Symbolen Romeinse mythologie

Januskop

De oudste Romeinen geloofden in natuurgoden, ze aanbaden bomen, bossen en natuurverschijnselen zoals bliksem. Daarna ontstond de Romeinse mythologie die veel leende van de Griekse mythologie maar gaven de goden wel andere namen en de verhalen werden ook aangepast. Sommige elementen werden wel overgenomen door de Romeinen maar vele kregen ook hun eigen verhalen. Zo was Diana bij de Romeinen de godin van de jacht vergelijkbaar met Artemis bij de Grieken. Een bekend recent voorbeeld is de uil van Minerva die die Romeinse godin was met haar Griekse tegenhanger Pallas Athena. Beiden hebben een uil als teken van wijsheid als symbool. Zo heb je ook Amor en Cupido, Poseidon en Neptunus als bekende voorbeelden van goden die zowel in de Romeinse mythologie als in de Griekse mythologie voorkomen maar met verschillende namen. Op deze pagina beschrijf ik symbolen die hun oorsprong hebben in de Romeinse mythologie of een associatie hebben met de Romeinse mythologie. Vriendelijke groet, Hein Pragt.

Op de inhoud van deze pagina rust copyright © Hein Pragt.

Caduceus symbool

<caduceus symbool Het caduceus symbool of de Mercuriusstaf is een symbool van de Romeinen god Mercurius (en de Griekse god Hermes), de bode van de goden. De staf bestaat uit een staf waaromheen zich symmetrisch, met de koppen naar elkaar twee slangen slingeren. Soms is de caduceus aan zijn top voorzien van twee vleugels. In de beeldenwereld van de alchemie staan de beide slangen voor het evenwicht tussen de stoffen Sulphur en Mercurius (zwavel en kwik). In de moderne symboliek is de caduceus symbolisch voor handel en verkeer.

Fasces symbool

fasces symbool De fasces of roedenbundels waren het symbool van het Romeinse gezag. Ze werden door lictoren (hoge ambtenaren) voor hoge magistraten uit gedragen. Een fascis werd bijeengehouden door een rode riem en in het midden stak er een scherprechtersbijl uit als symbool van macht over leven en dood maar niet binnen de stad Rome waar het volk de hoogste instantie voor doodvonnissen was. De fasces is van oorsprong een Etruskisch symbool waarbij de bijl een dubbele bijl was. Het fascisme ontleend zijn naam aan de fasces.

Fallus symbool

fallus symbool Ook een mannelijk voortplantingsorgaan werd gebruikt als middel tegen het boze oog. Aangezien er ook een element van dreiging uitgaat van een mannelijk lid wordt ook gedacht dat op deze wijze het kwaad afgewend kon worden. In het oude Rome werd dit amulet een ‘cenfascinum’ genoemd. In Rome werden deze opvallende amuletten openlijk gedragen vooral door soldaten als ze ten strijde trokken.

Gorgonen symbool

Gorgonen symbool Een gorgonenkop werd als ornament op Romeinse wapenrustingen gebruikt. De Gorgonen stammen uit de Griekse mythologie Medusa, Stheno en Euryale, de dochters van de zeegoden Phorcys en Ceto en ze waren drie monsterlijke wezens. Ze worden meestal voorgesteld als vrouwen met slagtanden, handen van brons, gouden vleugels en slangen in plaats van haren en iedereen die hen aankeek veranderde in steen. Gorgonen werden ook afgebeeld op afschrikwekkende sjamanistische maskers om nieuwsgierigen op afstand te houden van de geheime mysteriën. Soms laten oude afbeeldingen twee gorgonen zien die Perseus achtervolgen nadat deze het hoofd van hun zuster Medusa heeft afgehakt en meegenomen en die rennende houding is karakteristiek voor de gorgonen.

Granaatappel symbool

granaatappel symbool Granaatappel (Grieks: Rhoa, Latijn: Punica) is een krachtig symbool in veel wereldreligies en mythologieën. Het opvallende rode sap doet denken aan bloed en de vrucht zit vol met zaden waardoor het een oud symbool van vruchtbaarheid, huwelijk en welvaart is in veel culturen. Als vruchtbaarheidssymbool is het een symbool van de godinnen zoals de Fenicische Astarte, de Griekse Demeter en haar dochter Persephone, Aphrodite (bij de romeinen Venus) en Athena. In het oude Rome was de granaatappel in de hand van Juno, een symbool van het huwelijk. Ook vanwege de vuurrode, geurige bloesem was de Granaatappelboom een zinnebeeld voor liefde en huwelijk gevolgd door vruchtbaarheid. Bruiden droegen dan ook kransen van granaatappel- bloesem.

Hoorn des overvloeds symbool

Hoorn des overvloeds symbool De Hoorn des Overvloeds wordt als symbool vaak gebruikt in de heraldiek en het stamt uit de Griekse mythologie. Volgens de overlevering is de Cornucopia de hoorn van de geit Amalthea, die Zeus zoogde op Kreta. Als dank zette Zeus haar aan de hemel als een sterrenbeeld, en haar hoorn schonk de houder ervan alles wat hij of zij begeerde. De Romeinen associeerden vooral hun godin Fortuna met de Hoorn des Overvloeds, maar ook de godinnen van de Hoop (Spes) en de Eendracht (Concordia) werden er mee afgebeeld.

Januskop symbool

Januskop symbool Een januskop is een hoofd met zowel aan de voorzijde als aan de achterzijde een gezicht. Het staat voor de Romeinse god Janus, als bewaker van zowel de ingang als de uitgang en hoeder van de poorten de drempels in het oude Rome. Deze god heeft geen Griekse tegenhanger. De god Janus staat ook voor onze maand Januari, de maand die naar hem genoemd is. Als god van de deuren werd hij ook afgebeeld met een portiersstaf en sleutels als attribuut. Hij was ook de hoeder van het begin en het einde (zaaien en oogsten) en het stond voor het vermogen om zowel in het verleden als de toekomst te kunnen kijken. Een januskop is ook het symbool van dubbelhartigheid.

Jupiter symbool

Jupiter symbool Dit symbool is het teken voor de planeet Jupiter genoemd naar de god Jupiter, de Romeinse variant van de Griekse god Zeus de oppergod die woonde op de berg Olympus. Hij was een machtige heerser die bliksems, die hij met de hand gooide, als machtige wapens had. Jupiter staat voor: Groeikracht, expansie, ] geloof, vertrouwen en bewustwording. Als symbool staat het ook voor geluksbrengen en weldoener. Het symbool is waarschijnlijk ontstaan tijdens de Romeinse oudheid, het teken is op verschillende manieren uit te leggen. Vanuit de mythologie kan het een sikkel gezien worden maar ook kan in het teken het hiëroglief van een adelaar gezien worden.

Mars (of Man) symbool

mars of man symbool Dit is het teken van de plaqneet Mars, genoemd naar de Romeinde god Mars. Het symbool van Mars is een cirkel met een pijl, die staat voor de manier waarop mensen zich verdedigen, de overlevingsfactor en seksualiteit. Deze planeet wordt geassocieerd met Griekse god Ares, de god van de oorlog. Vroeger was Ares de god van de boeren; de cirkel stond voor de zon die de oogst begunstigde; de pijl was voor de boeren om ze kracht te geven om hun oogst tegen plunderaars te verdedigen. Deze associatie is door de Romeinse soldaten veranderd en de Griekse god Ares werd de Romeinse Mars. Mars staat ook voor de mannelijke kant van een persoonlijkheid.

Mercurius symbool

Mercurius symbool Dit is het teken voor de planeet Mercurius vernoemd naar de Romeinde god Mercurius. Het symbool voor Mercurius is de gehelmde gevleugelde boodschapper van de goden. In de Romeinse mythologie was Mercurius de god van de handel en de beschermer van reizigers, dieven en bedriegers. De Griekse tegenhanger is Hermes, maar de Grieken hadden twee namen voor deze planeet, Apollo voor zijn verschijning als morgenster en Hermes als avondster.

Neptunes symbool

Neptunes symbool Dit is het teken voor de planeet Neptunus vernoemd naar de Romeinde god Neptunus. Het symbool is de drietand van de Romeinse zeegod Neptunus, die als mysterieuze en onbekende kracht werd gezien. Neptunus was bij de Griekse mythologie Poseidon, de zeegod. Neptunus wordt ook vaak afgebeeld als een naakte of halfnaakte, bebaarde man met een drietand of staf en soms ook een dolfijn of scheepsanker.

Pluto symbool

Pluto symbool Dit is het teken voor de planeet Pluto vernoemd naar de Romeinde god Pluto. Pluto is binnen de Romeinse mythologie de god van de onderwereld die kan communiceren met de doden. Hij is een tegenhanger van de Griekse god Hades. De god Pluto was verantwoordelijk voor de afweging van de levens van de zielen na de dood die naar de onderwereld kwamen, een normaal bestaan, een verheerlijkt bestaan of een bestraffend lijden. Pluto word vaak afgebeeld met zijn driekoppige hond Cerberos en een twee-tandige scepter en soms ook met een hoorn des overvloeds.

Saturnus symbool

Saturnus symbool Dit is het teken voor de planeet Saturnus vernoemd naar de Romeinde god Saturnus. Saturnus wordt zowel de planeet van het lot als de Heer van het Karma genoemd. Bij de Romeinen was Saturnus de god van de landbouw en het uitgezaaide graan, zijn vrouw was de godin Ops. Er bestaat een mythe dat Saturnus de Romeins naam is voor de Griekse god Kronus, nadat Zeus (voor de Romeinen Jupiter) Kronos had verdreven vestigde deze zich in Italië waarna hij door de Romeinen als Saturnus werd vereerd.

Venus (of Vrouw) symbool

vrouw symbool Dit is het teken voor de planeet Venus vernoemd naar de Romeinde god Venus. Het symbool voor Venus is het traditionele teken voor de vrouw, de levenscirkel boven een kruis van de geest. Venus was de Romeinse godin van de liefde en schoonheid. Volgens de Griekse mythe werd ze aan de kust van Cyprus uit het schuim van de zee (en het zaad van de afgesneden genitaliën van Uranus) geboren (Aphrodite is van “aphros”, schuim, afgeleid) en haar bijnaam luidde Anadyomene, ‘(uit de zee) oprijzende’. In het oude Rome vertegenwoordigde Venus de bekoorlijkheid en de zinnelijke liefde. Ze was godin van de vruchtbaarheid, de liefde en de lente, april is traditioneel de Venus maand.

Vrede symbool

Vrede symbool Het vrede symbool (Nero’s kruis) is een gebroken kruis dat ondersteboven hangt dat oorsponkelijk een wat minder vredelievende betekenis had. Oorspronkelijk komt symbool voor bij de oude Romeinen en het was het een symbool voor de uitroeiing en vernietiging van de Christenen. In de jaren 60 is het symbool gebruikt door tegenstanders van de atoomwapens, maar tegenwoordig is het een teken van hoop en wereldvrede.

De geschiedenis van het Romeinse rijk.

Het Romeinse rijk begon in het midden van Italië ten noorden van wat we nu de stad Rome noemen, woonde de Etrusken. De stammen op de heuvels langs de Tiber waren de Latijnen en de Sabijnen. Die werkten met elkaar samen om hun woongebied te vergroten en rond 500 v.C. begon de groei van hun rijk. Rond 200 v.C. was heel Italië ingenomen. Van de Etruskische beschaving namen de Romeinen veel culturele elementen over, het overnemen van elementen uit andere culturen was een bekende eigenschap van de Romeinen. Wanneer de Romeinen een gebied veroverden waren ze zeer tolerant, ze verboden geen godsdiensten, zeden en gebruiken maar namen er zelfs veel van over. In 210 na Christus had het Romeinse rijk de grootste omvang. De totale periode van de Romeinse cultuur strekt zich uit van c.a. 753 voor Christus tot 476 na Christus. De Romeinen hebben veel van hun cultuur over Europa verspreid. Uiteindelijk is het grote rijk door decadentie, slecht bestuur en invallen van buitenaf ten onder gegaan, maar veel van de Romeinse invloeden zijn zelfs tot heden ten dage merkbaar.

Lijst Romeinse goden met Griekse tegenhanger

In deze tabel kunt u de naam van de Romeinse god of godin vinden vanuit de Romeinse mythologie, met de naam van de god of godin van de tegenhanger in de Griekse mythologie.

RomeinsGrieksRomeinse betekenis
JupiterZeusOppergod
NeptunusPoseidonGod van de zee
MinervaPallas AthenaGodin van de wetenschap en maagdelijkheid
VenusAphroditeGodin van de liefde en schoonheid
CeresDemeterGodin van de oogst en aarde
ApolloApolloGod van de muziek en de zon
MercuriusHermesGod van handel, dieven en snelheid
DianaArtemisGodin van de jacht en de Maan
MarsAresGod van de oorlog
VestaHestiaGodin van het haardvuur
VulcanusHephaestusGod van het vuur en smeden
PlutoHadesGod van de onderwereld
Cupido of AmorErosGod van de liefde en schoonheid
SaturnusKronosGod van de landbouw en het uitgezaaide graan

Romeinse cijfers

Op talloze monumenten en uurwerken komt men de Romeinse cijfers nog tegen. De Romeinen gebruikten een bijzondere wijze om getallen te schrijven waarbij ze letters gebruikten als cijfers. De I was een 1, de V was een 5 en de X was een 10, de L was 50 en de C was 100. De letters werden gecombineerd en 1 t/m 10 werd dus I II III IV V VI VII VIII IX X. Om de getallen in te korten werd in plaats van 4 maal dezelfde letter deze letter voor het volgende teken gezet, dus geen IIII maar IV. Tegenwoordig worden Romeinse cijfers nog steeds gebruikt in bijvoorbeeld opsommingen of bouwjaar aanduidingen op gebouwen.

Meer symbolen pagina’s

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *