Nederlandse gezegden en uitdrukkingen met de vertaling in het Latijn.

Julius Caesar Op deze site staat ook een pagina met een alfabetisch gesorteerde lijst van meer dan 860 spreuken, citaten en uitdrukkingen in het latijn. Echter het omgekeerd is ook interessant want er zijn ook veel Nederlandse uitdrukkingen en gezegden die een tegenhanger hebben in het Latijn. Vaak is dit niet een exacte vertaling maar is de strekking van de zin in het Latijn gelijk aan het Nederlandse gezegde. Naast het Nederlandse gezegde plaats ik ook de letterlijke vertaling van het Latijn zodat u weet wat de samenhang tussen het Nederlandstalige gezegde en de letterlijke vertaling van het Latijn is. Hier staat een lijst van Nederlandse gezegden en uitdrukkingen met een tegenhanger in het Latijn en de Nederlandse vertaling. Door middel van Ctrl F toetscombinatie kunt zoeken op deze pagina. Met vriendelijke groet, Hein Pragt


Al doende leert men.Ire docetur eundo (Lopen leert men door lopen)
Alle begin is moeilijk.Omne principium difficile
Alle gekheid op een stokje.Omissis iocis (Zonder grapjes)
Alles is voorbij.Conclamatum est
Alles met mate.Ne quid nimis (Niets te zeer)
Als god het wil.Deo volente
Benut de nacht.Carpe noctem
Bewijs van onvermogen.Testimonium paupertatis
Bid en werk.Ora et labora
Blaffende honden bijten niet.Canis timidus vehementius latrat quam mordet (Een angstige hond blaft meer dan hij bijt)
Brood en spelen.Panem et cercenses
Daar kraait geen haan naar.Hac de re nemo laborabit (Daarvan zal niemand te lijden hebben)
De deugd ligt in het midden.In medio virtus
De ene hand wast de andere.Manus manum lavat
De gelegenheid maakt de dief.Occasio furem facit
De mens wikt, maar God beschikt.Homo proponit, sed Deus disponit
De moeite waard zijn.Operae pretium (est)
De naakte waarheid .Nuda veritas
De taal is de spiegel van de ziel.Imago animi sermo est: qualis est vir, talis oratio
De tand des tijds.Tempus edax rerum
De zon schijnt voor iedereen.Sol omnibus lucet
De dood maakt iedereen gelijk.Omnia mors aequat
Denken staat vrij.Liberae sunt cogitationes nostrae (Onze gedachten zijn vrij)
Door de bomen het bos niet meer zien.Medio flumine quaerere aquam (Midden in de rivier naar water zoeken)
Door Gods genade.Dei gratia
Door schade en schande wordt men wijs.Experientia docet (De ervaring leert het)
Een droom komt uit.Somnium verum evadit
Een geluk bij een ongeluk.Aliquis malo fuit usus in illo (Er was tenminste nog iets goeds bij de ramp)
Een goed begin is het halve werk.Dimidium facti qui coepit habet (Goed begonnen is half gewonnen)
Een gunst aannemen, is je vrijheid verkopen.Beneficium accipere libertatem est vendere
Een ongeluk komt zelden alleen.Mala ultro adsunt (Het kwaad komt vanzelf)
Een ongeluk komt zelden alleen.Malum malo proximum (De ene ramp komt vlak na de andere)
Een ongeluk komt zelden alleen.Nulla calamitas sola
Een vos verliest wel zijn haren maar niet zijn streken.Vulpes pilum mutat, non mores
Een zwaluw maakt nog geen lente.Una hirundo non facit ver
Een geluk bij een ongeluk.Malum nullum est sine aliquo bono (Er is geen kwaad of er is enig goed bij)
Eendracht maakt macht.Ex unitate vires (Krachten uit eenheid)
Eigen haard is goud waard.Privata domus valet aurum (Eigen huis is goud waard)
Eigen roem stinkt.Propria laus sordet (Eigen lof is waardeloos)
Eind goed, al goed.Finis coronat opus (Het einde kroont het werk)
Er schuilt een addertje onder het gras.Latet anguis in herba
Ervaring is de beste leermeester.Usus magister est optimus
Gedachten zijn vrij.Cogitationis poenam nemo patitur (Niemand ondergaat straf voor gedachten)
Geen blad voor de mond nemen.Libere loqui (Vrijuit spreken)
Geen regel zonder uitzondering.Nulla regula sine exceptione
Geen slapende honden wakker maken.Quieta non movere (Wat rust, niet aanraken)
Geen verdere discussie mogelijk.Cadit quaestio (De kwestie vervalt bij dezen)
Geen woorden maar daden.Res, non verba
Geen woorden, maar daden.Facta, non verba
Geld stinkt niet.Pecunia non olet
God zij dank.Deo gratias
Gouden bergen beloven.Montes auri polliceri
Hemel en aarde bewegen.Caelum et terras miscere
Hemel en aarde bewegen.Maria omnia caelo miscere
Het bijltje er bij neergooien.Hastas abicere (De speren wegwerpen)
Het einde is nabij.Finis adest rerum
Het geschrevene blijft, woorden vervliegen.Scripta manent, verba volant
Het hemd is nader dan de rok.Tunica pallio propior est
Het is tijd.Hora est
Het levende woord.Vox viva
Het regent met bakken uit de lucht.Urcaetim pluit
Het spel is afgelopen.Acta est fabula
Hier en nu.Hic et nunc
Hij heeft een hart van steen.Habet silices pectus eius (Zijn borst verbergt kiezelstenen)
Hij/zij ruste in vrede.Requiescat in pace
Hoop is het enige dat mij rest.Spes mihi unica
Ieder huisje heeft zijn kruisje.Nemo sine cruce (Niemand is zonder kruis)
Ieder is de smid van zijn eigen geluk.Faber quisque fortunae suae
Ieder smeedt zijn eigen geluk.Suae quisqui fortunae faber
Iemand in het hart sluiten.Haeres in medullis (Je bent in mijn binnenste)
Ik denk dus ik besta.Cogito ergo sum
Ik hoop op betere tijden.Spero meliora
Ik ken je van binnen en buiten.Intus et in cute te novi
Ik was mijn handen in onschuld.Lavabo in innocentia manus meas
Ik worstel en kom boven.Luctor et Emergo
In de loop van het jaar.Volventibus annis
In het volle bezit van zijn verstand.Compos mentis
Je zult versteld staan.Tutimet mirabere
Jong geleerd, oud gedaan.In teneris consuencere multum est
Kleine oorzaken hebben dikwijls grote gevolgen.Ex parvis saepe magnarum momenta rerum pendent
Kleren maken de man.Vestis virum facit (of) Vestis virum reddit
Liefde maakt blind.Nemo in amore videt (In de liefde ziet niemand)
Liefde overwint alles.Amor omnia vincit
Liever laat dan nooit.Potius sero quam numquam
Men is nooit te oud om te leren.Nulla aetas ad discendum sera
Men moet het ijzer smeden als het heet is.Matura, dum libido manet (Haast je, zolang de hartstocht nog bestaat)
Met algemene stemmen aangenomen.Consensu omnium
Met aller instemming.Omnium consensu
Met een korreltje zout nemen.Cum grano salis
Met gespitste oren.Arrectis auribus
Met Gods hulp.Auxiliante Deo
Met onderscheiding.Cum laude
Met vereende krachten.Coniunctis viribus
Met vereende krachten.Viribus unitis
Moge zij eeuwig leven.Esto perpetua (Zij moet blijvend zijn)
Na duisternis komt licht.Post tenebras lux
Na het plezier komt de kater.Voluptatem mearor sequitur
Na regen komt zonneschijn.Post nubila Phoebus
Neem me niet kwalijk, dat ik het zeg.Sit venia verbo
Niemand kan zijn dood ontlopen.Mortem effugere nemo potest
Niets nieuws onder de zon.Nil novi sub sole
Nog vele jaren.Ad multos annos
Nood breekt wet.Necessitas frangit legem
Nood leert bidden.Adversae res admonent religionem (Tegenspoed spoort aan tot godsdienst)
Nu of nooit.Nunc aut nunquam
Oefening baart kunst.Exercitatio artem parat
Of hij nu wil of niet!Vellet nollet
Ondervinding is de beste leermeesteres.Experientia optima rerum magistra
Onverrichter zake.Re infecta
Op staande voet.Stante pede
Op volle kracht.Velis et remis (Met zeilen en roeien)
Over de doden niets dan goed.De mortuis nil nisi bene
Over smaak valt niet te twisten.De gustibus non est disputandum
Pluk de dag.Carpe diem
Rijkdom geeft macht.Habes, habebris (Bezit je wat, dan ben je wat)
Slechte mensen sparen elkaar.Cornix cornici numquam oculos effodit (De ene kraai pikt de andere de ogen niet uit)
Sommige middelen zijn erger dan de kwaal.Graviora quaedam sunt remedia periculis
Spreken is zilver, maar zwijgen is goud.Narratio argentea, silentium vero aureum est
Te goeder trouw.Bona fide
Te kwader trouw.Mala fide
Tegen dovemans oren praten.Vana surdis auribus canere
Tot zover en niet verder.Sed haec hactenus
Twee tegen één is gemeen.Uni cum duobus non est pugnandum (Een tegen twee is geen gelijke strijd)
Uit het diepst van het hart.Ab imo pectore
Uit niets komt niets voort.Ex nihilo nihil fit
Uw wil geschiede.Fiat voluntas tua
Van de regen in de drup.De fumo ad flammam (Van de rook in het vuur)
Van de wind leven.Vento vivere
Van top tot teen.A capite (usque) ad calcem
Van twee walletjes eten.Utrique parti favere (Het met beide partijen houden)
Veel geblaat weinig wol.Verba sine penu et pecunia (Woorden zonder geld en goed)
Verdeel en heers.Divide et impera
Vergeet niet dat je een mens bent.Te hominem esse memento
Vergissen is menselijk.Errare humanum est
Vergissen is menselijk.Homines est errare
Voor altijd samen.Simul in Sempiternum
Voor eeuwig.In aeternum
Voor het leven.Ad tempus vitae
Waarheid overwint alles.Vincit omnia veritas
Wanneer de wijn is in de man is de wijsheid in de kan.In vino veritas (In wijn zit waarheid )
Wanneer je er een kent, ken je ze allemaal.Unum cum noveris, omnes noveris
Wat gedaan is, kan niet ongedaan worden gemaakt.Factum fieri_infectum non potest
Wat geschreven is blijft.Litera scripta manet
Wat gij niet wilt dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet.Quod tibi fieri non vis, alteri ne feceris
Wat je zaait, zul je oogsten.Ut sementem feceris, ita metes
Water naar de zee dragen.Fundere aquas in mare
Weten is meten.Scire est mensurare
Wie een kuil graaft voor een ander, valt er zelf in.Qui fodit foveam, incidet in eam
Wie het bittere niet geproefd heeft, verdient het zoete niet.Dulcia non meruit qui non gustavit amara
Wie zonder zonde is, werpe de eerste steen.Qui sine peccato est, primus lapidem mittat
Wie zwijgt, stemt toe.Qui tacet, consentit
Willen kan je niet leren.Velle non discitur
Zalig zijn de armen van geest.Beati pauperes spiritu
Zingen voor een dove.Canere surdo
Zo gezegd, zo gedaan.Dictum factum
Zo vader, zo zoon.Qualis pater, talis filius

Boeken over Latijn

Latijn voor beginners In dit vlot vertaalde en geestig geschreven boekje wordt voor absolute beginners in het Latijn en voor mensen die hun kennis willen opfrissen, een basis-cursus Latijn geboden voor zelfstudie. Het doel is een niveau waarop de ijverige student de Carmina Burana (dertiende eeuw) kan lezen, de teksten op het tapijt van Bayeux (elfde eeuw) kan ontcijferen, enkele gedichten van Catullus (eerste eeuw v. Chr.) kan begrijpen en de Latijnse vertaling van de bijbel door Hieronymus kan lezen. Deze doelstelling toont al meteen de originele aanpak van de cursus, die niet uitsluitend de bekende Latijnse 'school' auteurs op het oog heeft, maar een bredere interesse in het Latijn ten toon spreidt. Het boek komt voort uit een doe-het-zelf cursus Latijn in wekelijkse krantenafleveringen en is er op gericht een brede groep mensen enthousiast te maken, en te houden, voor het Latijn als taal, en zijn invloed op de moderne talen, en voor de Romeinse cultuur.
kopen knop


Latinitas Deze cursus Latijn - speciaal gericht op volwassenen - is zo samengesteld dat alle hoofdzaken van de Latijnse taal worden behandeld: de vormen waarin Latijnse woorden optreden; de manier waarop die vormen in een zin worden gebruikt, en de betekenissen die zinnen daardoor krijgen. De taallessen zijn volgens een vast patroon opgebouwd: elke taalles begint met een uitleg, waarin enkele zaken uit de Latijnse grammatica worden verteld en met voorbeeldzinnen worden geïllustreerd. Deze voorbeelden zijn per les genummerd; dit heeft als voordeel dat men later, als men het grammatica-overzicht uit het vademecum raadpleegt, via deze zelfde nummering gemakkelijk de uitvoerige uitleg in de desbetreffende taalles kan terugvinden. De uitleg in elke les wordt regelmatig onderbroken door korte oefeningen waarmee gecontroleerd kan worden of de behandelde stof is begrepen. De ideale cursus voor klassikaal onderwijs, voor zelfstudie of voor zelfstudie onder begeleiding.
kopen knop


Last update: 29-09-2021


Disclaimer: Hoewel de heer Pragt de informatie beschikbaar op deze site met grote zorg samenstelt, sluit hij alle aansprakelijkheid uit. Op de artikelen van de heer Pragt rust auteursrecht, overname van tekst en afbeeldingen is uitsluitend toegestaan na voorafgaande schriftelijke toestemming. Heinpragt.com is ingeschreven bij de KvK onder nummer: 73839426 en is gevestigd in Veenendaal.  Lees hier de privacyverklaring van deze site. Voor informatie over adverteren op deze site kunt u contact opnemen met: (heinpragt@outlook.com).