pagina kunt u een alfabetisch grafische index vinden van alle symbolen waarvan de betekenis en herkomst beschreven staan op deze site.
Ga naar de: betekenis symbolen index pagina
 

Boeken over de betekenis van symbolen

Dit boek is één van mijn favoriete boeken, op zijn vele reizen rond de wereld raakte Desmond Morris gefascineerd door de magische krachten die mensen aan alle mogelijke voorwerpen toekennen. Hij begon mascottes en amuletten te verzamelen en de achtergrond ervan te bestuderen. Hieruit is dit prachtige boek ontstaan.
kopen knop


Ook dit boek staat prominent in mijn boekenkaast. In deze gids vindt u de belangrijkste symbolen uit de kunst. Symbolen uit verschillende culturen worden per werelddeel besproken, of het nu gaat om symbolen uit de oudheid of uit de moderne tijd: de oorsprong, stijl en betekenis komen aan bod.
kopen knop


Op geheimzinnige wijze doken de Inka, Maya en Azteken schijnbaar uit het niets op en maakten geschiedenis, totdat ze door de veroveraars uit de 'Oude Wereld' (Europa) werden weggevaagd. Maar hun symbolen boeien ons nog steeds en vele ervan zijn intussen een deel van onze dagelijks leven geworden. In dit boek vindt u een groot aantal motieven, tekens en beelden van deze verloren gegane cultuur met hun betekenis.
kopen knop


Last update: 22-08-2021


Disclaimer: Hoewel de heer Pragt de informatie beschikbaar op deze site met grote zorg samenstelt, sluit hij alle aansprakelijkheid uit. Op de artikelen van de heer Pragt rust auteursrecht, overname van tekst en afbeeldingen is uitsluitend toegestaan na voorafgaande schriftelijke toestemming. Heinpragt.com is ingeschreven bij de KvK onder nummer: 73839426 en is gevestigd in Veenendaal.  Lees hier de privacyverklaring van deze site. Voor informatie over adverteren op deze site kunt u contact opnemen met: (heinpragt@outlook.com).