Haaientand amulet - betekenis en herkomst

Soms kom ik in een boek een amulet tegen dat ik niet zo vaak in winkels aantref, het betreft hier een haaientand in hanger amulet. Er zit een bijzonder en oud verhaal vast aan dit amulet en dat was voor mij aanleiding om er toch een speciale pagina voor de maken. De enige referentie die ik kon vinden was van de bekende Engelse zoöloog en publicist Desmond Morris waar ik een enorm fan van ben. Hij heeft vele jaren op Malta gewoond en dit amulet komt ook oorspronkelijk uit Malta. Vriendelijke groet, Hein Pragt

Op de inhoud van deze pagina rust copyright © Hein Pragt.

haaientand hanger

Haaientand hanger amulet

Het verhaal achter dit amulet begint in de jaren 60 na Christus wanneer een hevige storm het schip van de apostel Paulus laat stranden op de kust van Malta. Volgens de legende werd hij gered maar toen hij aan land kwam werd hij gebeten door een slang. De reactie van de apostel Paulus was het zegenen van het land dat hem gered had en het vervloeken van alle slangen op het eiland Malta. Het gevolg was dat alle gifslangen op Malta hun gif verloren en vanaf die dag allemaal ongevaarlijk waren. Maar toen de slangen die door de apostel Paulus vervloekt waren stierven lieten ze hun sporen na van hun tongen in de vorm van kleine harde driehoekjes. In werkelijkheid zijn deze kleine driehoekjes fossiele tanden van een prehistorische haai.

De eilandbewoners begonnen de kleine driehoekjes te verzamelen en als versiering of als hanger aan een ketting te gebruiken. Vanwege de magische oorsprong zouden ze bescherming bieden tegen het boze oog en werden ze snel populair. Ook dacht men dat ze, gezien hun historie als slangen die hun giftigheid waren kwijtgeraakt, zouden beschermen tegen vergiftiging. Aangezien In de middeleeuwen de adelijken vaak zeer angstig waren om vergiftigd te worden, waardoor ze hun eten en drinken op allerlei wijze lieten testen en voorproeven. Het voorproeven van de wijn gebeurde op een zijtafeltje waar meestal een slangentandenboompje op stond, een klein boompje waaraan een aantal tongen van de apostel Paulus amuletten hingen in een goud of zilveren hanger. Vaak dacht men dat de aanwezigheid van de hangers het gif al uit de wijn zou verwijderen. Een leuke anekdote bij dit verhaal is dat we tegenwoordig het voorproeven van de wijn door de gastheer als kwaliteit controle zien, maar het oorspronkelijk het voorproeven was om aan te tonen dat de wijn niet vergiftigd was.

Tussen de 13e en de 18e eeuw waren deze Maltezer haaientand amuletten zeer populair, vooral om de aanwezigheid van gif in voedsel en drank aan te tonen en te bezweren. Na de 18e eeuw verloren ze al snel hun beschermende reputatie, waarschijnlijk ook omdat men ontdekte dat de slangen op malta nooit giftig geweest zijn en het verhaal van de apostel Paulus niet meer dan een leuke legende was.

Desondanks zijn het nog steeds heel mooie fossielen en worden ze tot op heden nog steeds gebruikt als gelukbrengende talisman of beschermend amulet. En hun mooie oude geschiedenis blijft natuurlijk een mooi verhaal. Een andere betekenis die ik er vanuit symbolenkunde zelf een kan geven is dat tanden van roofdieren vaak gebruikt werden in een amulet omdat men dacht dat iets van de kracht en macht van het oorspronkelijke roofdier via het amulet aan de drager overgedragen zou worden.

Bron: Dde magische kracht van amulet, mascotte en talisman van Desmond Morris.

 

Boeken over de betekenis van symbolen

Dit boek is één van mijn favoriete boeken, op zijn vele reizen rond de wereld raakte Desmond Morris gefascineerd door de magische krachten die mensen aan alle mogelijke voorwerpen toekennen. Hij begon mascottes en amuletten te verzamelen en de achtergrond ervan te bestuderen. Hieruit is dit prachtige boek ontstaan.


Ook dit boek staat prominent in mijn boekenkaast. In deze gids vindt u de belangrijkste symbolen uit de kunst. Symbolen uit verschillende culturen worden per werelddeel besproken, of het nu gaat om symbolen uit de oudheid of uit de moderne tijd: de oorsprong, stijl en betekenis komen aan bod.


Op geheimzinnige wijze doken de Inka, Maya en Azteken schijnbaar uit het niets op en maakten geschiedenis, totdat ze door de veroveraars uit de 'Oude Wereld' (Europa) werden weggevaagd. Maar hun symbolen boeien ons nog steeds en vele ervan zijn intussen een deel van onze dagelijks leven geworden. In dit boek vindt u een groot aantal motieven, tekens en beelden van deze verloren gegane cultuur met hun betekenis.


Last update: 4-10-2020


Disclaimer: Hoewel de heer Pragt de informatie beschikbaar op deze site met grote zorg samenstelt, sluit hij alle aansprakelijkheid uit. Op de artikelen van de heer Pragt rust auteursrecht, overname van tekst en afbeeldingen is uitsluitend toegestaan na voorafgaande schriftelijke toestemming. Heinpragt.com is ingeschreven bij de KvK onder nummer: 73839426 en is gevestigd in Veenendaal.  Lees hier de privacyverklaring van deze site. Voor informatie over adverteren op deze site kunt u contact opnemen met: (mail@heinpragt.com).