Kinderen

Citaten over opvoeden

Op deze pagina staat een leuke verzameling spreuken, uitspraken en citaten met als thema opvoeding, kinderen, ouders, vaderschap en moederschap. Bij verjaardagen of trouwdagen van ouders, Vaderdag en Moederdag of bij een bijzondere gebeurtenis in het leven van de kinderen is het leuk om dit met een toepasselijke spreuk of citaat op te sieren. In deze kernachtige korte zinnen zit een grote kern van waarheid en soms kunnen ze complexe zaken op een eenvoudige wijze duidelijk maken. Een kernachtige spreuk of citaat kan een bron van inspiratie en wijsheid zijn, maar ook een uiting van liefde en genegenheid voor mensen die moeite hebben om dit rechtstreeks te zeggen. Een lief kaartje met een spreuk of citaat kan een mooie, blijvende dierbare herinnering zijn en meer waarde hebben dan het duurste geschenk. Vriendelijke groet, Hein Pragt


Als je je kinderen wilt houden, kan je hen beter laten gaan.
(Malcolm Forbes)


Als je kind nooit naar je luistert wordt het tijd dat je naar je kind gaat luisteren.
(Onbekend)


Als je nooit door een kind gehaat bent, ben je nooit een ouder geweest.
(Bette Davis)


Bedenk dat het gedrag van een puber een afspiegeling is van uw eigen opvoeding.
(Hein Pragt)


De beste opvoedingsmethode voor een kind is, het een goede moeder te verschaffen.
(Christian Morgenstern)


De beste raad die je je kinderen kunt geven is: proberen te ontdekken wat ze willen en hen aanraden dat dan ook te doen.
(Harry Truman)


De eerste helft van ons leven wordt bedorven door onze ouders en de tweede helft door onze kinderen.
(Clarence Darrow)


De enige mensen die zich niets aan de opvoeding van de kinderen gelegen schijnen te laten liggen, zijn de ouders.
(Gilbert Keith Chesterton)


De enige verstandige manier van opvoeden bestaat erin een voorbeeld te zijn, desnoods een waarschuwend voorbeeld.
(Albert Einstein)


De ideale echtgenoot is hij die begrijpt wat zijn vrouw niet zegt.
(Onbekend)


De mens is het enige wezen dat opvoeding nodig heeft.
(Immanuel Kant)


De opvoeding heeft bittere wortels, maar haar vruchten zijn zoet.
(Aristoteles)


De puberteit is de periode in het leven van een kind dat de ouders moeilijk beginnen te doen.
(Kurtzmann)


De puberteit is het groeistadium waarin een perfect normaal kind plots gaat lijken op een buitenaards wezen.
(Joyce Armor)


Een kind wordt pas echt groot, als het stopt met vragen waar het vandaan komt en weigert te vertellen waar het naartoe gaat.
(Onbekend)


Een man moge veel weten, een vrouw begrijpt alles.
(Gerard Reve)


Er is een lang leven voor nodig om de gevolgen van de opvoeding geheel te boven te komen.
(Jan Greshoff)


Er zijn 3 manieren om iets te doen: het zelf doen, iemand betalen om het te doen of je kinderen verbieden het te doen.
(M. Crone)


Er zijn meer slechte ouders dan slechte kinderen.
(Jean de Boisson)


Erfelijkheid is iets waarin een man gelooft totdat zijn zoon zich als een delinqent begint te gedragen.
(Onbekend)


God kon niet overal zijn, daarom heeft Hij moeders gemaakt.
(Onbekend)


Goede opvoeding is in staat zijn niet te laten blijken hoe goed we onszelf vinden en hoe miezerig anderen.
(Mark Twain)


Het juiste tijdstip om het karakter van een kind te beïnvloeden is ongeveer 100 jaar voor het geboren wordt.
(Dean Inge)


Het kind dat u wilt grootbengen als een oprecht en eerbaar persoon, vergt heel wat meer van uw tijd dan van uw geld.
(George Varky)


Het opvoeden van kinderen bestaat uit minstens de helft uit het opvoeden van jezelf.
(P.W.J. van Hengel)


Het opvoeden van kinderen is een beroep waarin we moeten leren hoe we tijd moeten verkwisten teneinde tijd te sparen.
(Jean Jacques Rousseau)


Het woord nee maakt veel meer indruk als het wordt uitgesproken door ouders die ook ja kunnen zeggen.
(Onbekend)


Het zekerste middel om een kind ongelukkig te maken is het er aan te wennen alles te krijgen.
(Onbekend)


Ieder mens wordt tweemaal opgevoed: een eerste keer door zijn ouders en een tweede keer door de opvoeding die hij zichzelf geeft.
(E Gibbon)


Ik had een slechte opvoeding, ik zat in een school voor emotioneel gestoorde leraren.
(Woody Allen)


Ik weet niet wie de beste opvoeders van de jeugd zijn, maar ouders zijn in ieder geval de slechtste.
(William Morris)


In iedere echte man zit een kind verborgen dat wil spelen.
(Friedrich Nietzsche)


Je kunt van kinderen heel veel leren, bijvoorbeeld hoeveel geduld je hebt.
(Franklin P. Jones)


Je voelt je echt oud worden als je merkt dat je kinderen vaker seks hebben dan jij.
(Deepthought)


Kinderen en onderdanen hebben het veel minder vaak bij het verkeerde eind dan ouders en koningen.
(Lord Chesterfield)


Kinderen hebben meer aan een goed voorbeeld dan aan kritische opmerkingen.
(Onbekend)


Kinderen op de achterbank veroorzaken ongelukken. Ongelukken op de achterbank veroorzaken kinderen.
(Onbekend)


Kinderen vinden die ouder het liefst, die zich het minst met hun opvoeding bemoeit.
(Onbekend)


Kinderen zijn een grote troost voor de oude dag en zorgen er ook voor dat u die eerder bereikt.
(Lionel Kaufman)


Kinderen zijn geboren naäpers, ze gedragen zich precies als hun ouders, ondanks alle pogingen ze goede manieren bij te brengen.
(Onbekend)


Kinderen zijn kleine mensen, mensen zijn grote kinderen.
(Onorato Fava)


Kinderen zijn kwetsbaar spul: volwassenen zijn gelijmde kinderen.
(Johan Anthierens)


Kinderen zijn onvoorspelbaar. Je weet nooit op wat voor iets onlogisch ze je nu weer zullen betrappen.
(Fanklin P. Jones)


Men kan domheid door zorgvuldige opvoeding tot vooroordelen ontwikkelen.
(Alexander Mitscherlich)


Men moet aan kinderen en vogels vragen hoe kersen een aardbeien smaken.
(Goethe)


Op het ogenblik dat je je geduld verliest, houdt de pedagogie op en begint de opvoeding.
(Jan Deloof)


Opvoeden is: een nieuwe generatie proberen te vullen met de eigen vooroordelen.
(Simon Carmiggelt)


Opvoeding is een kwestie van liefde, geduld en wijsheid en de laatste twee groeien waar de eerste heerst.
(Jan Ligthart)


Opvoeding is georganiseerde verdediging van de wereld der volwassenen tegen de jeugd.
(Mark Twain)


Opvoeding is: de nadelig gevolgen van samenwonen met ouders.
(Fons Jansen)


Ouders vergeven hun kinderen die gebreken het moeilijkst die zij hen zelf hebben bijgebracht.
(Marie von Ebner-Eschenbach)


Uit mijn schooljaren zijn me alleen de gebreken in de opvoeding bijgebleven.
(Oskar Kokoschka)


Vaak maken ouders hun kinderen een verwijt van de slechte opvoeding die zij hun hebben gegeven.
(C. J. Wijnaendts Francken)


Verzameling leuke spreuken en citaten over moeders


Al is een moeder nog zo arm, toch dekt haar kleed de kinderen warm.
(Onbekend)


Alle vrouwen worden als hun moeders, dat is hun tragedie, geen man wordt het, dat is zijn tragedie.
(Onbekend)


Alleen een moeder kan een omhelzing per brief versturen.
(Pam Brown)


Als een moeder zich afvraagt hoe zij moet reageren op het vreemde gedrag van haar kind, dan is er maar één antwoord: geef het liefde.
(Bill Cosby)


Als het kind valt weent de moeder. Als de moeder valt lacht het kind.
(Onbekend)


Bij vrouwen is de liefde even vaak de dochter als de moeder der jaloezie.
(Onbekend)


Dankbaarheid is de moeder van alle deugden.
(Onbekend)


De beste opvoedingsmethode voor een kind is, het een goede moeder te verschaffen.
(Onbekend)


De deugden van de moeder zullen, evenals de zonden van de vader, nu en dan op de kinderen verhaald worden.
(Onbekend)


De dochter van een goede moeder wordt de moeder van een goede dochter.
(Onbekend)


De dwaling is de moeder van het inzicht.
(Onbekend)


De echtgenote die is er voor de goede raadgevingen; de schoonmoeder die is er voor het goed onthaal, maar niets gaat boven een zachte moeder.
(Tolstoï)


De relatie tussen moeder en kind is paradoxaal en, in zekere zin, tragisch, het heeft de volledige liefde van de moeder nodig om het kind te helpen weg te groeien van zijn moeder om zo compleet onafhankelijk te worden.
(Onbekend)


De ware geboorte heeft niet plaats wanneer de moeder van het kind, doch pas wanneer het kind van de moeder verlost wordt.
(Onbekend)


De wens is de moeder van de teleurstelling.
(Onbekend)


Doe nooit wat je moeder zegt dan komt het allemaal terecht.
( A.M.G.Schmidt)


Een gram moeder is een ton priester waard.
(Onbekend)


Een kind is geen vaas, die de moeder moet vullen, maar een vuur dat zij moet ontsteken.
(Herodotus)


Een kind zonder moeder is een bloem zonder regen.
(Onbekend)


Een man wil niet alleen getrouwd zijn met de moeder van zijn kinderen, maar ook met de leuke vrouw die hij destijds heeft leren kennen.
(Onbekend)


Een man’s moeder is zijn pech, maar zijn vrouw is zijn eigen schuld.
(Onbekend)


Een moeder heeft twintig jaar nodig om een man van haar zoon te maken; een andere vrouw maakt een dwaas van hem in twintig minuten. R.Frost
Een moeder, die haar dochter die gaat trouwen nog raad geeft, doet iets dat net zoveel nut heeft als een goudvis een bad geven. B.Calori
Een onsje moeder weegt op tegen een ton priester.
(Onbekend)


Eeuwenlang moederschap levert uitstekende onderhandelaars.
(Jonckers)


Er is geen kind zo lief of zijn moeder is blij dat het slaapt.
(R.W.Emerson)


Er is slechts één lief kind in de ganse wereld en elke moeder bezit dat ene kind.
(Onbekend)


Ge kunt de vriend van uw vader worden, van moeder blijft ge steeds het kind.
(Laurilland)


Geen tempel is mooier dan je eigen moeder.
(Onbekend)


Het belangrijkste wat een vader voor zijn kinderen kan doen, is hun moeder liefhebben.
(Onbekend)


Het beste wat een moeder aan haar kinderen kan geven, is het geschenk van haar tijd.
(Onbekend)


Het geduld van een moeder is als tandpasta. Hoeveel je er ook van gebruikt, er is altijd nog een beetje over.
(J.Saores)


Het geluk van een kind begint in het hart van de moeder.
(Onbekend)


Het hart van een moeder is een afgrond op de bodem waarvan men altijd vergiffenis vindt.
(René de Balzac)


Het maakt nietniet uit hoe oude een moeder is; ze blijft hopen dat haar volwassen kinderen hun leven gaan beteren.
(Florida Scott-Maxwell)


Het is gemakkelijker voor een vader vader en voor een moeder moeder te zijn dan voor een kind kind.
(Onbekend)


Het kind heeft meestal de hersenen van de vader omdat de moeder die van haar nog bezit.
(Seymour)


Het ongeluk met het huwelijk is, dat terwijl iedere vrouw in haar hart een moeder is, iedere man in zijn hart een vrijgezel is.
(E.V.Lucas)


Iedere moeder met slechts twee armen is gehandikapt.
(Brown Pam)


Ik ben mijn moeder dankbaar dat ze mij op de wereld heeft geholpen. Al moet ik toegeven dat mijn vader ook een duwtje heeft gegeven.
(Onbekend)


Ik heb de leeftijd bereikt waarop een vrouw begint te beseffen dat zo aan hetwordenis als de vrouw waar ze het minst op wil lijken: haar moeder.
(Anita Brooker)


Ik koester een innig verlangen terug te keren in de moederschoot, van wie dan ook.
(W.Allen)


In iedere moeder sluimert er een schoonmoeder.
(Croisset)


Je bent pas oud als je moeder sterft.
(L.Ball)


Je hebt knuffelende moeders en vittende moeders, maar ze doen dat allemaal uit liefde; en de meeste moeders knuffelen en vitten tegelijk.
(Pearl S. Buck)


Kinderen zijn de ankers die de moeder vasthechten aan het leven.
(Onbekend)


Kinderen: waar va van vol is, loopt moe van over.
(J.Anthierens)


Leed is de vader en liefde de moeder van de wijsheid.
(Onbekend)


Liefde, zou dat zoiets zijn als het bij elkaar terugzoeken van onze moeders?
(Jeroen Brouwers)


Lieve kinderen zijn van iedereen, brutale kinderen zijn van hun moeder.
(Onbekend)


Mannen willen vaak terug in de moederschoot. Gemiddeld zo een twee keer per week.
(Lansky)


Mijn moeder gaf mij geen borstvoeding. Ze zei dat ze alleen goede vrienden wilde zijn.
(R.Dangerfield)


Mijn moeder was van het type dat zolang naar je problemen luisterde tot ze je begonnen te vervelen.
(Goodman)


Mijn moeder zei altijd dat je mannen kunt vergelijken met linoleumvloeren, als je ze goed legt kun je er 30 jaar over lopen.
(Onbekend)


Moeder worden is een wonder, moeder zijn een heel gedonder.
(Onbekend)


Moeder zijn is: antwoorden op vele vragen en dromen kunnen raden.
(Lut Lanssens)


Moederdag is als iedereen moeder bedient en zij doet alsof ze het extra werk niet erg vindt.
(Peter Darbo)


Moederdag komt negen maanden na vadernacht.
(Onbekend)


Moederliefde berust op een dierlijk instinct, vaderliefde op een maatschappelijke overeenkomst.
(J.Greshoff)


Omdat God niet overal kon zijn, heeft hij de moeder geschapen.
(Onbekend)


Ook Eva zal wel eens om haar moeder geroepen hebben.
(Onbekend)


Op de lippen en in de harten van kinderen is Moeder de naam voor God.
(William Makepeace Thackeray)


Toen mijn vader inbrak bij mij moeder heb ik negen maanden gezeten.
(Onbekend)


Trouw nooit met een man die zijn moeder haat want hij zal eindigen met jou te haten.
(Onbekend)


Vader zijn valt zwaar, moeder zijn zwaarder.
(Onbekend)


Van een knappe moeder de nog mooiere dochter.
(Onbekend)


Voor moeder zijn er meer bloemen in mijn hart dan in alle tuinen.
(Onbekend)


Vroeger zocht een man een vrouw die koken kon als zijn moeder, tegenwoordig krijgt hij er één die drinken kan als zijn vader.
(Onbekend)


Waar hebben al die moeders al die dingen geleerd waarvan ze 100% zeker zijn dat ze onbetamelijk zijn voor hun dochter?
(Onbekend)


Wat heeft mijn arme moeder allemaal niet opgeofferd, voor mijn ongeluk?
(Onbekend)


Wat hun dochters weten, verontrust de moeders niet, maar wel de manier waarop ze erachter zijn gekomen.
(Onbekend)


Wees het stof onder de voeten van uw moeder, want het Paradijs is daar, waar haar voeten rusten.
(Onbekend)


Wie de Kerk niet als moeder heeft, kan God niet als vader hebben.
(Onbekend)


Wie de neus van het kind afveegt, kust de wang van de moeder.
(G.Herbert)


Wie de voeten van zijn moeder kust, kust de drempel van het paradijs.
(Onbekend)


Wie het kind de hand reikt, bereikt daarmee ook het hart van de moeder.
(Onbekend)


Wie schoot met te hulp als ik vielk en leidde me af met een leuk verhaaltje of gaf een kus op de pijnlijke plek om het beter te maken?
(Ann en Jane Taylor)


Wie vader of moeder besluit te worden, dient er zich rekenschap van te geven dat hij zes jaar lang tenminste twee uur per dag op zijn hurken zal zitten.
(Onbekend)


Ze zijn een ondoorgrondelijk stelletje, die moeders.
(Robertson Davies)


Verzameling leuke spreuken en citaten over vaders


“Ik ken je” sprak de vader vermanend tot zijn zoon. Maar hij herkende slechts.
(Ischa Meijer)


De vaders hopen in hun zonen zichzelf te hervinden; de zonen zijn doodsbang in zichzelf hun vaders te ontdekken.
(J.Greshoff)


Door zijn geboorte heeft hij zijn vader gemaakt.
(Onbekend)


Een vader die zijn zoon prijst, verheerlijkt zichzelf.
(China)


Een vader geeft geen raad, hij geeft een voorbeeld.
(J.Rogge)


Een vader is iemand die verwacht dat zijn kinderen zo goed worden als hij had willen zijn.
(John Churton Collins)


Een vader, is iemand die probeert je te leren voetballen, zelfs wanneer je een meisje bent.
(Jane)


Ge kunt de vriend van uw vader worden, van moeder blijft ge steeds het kind.
(Laurilland)


Het belangrijkste wat een vader voor zijn kinderen kan doen, is hun moeder liefhebben.
(Remco Jonckers)


Het moet vreselijk zijn om door je vader begrepen te worden.
(Mijlemans)


Hij die opvoedt, niet hij die verwekt is de vader.
(Onbekend)


Hoe streng een vader ook kan zijn als hij zijn zoon beoordeelt, hij kan nooit strenger zijn dan een zoon die zijn vader beoordeelt.
(Poncela)


Ik heb altijd geprobeerd mijn zoon te behandelen als een dierbare metgezel met wie ik op reis was door een land waar ik al eerder was geweest maar hij niet.
(A.Dayton)


Ik wil rijk worden, net als mijn vader, die wilde ook rijk worden.
(Onbekend)


Je kan niet iedereen én je vader tevreden stellen.
(James Anthony Froude)


Jij kent mijn vader niet. Anders zou je begrijpen waarom ik blijf geloven in de ooievaar.
(W.van Broeckhoven)


Menigeen is vader geworden zonder dat zijn vrouw daar iets van merkte.
(De Funès)


Toen ik een jongen van 14 was, was mijn vader zo dom dat ik de oude heer nauwelijks in mijn omgeving kon dulden. Maar toen ik 21 werd, verbaasde ik mij er geweldig over hoeveel hij in die 7 jaar had bijgeleerd.
(Mark Twain)


Toen ik er eindelijk achter was dat mijn vader gelijk had, was mijn zoon oud genoeg om het niet met mij eens te zijn.
(Onbekend)


Tussen vader en zoon ligt het diepe ravijn van hun gelijkenis.
(Piet Theys)


Vader worden is een gunst, vader zijn een grote kunst.
(Onbekend)


Veiligheid is voor een kind zijn vaders hand, die hem stevig vasthoudt.
(Marion C. Garretty)


Citaten geboorte

De geboorte van een kind heb ik altijd als een heel bijzonder wonder ervaren en voor de meeste mensen is deze geweldig gebeurtenis ook niet eenvoudig met woorden te beschrijven. Veel mensen zoeken een leuke spreuk, een klein gedicht of versje of een toepasselijke tekst voor het geboortekaartje of de aankondiging in de krant. De meeste mensen willen op het mooie geboortekaart van hun kind graag een mooie en toepasselijke tekst, wij hebben zelf bij elk kind een korte toepasselijke tekst bedacht voor een zeer persoonlijk geboortekaartje. Op deze pagina’s staat een verzameling van leuke geboorte spreuken, teksten en versjes die ik zelf heel erg kan waarderen om u wat inspiratie te geven voor de tekst op uw eigen geboortekaartje. Deze spreuken, teksten en versjes kunnen ook gebruikt worden op wens en felicitatiekaarten. Vriendelijke groet, Hein Pragt.


Blij zijn om een kind is blij zijn om het leven!


Broertje, zusje wat maakt het uit, je bent welkom kleine spruit.


Deze kleine puk is ons grootste geluk


Dolgelukkig, trots en blij, schuiven wij een stoeltje bij


Eén keer in de zoveel tijd komen dromen uit!


Een eerste blik, een eerst kus, daar ben je dus!


Een kind is een wonder, zo mooi, zo bijzonder!


Een mensje klein en teer, brengt vreugde telkens weer!


Een nieuwe tijd begint want we hebben nu een kind!


En dan is ze er plots: moeders mooiste, vaders trots.


Geboren om voor altijd lief te hebben!


Geboren worden is de hele wereld cadeau krijgen!


Gedroomd, Gedragen, Geboren…


Groot is ons geluk met geboorte van onze ukkepuk.


Het geheim is onthuld en een wiegje gevuld


Het geluk is daar, kijk allemaal maar.


Het is en blijft een wonder…


Het kleine schoppertje speelt niet langer verstoppertje.


Hoera, daar ben ik dan, wat vindt u er van?


Hoera, het is me gelukt, ik ben op mijn verjaardag geboren!


Lang verwacht, nu gekomen, het liefste kindje van onze dromen.


Mama had mij al zo lang gedragen, dat ik nu ook papa wel eens wil plagen!


Mama fier, papa blij, buikje weg en ik erbij.


Met grote vreugde delen wij u de verhoging van de kinderbijslag mee.


Mijn geboorte is het begin van een heel gelukkig gezin.


Na 9 maanden bij mama logeren, kon ik mijn kontje niet meer keren.


Na 9 maanden wennen, ga ik nu de wereld verkennen!


Nu ik ben geboren, kan ik papa ook gaan storen.


Onze jongste spruit is er eindelijk uit!


Onze liefde heeft handjes en voetjes gekregen!


Verwacht en toch verwonderd…


Vol goede moed, treed ik de wereld tegemoet!


Zo klein en nu al ons grootste bezit!


Zo veel geluk, zo klein verpakt!

Versjes voor de geboorte van een kindje.

Miljoenen mensen hebben er een
het lijkt dan zo gewoon
maar hij/zij is een heel speciale
want hij/zij is jullie zoon/dochter.


10 vingertjes, 10 teentjes
alles even klein.
Twee verbaasde oogjes,
waar zou ik nu toch zijn.
In een mooie grote wereld,
je nu nog onbekend.
Maar waar jij klein mensje
heel erg welkom bent.


10 vingertjes,10 teentjes
Blauwe oogjes en een roze mond
trappelende beentjes
en helemaal gezond!
Eerstelingske, liefdeswonder.
Welkom ben je … heel bijzonder!


Niemand heeft het mogen weten
Wie ik was, hoe ik zou heten.
Vandaag geef ik mijn geheimpje vrij,
. . . heeft er een broertje of zusje bij!


Een stille wens
Werd een verlangen
naar jou, een kleine mens
Jij hebt onze hoop
Nu door geluk vervangen


Wie dit kleine mensje ziet
Gelooft zijn eigen ogen niet
En zal moeten beamen
Wonderen maak je nog altijd samen.


Wat een bijzondere gebeurtenis moet dat zijn
Alles erop en eraan en nog zo klein
Een kleinkind om heerlijk te verwennen
En waarin je vast heel veel zult herkennen.


Een klein mensje
Een prachtig nieuw leven
Met alle zorg en liefde omgeven
Na enkele maanden rust
Kwam er een kapertje op de kust
Nu mag iedereen het horen,
Ons kindje werd geboren!


Welkom, kleine vent
Het is geweldig dat je er bent
Er zijn handen die je dragen,
en armen waar je veilig bent,
en mensen die onder vragen,
zeggen dat je welkom bent.


Elke baby die geboren wordt
brengt liefde, vrede en geluk
en met deze dubbele portie
kan de toekomst niet meer stuk.


De geboorte van een kind
is steeds opnieuw een wonder
maar twee wonderen tegelijk
dat is wel heel bijzonder.


Twee kindjes om te knuffelen
Twee kindjes om te verwennen
Wat een geluk zal het voor jullie zijn
Dit stelletje eindelijk te kennen.


Lang gedacht
Niet meer verwacht
Toch ben jij gekomen
Kind van onze dromen.


Rouwverwerking kinderen

afbeelding compliment Vrij recent hebben we zelf helaas nog mee moeten maken dat een van onze ouders, dus een van de grootouders van onze kinderen kwam te overlijden. Aangezien we kinderen in vrijwel elke leeftijdscategorie hebben moesten wel bij de diverse kinderen ook op verschillende wijze hier mee om gaan. Ook zagen we heel verschillende reacties bij onze kinderen. U hoeft uw eigen verdriet niet te verbergen voor kinderen, deze begrijpen vaak heel goed dat u verdrietig bent, maar daarnaast heeft u richting uw kinderen ook een taak als ouder om hen te helpen bij het verwerken van het verdriet.

Niet alleen het overlijden van grootouders, maar ook ouders, ooms en tantes, vriendjes of vriendinnetjes en zelfs huisdieren zal aanleiding zijn om hier op gepaste wijze met het kind over te praten en het kind te helpen bij de rouw en de verliesverwerking. Vertel uw kind vooral de waarheid maar wel in een bewoording die het kind op zijn leeftijd kan begrijpen. Het kan voorkomen dat het kind een schijnbaar emotieloze reactie geeft, dit kan betekenen dat het kind niet de emotionele gereedschappen heeft om met deze emoties om te gaan, probeer dit dan ook niet te forceren. Wacht tot het kind zelf er over wil praten maar bied wel de opening aan. Probeer de emoties van het kind te begrijpen en biedt troost.

Laat wel heel duidelijk het verschil blijken tussen slapen en dood zijn, het kind kan anders erg bang worden om te gaan slapen. Bij het verlies van een dierbare willen ouders vaak een kind de pijn besparen die ze zelf voelen maar deze vorm van bescherming tegen de realiteit kan bij een kind juist fantasieën en angsten aanwakkeren.

Het kan lijken dat het kind snel weer tot de orde van de dag overgaat en weer gaan spelen, dit betekent echter niet dat ze niet meer verdrietig zijn of rouwen. Dot gedrag is te vergelijken met een volwassene die om zijn emoties te onderdrukken afleiding zoekt in het werk of het huishouden.

Tot ongeveer 3 jaar hebben kinderen nog geen tot weinig besef van de dood, hoewel ze wel kunnen rouwen om verlies, zijn ze vaak te jong om dood te kunnen begrijpen. Kinderen van 3 tot 6 jaar weten vaak wel het verschil tussen levend en dood hoewel ze niet het definitieve karakter van dood zien en denken dat iemand toch weer opstaat. Het is belangrijk om op een kinderlijk niveau duidelijk te maken dat dood niet hetzelfde als slapen is en dat de overledene nooit meer kan bewegen, niet meer horen of zien en dat hij niets meer voelt. Er zijn diverse boekjes die op het niveau van het kind kunnen helpen bij het begrip dood.

Kinderen van 6 tot 9 jaar beseffen vaak dat de dood iets definitiefs is wat soms beangstigend of verwarrend kan zijn voor het kind. Op deze leeftijd hebben ze vaak sterke belangstelling voor alles rond de dood zoals de begrafenis en het kerkhof. Kinderen van 9 tot 12 jaar begrijpen het fenomeen dood meestal heel goed en kunnen er heel volwassen over praten, echter dient ondanks dat ze op hun eigen wijze vaak het verdriet willen verwerken wel extra aandacht aan deze kinderen te geven.


Meer kinderen pagina’s

Overbeschermend opvoeden

afbeelding loslaten Bij overbescherming moet ik vaak denken aan het bekende nummer “Mother” van Roger Waters van het bekende album “The wall” van de band “Pink Floyd”. Het hele album was een soort psychotherapie voor Roger Waters en sterk autobiografisch. Het lied gaat over de gevolgen van een overbezorgde alleenstaande moeder, die al haar angsten doorgeeft aan haar zoon, alles voor hem wil regelen en hem voor alles in het leven wil beschermen. Ook zelfs tegen de liefde van andere (vrouwen) meisjes omdat ze hem vast wil houden. In het lied vraagt het jongetje of hij een muur om zich heen moet bouwen en moeder wil hem daar met alle plezier mee helpen. Aan het einde komt dan de grote vraag: “Moeder moest de muur uiteindelijk echt zo hoog zijn?”.

Overbeschermd opgevoede kinderen ontwikkelen zich op langere termijn vaak in extreme richtingen, of ze geloven dat ze niets kunnen, of juist dat ze onoverwinnelijk zijn. Overbescherming gebeurt vaak vanuit grote liefde maar is een overmatige reactie van ouders op de gevaren die hun kinderen lopen wanneer ze de wereld leren ontdekken. In de meeste gevallen leren kinderen niet om echt zelfstandig te zijn en leren ze niet dat ze soms fouten mogen maken om ervan te leren. Dit komt in de kinderopvang soms heel duidelijk naar boven maar ouders vinden zichzelf dan eerder mondige ouders dan overbeschermend. Sommige ouders zien overal gevaar in zelfs in dingen die voor kinderen heel normaal zijn zoals klimmen, rennen en overal aan zitten maar ook ruzie maken. Veel overbeschermende ouders hebben dan ook problemen met het uit de hand geven van de opvoeding van hun kinderen, maar desondanks willen ze toch (beiden) werken.

In de puberteit houden overbeschermende ouders zich vaak te veel met de vriendschappen en prille relaties van hun kinderen bezig, in Amerika heten deze ouders dan ook helikopterouder omdat ze als het ware continue boven hun kinderen cirkelen om ze in de gaten te houden. Helaas pakt de opvoeding voor deze kinderen vaak niet goed uit omdat ze vaak niet de kans krijgen te ontdekken wat ze zelf kunnen. Om zich goed te kunnen ontwikkelen moeten ouders kinderen fysieke, emotionele, mentaal en sociaal de ruimte bieden maar tegelijkertijd ook grenzen stellen. Veel mensen die overbeschermd opgevoed zijn krijgen op latere leeftijd problemen met omgang met andere mensen en problemen in vriendschappen en vooral relaties.

Overbeschermende ouders geven hun kinderen de boodschap mee dat de wereld onveilig is en dat ze altijd op hun hoede moeten zijn. Vaak combineren ze dit met de boodschap dat ze hun vader of moeder altijd kunnen vertrouwen en dat hun vader en of moeder de veilige baken in de kwaadaardige wereld is. Helaas kan het gevolg van een overbeschermende ouder, net als in het lied van Roger Waters, het bouwen van een grote muur om zich heen tot gevolg hebben. Niemand komt echt binnen en de eigen gevoelens tonen ervaart men als extreem gevaarlijk. Beter lijkt het dus om een show op te voeren van de persoon die je zou willen zijn, zonder je kwetsbaarheden te tonen. Dan komt niemand ooit te dichtbij om echt binnenin te kijken. Net doen alsof je sterk bent, andere mensen buitensluiten en alles wat jezelf kwetsbaar maakt verbannen uit het leven. Helaas komen veel van deze kinderen als volwassenen in het hulpverleningscircuit terecht.

Veel overbeschermende ouders leggen hun gedrag uit als extreme liefde voor hun kinderen waardoor het voor kinderen nog extra moeilijk is om zich hier uit los te maken. Veel overbeschermende ouders zijn er niet van bewust dat zij hun kind daarmee tekort doen. Soms zijn ouders zo bang voor alles wat hun kind kan overkomen dat ze het kind hierdoor niet de kans geven om te leren zich daartegen te verweren. Het kan voor ouders soms heel moeilijk zijn om te zien dat hun kind pijn of verdriet heeft en zich desondanks te bedenken dat hun kind juist hierdoor kan groeien en zelfstandiger kan worden. De kunst is hierbij het kind los te laten zonder het echt in gevaar te brengen.


Meer kinderen pagina’s

Kalverliefde

eerste liefde Kalverliefde is de vaak plagende benaming voor verliefdheid van nog erg jonge personen soms ook wel jeugdige verliefdheid, jeugdliefde of zelfs onnozele verliefdheid genoemd. Vaak gaat het om kinderen of pubers waarbij volwassenen vaak niet het idee hebben dat het serieus is. Sommige kinderen kunnen op de basisschool (wanneer ze ‘op elkaar zijn’) als zeer serieuze gevoelens van verliefdheid hebben. Veel pubers zullen hun eerste echte verliefdheid en vriendje of vriendinnetje niet snel vergeten, meestal laat de eerste verliefdheid een hele grote indruk achter. Ook kan de eerste kennismaking met lichamelijke intimiteit (waaronder ook kussen en tongzoenen valt) een hele grote indruk achterlaten. Voor veel mensen zal dit ook een herinnering zijn om te koesteren omdat dit vaak nog de tijd was waarop men jong, onschuldig en naïef was. Latere ervaringen kunnen leren dat de liefde helaas ook andere kanten kent. Het verbreken of uitgaan van de eerste liefde is vaak ook erg emotioneel en het eerste liefdesverdriet kan erg zwaar zijn. Maar de meeste mensen kijken hier op latere leeftijd met een glimlach op terug, hoewel de meeste mensen met liefdesverdriet zich dit niet voor kunnen stellen want op dat moment stort hun hele wereld in.

Hoewel er mensen zijn die vanuit hun eerste kalverliefde bij elkaar blijven en later een paar vormen, gaat dit voor de meeste eerste liefdes niet op. Ook ik moet bekennen dat ik van de vriendinnen die ik gehad heb veel vergeten ben maar van mijn eerste verliefdheid weet ik nog precies hoe ze heette, hoe ze er uit zag, wanneer we voor het eerste gezoend hebben en hoe verdrietig ik me gevoeld heb toen ze het uitmaakte. Via bekende televisie programma’s kan men vaak getuige zijn van iemand die op latere leeftijd (bijvoorbeeld wanneer men weer alleen is komen staan) op zoek gaat naar een jeugdliefde of eerste liefde. Vaak ziet men dan dat dit ook op latere leeftijd nog steeds grote indruk kan maken en dat ‘eerste liefdes’ die elkaar na vele jaren terugzien nog steeds gevoelens voor elkaar koesteren. Dit alles bij elkaar maakt de eerste liefde of kalverliefde een bijzondere ervaring.

De eerste liefde is vaak bepalend voor latere relaties.

De Nijmeegse psycholoog dr. G. Overbeek heeft in 2005 onderzoek gedaan naar de ontwikkeling van romantische relaties. Overbeek probeert zich op wetenschappelijke wijze te verdiepte in de romantiek van het leven. Het onderzoek toont aan dat er een grote relatie is tussen het verloop van de eerste liefde en de relaties en romantiek op latere leeftijd. Wanneer de eerste liefde van een jongvolwassene goed verloopt is de kans vrij groot dat het in de rest van het leven ook goed gaat met romantische relaties. Echter wanneer de eerste serieuze verkering een wat ongelukkiger verloop heeft dan is er een redelijke kans dat het problematisch blijft met de liefde.

Naast de eerste liefde blijkt ook de verhouding van opgroeiende jongeren met hun ouders erg belangrijk voor de ontwikkeling van romantische relaties op latere leeftijd. Wie het als kind tussen 15 en 18 jaar goed kan vinden met zijn ouders, met de ouders kan praten en goed met conflicten met de ouders kan omgaan heeft een goede voorsprong in het aangaan van intieme banden met een vriend of vriendin. Wanneer het in deze leeftijd niet zo goed gaat tussen ouders en kind bestaat er een redelijke kans dat deze jongere later met sociaal-emotionele problemen zoals depressie, stress en verbroken relaties te maken zal krijgen. Blijkbaar hebben de jonge levensjaren minder invloed op het latere levensgeluk en de tienerjaren een vrij grote invloed.

In 2001 deed daagde Jennifer Beer de algemeen gangbare stelling van Freud dat de stabiliteit van de ouder kind relatie het meest bepalend is voor de latere relaties die het kind zal aangaan uit met een onderzoek onder mede studenten van het Berkeley University of California. Haar onderzoek toonde aan dat de eerste liefdeservaring een veel grotere invloed heeft op latere intieme relaties. Volgens de onderzoekster zijn enkele van de problemen die mensen hebben op gebied van liefde en relaties meer gebaseerd op de eerste liefde dan op de (voorbeeld) relatie met de ouders. Met de eerste liefde bedoeld ze dan niet een kinderliefde op de basisschool of de verliefdheid op een filmster of artiest maar de eerste serieuze verliefdheid of relatie tijdens of na de puberteit. Wanneer de eerste liefde of verliefdheid goed verloopt is de kans vrij groot dat het in de rest van het leven ook goed gaat met romantische relaties. Dit kom overeen met het vorige onderzoek van de Nijmeegse psycholoog dr. G. Overbeek. Het lijkt er op dat het verloop van de eerste serieuze liefde een blijvende indruk achterlaat over het eigen zelfbeeld en het beeld dat men heeft over de partner. Wanneer men bijvoorbeeld bedrogen is door de eerste liefde of deze direct na het verbreken van de relatie al weer een ander had, kan dit van grote invloed zijn op het vertrouwen in latere relaties.

Jeugdliefde duur meestal niet zo lang.

Verliefd worden is als tiener veel meer intens dan een verliefdheid op latere leeftijd maar de verliefdheid gaat op jongere leeftijd ook vaak weer sneller voorbij. Ik las ergens in een Amerikaans onderzoekje dat met de leeftijd van 15 jaar de gemiddelde relaties drie to vier maanden duren. Onderzoekers hebben ook de effecten van verliefdheid in de hersenen gemeten en komen tot de conclusie dat de effecten erg dicht in de buurt van het gebruik van drugs zoals cocaïne en dat de plezierige gevoelens ook even verslavend kunnen zijn. Volgens onderzoekers bestaat verliefdheid onder tieners uit drie aspecten, lust, aantrekkingskracht en verbondenheid. Tieners worden het meest gestuurd door aantrekkingskracht en lust, maar scoren veel slechter in verbondenheid waardoor de relaties dus vaker korter duren dan op volwassen leeftijd. Hoewel deze relaties meestal niet zo lang duren zijn ze vaak wel heftig en kunnen ze allesoverheersend zijn in het leven van een tiener die ineens nergens anders meer mee bezig kan zijn. Tieners die verliefd zijn kunnen uren met elkaar praten en deze intimiteit leert ze veel over hun eigen identiteit, openheid, vertrouwen en is deze verliefdheid vaak een belangrijke stap richting volwassenheid.


Meer kinderen pagina’s

Kinderen en relatiebreuk

tekening ouders scheiden met kinderenWanneer ouders gaan scheiden of uit elkaar gaan heeft dit vaak ook grote invloed op kinderen, echter zijn beide (ex) partners vaak zo druk bezig met hun leven weer op orde krijgen en gaan ze gebukt onder vaak sterke emoties waardoor de belangen van de kinderen er vaak bij inschieten. Dit is niet altijd boze opzet maar komt meestal voor uit een onvermogen door alle beslommeringen en ellende die het uit elkaar gaan met zich meebrengt. Soms zullen kinderen ??n van beide ouders veel minder zien en moeten ze steeds weer afscheid nemen van een van de ouders. Maar soms worden sommige kinderen gedwongen te verhuizen en van school te veranderen. Er ontstaan voor de kinderen ineens twee werelden, de plek van papa en de plek van mama. Maar ook kinderen zijn vaak boos en verdrietig over wat hun is overkomen en sommige kinderen uiten zich agressief en onhandelbaar, anderen worden angstig en trekken zich terug. De onzekerheid dat beide ouders van ze blijven houden en dat ze van beide ouders mogen blijven houden kan voor een kind een heel groot probleem zijn. Voor volwassenen is er vaak wel steun tijdens de echtscheiding of het uit elkaar gaan maar vaak is dit er niet voor de kinderen, die proberen soms terug te vallen op vriendjes en vriendinnetjes of sluiten zich er zoveel mogelijk van af wat later vaak weer voor de nodige problemen kan zorgen. Maar er zijn naast alle emotionele problemen ook praktische zaken zoals de sportclub of de vereniging waar het kind lid van is, van verjaardagen en feestdagen. Ook voor kinderen is een echtscheiding of het uit elkaar gaan van hun ouders een vaak traumatische ervaring die men vaak erg onderschat.

De meeste kinderen gaan er van uit dat de ouders altijd bij elkaar blijven en dat ze in een veilig gezin en thuis kunnen opgroeien. Ieder kind wil graag dat zijn of haar ouders van elkaar houden en dat ze gelukkig zijn met elkaar. Soms vermoeden kinderen het al langere tijd en soms hebben de ouders het heel goed verborgen weten te houden, maar ook al weten kinderen het vaak al onbewust meestal willen ze het niet zien. Maar dan opeens vertellen de ouders dat ze uit elkaar gaan en dan is het werkelijkheid geworden. Voor kinderen is dit vaak een verwarrende tijd, wat gaat er nu gebeuren?, bij wie moet ik nu wonen?, vinden ze mij ook niet meer aardig, niet meer lief? Ook denken veel kinderen dat het aan hen ligt en proberen ze wanhopig om hun ouders toch weer bij elkaar te brengen. Voor kinderen is het belangrijk om bevestigd te krijgen dat het niet an hen ligt ook als zijn ze bijvoorbeeld een moeilijke puber, het ligt aan de ouders die niet meer samen verder kunnen.

Sommige ouders proberen als vrienden uit elkaar gaan, maar soms kunnen ze ook heel erg ruzie hebben. En zelfs al gaan ze als vrienden uit elkaar, er zullen zekere spanningen zijn en ouders zullen zich los moeten maken van elkaar en dat zal voor beiden moeilijk zijn. Wanneer ouders erg veel ruzie maken is dat als kind erg vervelend en is het belangrijk om de kinderen niet in de conflicten te betrekken en zeker niet over te laten halen om partij te kiezen. Het is het probleem van de ouders en die zullen het moeten oplossen en ze mogen de problemen niet bij de kinderen neerleggen. Wanneer een kind geen zin heeft om geconfronteerd te worden met verdriet of boosheid van een van beide ouders of beide ouders dan moeten de ouders dit respecteren. Kinderen moeten weten dat ze geen hulpverlener voor je ouders zijn en dat een jongen niet de rol van de vader of een meisje niet de rol van de moeder moet proberen over te nemen. De meeste kinderen hebben het al moeilijk genoeg mee en het is heel oneerlijk als ouders hun zorgen ook nog bij de kinderen neerleggen.

Wanneer je als kind even geen zin hebt in de ruzie van je ouders kun je bijvoorbeeld rust zoeken bij een vriendin, buren of familie. Het is belangrijk dat je als kind ook je grenzen aangeeft en zorgt dat je rust en afleiding krijgt wanneer je ouders gaan scheiden. Het zorgt voor veel spanning en onzekerheid en iedereen voelt zich anders als zijn of haar ouders gaan scheiden. De een voelt angst, de ander onzekerheid, boosheid of schuldgevoelens maar al deze gevoelens zijn normaal en je hoeft je er zeker niet voor te schamen.

Kinderen houden meestal van allebei je ouders en ze willen beiden geen verdriet doen en vaak willen ze (onbewust) het liefst dat hun ouders bij elkaar blijven of weer bij elkaar komen, maar dat kan meestal niet. Vaak gaan ouders op een ander adres wonen en zullen de kinderen bij de ene ouder gaan wonen en bijvoorbeeld in het weekend naar de andere ouder gaan, dit heet een omgangsregeling. Voor kinderen is het belangrijk om te weten dat het een regel is voor de ouders, als kind mag als jij dit wilt gewoon naar de ouder gaan waar jij op dat moment wil zijn, tenzij BEIDE ouders aangeven dat dit niet kan. Wanneer een kind officieel bij de moeder woont maar na schooltijd graag bij de vader langs wilt gaan dan is dit heel normaal en mag je jezelf als kind dit ook niet laten verbieden.

Een andere optie is dat een kind bij beide ouders blijft wonen en dat deze de tijd voor de zorg eerlijk verdelen. Dit noemen ze co-ouderschap en dit is tegenwoordig de regel bij een echtscheiding. Als kind woont dan bijvoorbeeld een week bij de ene ouder en de andere week bij de andere ouder of de helft van de week bij de ene en de andere helft bij de ander. Voorwaarde is meestal wel dat wanneer een kind naar de basisschool gaat dat beide ouders in dezelfde plaats blijven wonen. Maar ook als er sprake is van co-ouderschap is het goed dat de ouders begrijpen dat een kind, wanneer het daar behoefte aan heeft, de andere ouder mag bezoeken. Het is heel belangrijk om een kind nooit te laten kiezen tussen ouders. Stel je als ouders een voor dat je maar ??n kind kunt redden en het andere moet laten verongelukken, deze keuze is onmenselijk en net zo onmenselijk is een kind voor de keuze stellen om te kiezen voor ??n van beide ouders.

Ook worden kinderen geconfronteerd met verschillende huisregels bij beide ouders, niet alleen kinderen maar ook de andere ouder zal dit moeten leren accepteren. Natuurlijk is er overleg en inspraak mogelijk maar de ene ouder heeft niets te beslissen over de huisregels van de andere ouder. Als kind moet je jezelf ook niet laten overhalen door een van de ouders om ruzie te maken met de andere ouder. Het beste is om niet te veel te vertellen over de andere ouder en je niet te laten betrekken in problemen tussen beide ouders. Vaak is het zo dat gescheiden ouders problemen of woordenwisselingen die ze hebben met de andere ouder, gebruiken om kinderen te be?nvloeden. Laat je hier als kind niet voor gebruiken en praat er niet over met de andere ouder als dit soort dingen gebeuren. Het gebeurt helaas nog veel te vaak dat ouders via hun kinderen de andere ouder proberen te kwetsen. Maar ook als een van beide ouders kwaad spreekt over de ander in bijzijn van een kind moet je als kind kunnen aangeven dat je dit niet wilt en dat je jezelf daar erg onprettig bij voelt. Ouders moeten dit respecteren en als kind moet je aan kunnen geven dat je hier geen zin in hebt.

Co-ouderschap verbetert contact tussen vader en kind

Uit een onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) blijkt dat er een stijgende lijn valt te ontdekken in goed contact tussen gescheiden vaders en de kinderen. De belangrijkste oorzaak die men hier voor kan aanwijzen is de stijgende populariteit van co-ouderschap waarbij beide ouders elk de helft van de tijd voor het kind zorgen. Dit zegt Jan Latten die naast CBS-onderzoeker ook hoogleraar demografie is aan de Universiteit van Amsterdam. De stijging begon in de jaren 60 en nam sterk toe in de jaren 70. Hij verwacht dat deze trend verder doorzet hoewel de moeder voor veel kinderen de belangrijkste persoon in hun leven blijft na een echtscheiding. In het verleden was er helaas vaak na een scheiding geen of slecht contact tussen de gescheiden vader en het kind, door het co-ouderschap blijft de vader intensief betrokken bij de opvoeding van het kind en die band blijft ook na de scheiding. Dit is niet alleen in het belang van de ouders maaer zeker in het belang van het kind die de mogelijkheid heeft om met beide ouders een liefdevolle band op te bouwen, contact te houden met familie van beide ouders. Ook geeft het beide ouders de kans om werk en zorg voor de kinderen op een eerlijke wijze te verdelen.


Meer kinderen pagina’s

Kinderen loslaten

loslaten De meeste ouders willen hun kinderen opvoeden tot zelfstandige en onafhankelijke personen, maar dat is helaas niet altijd even gemakkelijk. Het begin al als het kind een baby is en natuurlijk volledig afhankelijk is van u als ouders. Dit is ook een prettig ingebouwd mechanisme van de evolutie, de verhoudingen van het kinderlijf en de relatief grote ogen van het kind wakkeren ook beschermende en verzorgende gevoelens aan zonder dat we daar zelf invloed op hebben. Maar toch moeten we langzaam leren het kind een beetje los te laten, en het stukje bij beetje meer verantwoordelijkheid te geven voor het eigen leven. Voor veel ouders is de eerste dag naar de opvang of school een ultieme beproeving in loslaten, maar telkens weer went het ook snel en vinden kinderen het ook prettig om een stukje losgelaten te worden want ze willen graag groot zijn. Maar ondanks al de goede voornemens is het vaak moeilijk om het kind in de praktijk los te laten en daar zijn vaak verschillende redenen voor. Soms is het uw eigen valkuil en denkt u dat u het heel goed doet voor het kind maar krijgt u ineens op school te horen dat het kind zichzelf nog niet aan en uitkleden kan bij gym terwijl andere kinderen dit prima kunnen. Dan realiseren ouders zich soms dat bijvoorbeeld het helpen met aankleden in de ochtend sneller en gemakkelijker gaat dan het kind dit zelf te laten doen. En vaak is er dan al weinig tijd waardoor veel ouders hun kind niet leren om zichzelf aan te kleden, veters te strikken, boterham te smeren en tanden te poetsen. Veel ouders hebben het probleem dat ze zelf moeten haasten om op tijd te zijn en dan duurt het te lang wanneer ze het kind het zelf laten doen. Helaas doet u uzelf en het kind hier op langere termijn geen dienst mee, integendeel het kind zal minder zelfstandig worden en u zult langer met dezelfde stress zitten. In dit geval is het handiger om gewoon eerder op te staan en meer tijd in te ruimen voor deze activiteiten zodat het kind het zelf kan leren. Het is niet alleen gemakzucht, het is ook fijn om voor uw kind te zorgen en het is vaak ook lastig om het kind te laten worstelen en fouten te zien maken en niet in te grijpen.

Op de inhoud van deze pagina rust copyright © Hein Pragt.

Bijna alle ouders worstelen af en toe met de tegenstrijdige gevoelens van het ouderschap, ze zijn trots op het kind omdat het steeds groter en zelfstandiger wordt maar tegelijkertijd doet het ook en beetje pijn dat het kind u niet meer nodig heeft. Het voelt soms als een leegte maar u moet zich realiseren dat uw niet iets kwijtraakt maar dat uw rol als ouder anders wordt. Natuurlijk wilt u goed voor uw kind zorgen maar het is de kunst om het kind los te laten wanneer het er aan toe is. Ik las laatst een leuk artikel dat moeders veel meer willen vasthouden en dat vaders vaak het verwijt krijgen dat ze de veel loslaten. Maar deze psycholoog vertelde dat vaders daar vaak beter in zijn dan veel vrouwen willen zien omdat vaders pas loslaten (en het dan ook echt doen) als het kind het alleen kan. Veel vrouwen daarentegen proberen zo lang vast te houden uit zorg weliswaar, en hebben meer moeite met het loslaten van hun kinderen. Het klinkt een beetje raar maar als opvoeder heeft u de schone taak om uzelf eigenlijk overbodig te maken. Maar wie wil er nu graag overbodig zijn?

Kinderen in liefde loslaten

Voor veel ouders is het loslaten van de kinderen soms een groot probleem. Het hoort echter bij opgroeien, op een bepaalde leeftijd hoort het kind klaar te zijn om op zijn eigen benen te staan en zijn eigen verantwoordelijkheid te nemen. De taak van de ouder zal veranderen van actief verzorgen naar een situatie van op verzoek nog steun en hulp bieden. Het gebeurt echter vaak dat deze overgang een aantal hobbels heeft want voor zowel ouders als kinderen is het vaak niet makkelijk om elkaar los te laten. Voor veel mensen is met liefde en in liefde loslaten heel moeilijk, maar echt houden van is realiseren dat het beter is om diegene de vrijheid te bieden om zijn of haar eigen weg te volgen.

Loslaten betekent niet dat men het kind aan zijn of haar eigen lot overlaat of het in de steek laat, maar het betekent dat men als ouder het niet meer voor het kind kan (en moet) oplossen of doen. Loslaten is niet jezelf vastklampen aan het kind of het afhankelijk houden maar juist die afstand te nemen en het kind de ruimte te geven om zijn of haar eigen weg te gaan. Dat betekent niet dat u als ouder maar alles goed moet vinden, loslaten betekent ook dat u als ouder ook duidelijk moet maken wat uw waarden en normen zijn. De vele woordenwisselingen die puberen kan veroorzaken is het gevolg van een kind dat een invulling van zijn of haar leven zoekt en een poging doet om zich los te maken van de ouders. Maar ook als ouder moet je soms hard zijn en het kind voor de consequenties van zijn of haar eigen daden laten opdraaien en niet altijd meer de problemen voor het kind oplossen. Dat het kind dit nog jarenlang voor uw voeten kan gooien moet u hierbij maar voor lief nemen, opvoeden is niet makkelijk.

Dit kan ook tot gevolg hebben dat u het kind uw veilige huis zal moeten verlaten en dat u het kind hiermee moet helpen. Veel ouders zijn bang om hun kinderen “de deur uit te zetten” omdat ze bang zijn om voor slechte ouders uitgemaakt te worden, maar soms is het echt beter voor het kind als het uit de comfort zone komt en echt voor zichzelf moet zorgen. Sommige kinderen blijven thuis hangen en gaan hun eigen gang waardoor ouders uiteindelijk bijna gast in hun eigen huis zijn. Ik ken een geval waarbij een echtpaar als jaren zat te wachtten tot de inmiddels volwassen kinderen eens de deur uitgingen omdat ze eindelijk het huis wilden verbouwen voor hun oude dag. Deze ouders hebben gekozen voor een vertrek premie, het eerste kind dat ging kreeg het meest, de tweede iets minder en de derde nog iets minder. Binnen een jaar waren alle kinderen (zonder problemen) de deur uit en kon de verbouwing beginnen.

Soms hebben ouders zoveel moeite om hun kinderen los te laten dat ze het op alle mogelijke wijze afhankelijk willen laten blijven door ze niet zelfstandig te maken en de kinderen niet de ruimte te geven om “volwassen” te worden. Door geen conflicten aan te gaan met het kind en het kind dus niet op te voeden blijft het kind afhankelijk van de ouder. Ook gooien sommige ouders die hun kinderen niet kunnen of willen loslaten emotionele chantage in de strijd om kinderen op basis van schuldgevoel aan zich te binden. Uiteindelijk zullen de kinderen daar de dupe van worden en kan het zelfs tot psychische problemen leiden. Echt in liefde loslaten van het kind is echt in het belang van het kind denken en conflicten niet altijd uit de weg te gaan en soms ook een hard te zijn. Ik denk daarbij aan een uitspraak van Bette Davis: “Als je nooit door een kind gehaat bent, ben je nooit een ouder geweest.”


Meer kinderen pagina’s

Oedipuscomplex

Met mama trouwen “Wanneer ik groot ben trouw ik met mama!” of “als ik groot ben trouw ik met papa!” zijn veelgehoorde zinnen van kleine kinderen. Kinderen kunnen sterk gehecht zijn aan de ouder van het andere geslacht en ook zeer jaloers worden op de ouder van hetzelfde geslacht. Deze fase in het leven van kinderen noemen we de Oedipusperiode en deze periode zal een invloed hebben op de kwaliteit van de liefdesrelaties op volwassen leeftijd en moet dus met zorgvuldigheid behandeld worden.

Bijna alle kleine jongens zijn verliefd op hun moeder, willen met haar trouwen en hun vader uitschakelen en jonge meisjes hebben hetzelfde ten aanzien van hun vader. Freud gaf dit verschijnsel de naam Oedipuscomplex naar het verhaal in de Griekse mythologie waar Oedipus zonder het te weten zijn vader dood, trouwt met zijn moeder en hij bij haar zelfs kinderen verwekt. Het Oedipusstadium bij kinderen begint rond de leeftijd van 3 jaar en bereikt een hoogtepunt rond de leeftijd van 3 tot 4 jaar, het probeert dan een hechte relatie op te bouwen met de ouder van het andere geslacht. Als het kind 4 jaar is begint het te begrijpen dat het kind een kind is en dat het zich niet tussen beide ouders mag en kan plaatsen en rond de leeftijd van 6 jaar is de fase als alles goed gaat weer voorbij. Ook meisjes kunnen een soortgelijke fase doormaken waarin ze zich afkeren van de moeder en de vader vereren, dit wordt wel het Elektracomplex genoemd.

Het is belangrijk dat ouders aan hun kinderen tonen dat ze team zijn met een harmonieuze band en het pappa of mamma kind niet bevorderen, prijzen of toestaan. Het is belangrijk dat het kind zijn plaats als kind ziet en dat de ouders zich als genegen ouders gedragen. Als ouders in deze periode gaan scheiden is het ook belangrijk voor het kind om dit kind niet met de eigen problemen te confronteren en zo de rol van de andere ouder te geven. Het Oedipusstadium is bepalend voor de latere relaties van het kind en als deze fase niet goed wordt opgelost, zal het kind later problemen krijgen om relaties aan te gaan. De ideeën, behandelingsmethoden en theorieën van Freud worden nog steeds gebruikt maar door velen ook gezien als achterhaald. Het Oedipuscomplex wordt in 1899 geïntroduceerd door Freud in het boek “Die Traumdeutung”.

Aangezien de naam Freud veelvuldig valt in de bovenstaande artikelen wil ik hier even een korte uitleg geven wie Sigmund Freud was en wat voor betekenis hij heeft gehad voor de moderne psychologie en psychiatrie. Sigmund Freud werd in Oostenrijk geboren in 1856 (overleden in Londen in 1939) en groeide op in een traditioneel gezin. Hij studeerde geneeskunde in Wenen en deed in zijn jonge jaren veel onderzoek op het gebied van de neurologie. Samen met enkele collega’s werkte hij voor zijn tijd bijzondere nieuwe theorieën uit. Hij kreeg grote bekendheid doordat deze theorieën tegen veel bestaande gedachtes in gingen. In zijn theorieën werd vooral veel aandacht besteed aan het onbewuste, terwijl de wetenschap van die tijd vooral uitging van dingen die meetbaar waren. Freud werd later benoemd tot hoogleraar in Wenen en werkte samen met Carl Gustav Jung, die uiteindelijk even bekend zou worden. Freud kreeg veel kritiek op zijn werk, niet alleen doordat veel mensen zijn theorieën niet aantoonbaar vonden, maar ook door de grote nadruk op seksualiteit, wat in tijd nog een taboe was. Toch zijn deze theorieën van grote invloed geweest op de geesteswetenschappen. Freud publiceerde ook op het gebied van de menselijke ontwikkeling een belangrijke theorie. Problemen in het latere leven zouden zijn ontstaan in de kindertijd tot ongeveer 6 jaar als er één of meer van 5 fases niet goed doorlopen zijn. Elke fase hoort bij een bepaalde leeftijdscategorie, de eerste fase is de orale fase, vervolgens de anale, fallische, latente en genitale fase. Tegenwoordig worden zijn theorieën op moderne manier gebruikt en nog altijd populair bij een deel van de psychotherapeuten.


Meer kinderen pagina’s

Pesten

pesten op school Pesten komt nog steeds op veel scholen voor, ook ik ben als kind op de lagere school gepest en ook mijn kinderen werden op school gepest. Ik ben er uiteindelijk zelf een stuk sterker door geworden op latere leeftijd maar als kind zijnde vond ik naar school gaan soms verschrikkelijk. Toch heeft het mijn jeugd wel getekend en heeft het voor de rest van mijn leven zijn sporen achtergelaten. Toen ik de confrontatie kreeg dat mijn eigen kind ook gepest werd riep dat ook bij mij weer redelijk wat oud zeer op. Gelukkig hebben we bij onze kinderen wel ingegrepen maar het succes was wel wisselend. Soms kan een weerbaarheid cursus of het overplaatsen van het kind naar een andere school een oplossing zijn. Op deze pagina beschrijf ik ook een deel van mijn eigen ervaring en hoe ik daar later mee omgegaan ben, dit is helaas geen universeel recept maar ik hoop dat het sommige andere mensen toch handvatten geeft. Buitensluiten is een methode van pesten en het gevoel om buitengesloten te worden plaatst het gepeste kind nog meer in een eenzame positie. Wanneer een kind nog ergens steun heeft in de vorm van een vriendje of vriendin is het nog enigszins dragelijk, wanneer dit er ook niet is en het lijkt alsof er alleen maar pesters en meelopers zijn, kan het gevoel van er helemaal alleen voorstaan het leven tot een hel maken. Dit kan zo ver gaan dat deze kinderen soms oprecht het gevoel hebben dat ze niet meer willen leven. En zelfs in deze extreme gevallen zijn er nog genoeg ouders die helaas denken dat zolang hun kind maar niet gepest wordt het een probleem van een ander is en hun eigen kinderen niet corrigeren of zelfs de schuld bij het gepeste kind leggen. Moet jouw kind mijn kind maar niet zo irriteren heb ik helaas wel eens moeten horen. Deze pagina gaat over pesten en buitensluiten, vriendelijke groet, Hein Pragt.

Op de inhoud van deze pagina rust copyright © Hein Pragt.

Wijze les over pesten

Een onderwijzeres in New York onderwees haar klas over de gevolgen van pesten door hen de volgende opdracht te geven. Ze gaf alle kinderen in de klas een stuk papier en zei hen het te verfomfaaien, het te verkreukelen, er een prop van te maken, het op de grond te gooien en er op te stampen. Kortom er echt een puinhoop van te maken, maar het niet te verscheuren. De kinderen vonden dat wel een leuke opdracht en deden hun best het blad zo veel mogelijk te verkreukelen. Toen kregen ze de opdracht om het papier voorzichtig weer open te vouwen, zodat het niet scheurde en het weer glad te strijken. Ze liet hen zien hoe vol kreukels en vuil het papier was geworden. Toen zei ze de klas dat ze het papier moesten zeggen dat het hen speet dat ze het zo verkreukeld hadden. Maar hoe vaak ze ook zeiden dat het hen speet en hoe ze hun best ook deden om de kreukels weer uit het papier te halen, het lukte hen niet om het blad in de vorige gladde staat terug te krijgen. Ze wees haar leerlingen op alle kreukels die ze achterlieten en dat die kreukels nooit meer zullen verdwijnen, hoe hard ze ook probeerden ze te repareren. Dat is wat er gebeurt als een kind een ander kind pest, je kan zeggen dat het je spijt, je kan proberen het weer goed te maken, maar de littekens zijn er en die blijven. Mensen van 80 kunnen nu nog navertellen hoe ze op de lagere school gepest werden, de kreukels gingen er niet meer uit.

Pesten op school

Er is een subtiele lijn tussen plagen en pesten, Iemand eens van de fiets afduwen, een pen verstoppen of een briefje op de rug plakken kan plagen zijn, maar wanneer het elke dag gebeurd kan het ook pesten zijn. Een verschil is vaak dat bij plagen de kinderen aan elkaar gewaagd zijn, de ene keer doet de een iets, de volgende keer is het de ander. In een dergelijk geval is het een spelletje, elkaar een beetje plagen en uitdagen is een van manieren waarop kinderen met conflicten leren omgaan. Bij pesten gaat het vaak om een iets zwakker kind (lichamelijk of geestelijk) een iets te aardig kind, een kind dat vrij beschermd opgevoed is, een kind dat hoogbegaafd is of een (lichte) autistische stoornis heeft, dat vaak door één of meerdere pestkoppen gepest wordt. Daarnaast zijn er vaak ook de nodige meelopers die uit angst om zelf gepest te worden ook meedoen. Sommige kinderen hebben meer kans om gepest te worden dan andere kinderen. Soms is dat om iets in hun uiterlijk zoals bijvoorbeeld rood haar maar vaak komt het ook door hun gedrag, hun gevoelens en de manier waarop ze zich uiten. Veel kinderen die worden gepest hebben moeite om zichzelf te verdedigen, ze voelen zich machteloos tegenover de pestkoppen. Een kind vroeg ooit eens aan de jongen die hem op de lagere school verschrikkelijk gepest had, waarom hij dat gedaan had. De jongen dacht even na en zei: “ik weet het eigenlijk niet, volgens mij huilde je zo leuk!”.

Het kind dat gepest wordt schaamt zich hier ook nog vaak voor en begrijpt het meestal zelf ook niet. Soms zegt het kind er thuis ook niets over omdat het pestprobleem onoplosbaar lijkt te zijn of omdat het bang is dat het probleem juist groter zal worden. Kinderen kunnen ook bang zijn dat de ouders contact op gaan nemen met de ouders van de pestkop of met school en wanneer de leraar in de klas ter sprake brengt kunnen andere kinderen denken dat er geklikt is. Toch is het wel belangrijk om kinderen duidelijk te leren dat wanneer het gepest wordt het wel belangrijk is om dit toch tegen je ouders te zeggen, hun kun je altijd vertrouwen en over een oplossingen kun je ook samen praten. Wanneer er niets aan gedaan zal worden kan het vele jaren duren en komt er waarschijnlijk geen verbetering en zal het waarschijnlijk richting puberteit et alleen maar erger worden. Soms is een weerbaarheid cursus (lichamelijk en geestelijk) een goed idee, niemand hoeft te weten dat het kind daar heengaat en het kind kan leren hoe het beter om kan gaan met deze pestkoppen. Maar het is ook belangrijk dat de school er iets aan doet, het is dus altijd belangrijk om je niet de laten pesten zonder er iets van tegen de ouders of leraar te zeggen. Pesten gaat helaas bijna nooit vanzelf over!

Ouders en pesten

Ik heb zelf veel geleerd over en door kinderen die gepest worden en hierbij ook een deel al mijn eigen aandeel teruggekregen. Als ouder kun je het kind ook te over beschermd opvoeden en minder weerbaar maken door te het kind niet zelfstandig genoeg te maken. Dit gebeurd uit volle liefde maar is niet altijd het beste voor het kind. Wanneer een kind gepest wordt is dit vaak niet alleen een zaak van het kind alleen maar moeten ouders ook kijken wat hun “aandeel” is in dit probleem en hoe zij dingen anders aan kunnen pakken. De grootste fout die men kan maken is het probleem geheel buiten de deur te leggen. Ook de school kan het probleem niet alleen aan, het is dus niet zo dat de verantwoording alleen naar de school afgewenteld kan worden. De aanpak zal altijd gezamenlijk moeten zijn. Veel ouders denken dat ze het probleem op kunnen lossen door contact op te nemen met de ouders van de pesters, dit kan soms werken maar helaas vangt men vaak bot omdat deze ouders het probleem niet zo ervaren omdat hun kind in hun ogen niets fout doet en veel ouders ook bang zijn dat hun eigen kind aan de andere kant (gepeste kind) terecht zal komen. Kortom veel ouder zijn allang blij dat het niet hun kind is dat gepest wordt. Ook ouders van meelopers vinden het vaak minder erg dat hun kind meeloopt met de pesters dan dat het risico gaat lopen om zelf gepest te gaan worden. In veel gevallen is het dus toch: eigen kind eerst. Soms krijg je als ouder van een gepest kind zelfs te horen dat het de schuld van het kind (of de ouders) is en dat het kind het zelf uitlokt, maar eens normaal moet leren doen of dat het gepeste kind maar in therapie of aan de medicatie moet. Soms kan het voor de ouders net zo’n gevecht tegen de bierkaai worden als voor het gepeste kind en soms kan het gezamenlijk hulp zoeken een goede oplossing zijn.

In sommige gevallen wil een gesprek met ouders wel helpen. Jaren geleden werd ik door een pubermeisje benaderd met de vraag of iets mogelijk was op Internet. Ik vond het een beetje een rare vraag en na doorvragen bleek een jongen twee meisjes al langer lastig te vallen en te chanteren om hun borsten op de webcam te tonen. Ik vroeg het meisje of ze de jongen kenden en of ze zijn naam en woonplaats wisten en dat konden we wel achterhalen waarna ik het telefoonnummer van zijn ouders ook snel gevonden had. Ik belde op en kreeg de vader aan de lijn en vroeg of hij de vader van deze jongen was. Hij bevestigde dit en ik vroeg of hij wist wat zijn zoon op dit moment aan het doen was, hij zei dat zijn zoon boven op zijn kamer aan het studeren was. Ik vertelde hem toen wat zijn zoon op dat moment echt aan het doen was en gaf ook aan dat dit eigenlijk een zaak voor de Politie was maar dat ik het liever aan de ouders overliet. Hij bedankte mij en verontschuldigde zich voor het gedrag van zijn zoon en dat hij onmiddellijk in ging grijpen. Aan zijn boze stem kon ik afleiden dat hij het meende en de meisjes gaven later aan dat de jongen hen nooit meer lastig gevallen heeft.

Dit is een vorm van cyberpesten die door de moderne techniek schijnbaar op afstand en soms zelf redelijk anoniem gebeurt momenteel. Ook de mobile telefoon met ingebouwde camera in combinatie met Internet leent zich zeer goed voor het cyberpesten. Daders voelen zich vaak ook redelijk onaantastbaar omdat het op afstand kan gebeuren en vooral pubers zien soms nog niet de gevolgen van dit soort acties die zeer ingrijpend kunnen zijn voor slachtoffers. Het is ook aan scholen om hier voorlichting over te geven en duidelijk te maken dat het strafbaar is en wat de gevolgen kunnen zijn voor zowel dader als slachtoffer. Voor ouders is het vaak moeilijk om controle te houden over het online gedrag van hun puber, nu bijna elke puber overal via de mobiele telefoon het Internet op kan en vele pubers ook een computer of laptop op de eigen slaapkamer hebben die vrij op het Internet is aangesloten. Controleren is vaak niet mogelijk, er over praten met uw puber wel.

Verschillende rollen bij pesten

Bij het pesten heb ik door de jaren heen allerlei rollen ontdekt, de actieve pester, het kind dat gepest of buitengesloten wordt, maar ook meelopers, bange kinderen en kinderen die manipuleren en sturen. De pester is vaak het kind dat actief deelneemt aan het pesten, die gemene dingen zegt, uitlokt of doet. Vaak geniet de pester van de reactie die het teweeg brengt, stijgt de pester in de rangorde (wat ook behoed dat de pester zelf slachtoffer kan worden) laat het de pester vaak schijnbaar koud wat voor ellende en verdriet hij of zij aanricht of vinden ze het “het verdiende loon” van het gepeste kind. De meeloper is vaak een kind dat bang is om zelf gepest te worden of een kind dat graag hoger in de rangorde wil staan en populair wil zijn, die meedoet met de pester. De meeloper zal vaak niet uit eigen initiatief gaan pesten maar mee gaan doen met de pester. Soms is het zelfs zo dat de meeloper aardig doet tegen het gepeste kind tot de pester er weer bij is en dan slaat de rol compleet om. Dit is vaak een hele teleurstelling voor het gepeste kind dat er meestal niet meer van begrijpt Soms is het zelf een kind dat zich voordoet als een vriend of vriendin maar wanneer de pester toeslaat uit angst om zelf gepest of buitengesloten te worden, zich ook tegen het gepeste kind keert. Ik heb vaker moeten horen, “hij / zij was toch mijn vriendin, waarom doet ze / hij dat dat nou?”. Kinderen die gepest of buitengesloten worden zoek telkens weer een houvast in een vriendje of vriendinnetje en het is soms triest om te zien hoe ze telkens weer teleurgesteld worden.

Naast de actieve pesters heb je ook nog kinderen die manipuleren, roddelen, leugens doorvertellen en kinderen tegen elkaar opzetten waarbij ze zelf altijd buiten schot blijven of de rol van goede bemiddelaar kunnen spelen of hun positie binnen de groep veiligstellen. Voor die positie in de groep en het kapen van vriendjes en vriendinnetjes doen sommige kinderen zeer gemene en doortrapte dingen ten koste van een ander kind waarbij ze zelf vaak proberen de onschuld zelf te lijken. Ze weten al heel jong dat een gemeenschappelijke vijand mensen aan elkaar kan binden en gebruiken dit ook al op vaak zeer jonge leeftijd. Ook de meelopers krijgen ze vaak vrij eenvoudig mee. Het schijnbaar totale missen van empathische gevoelens verbaast mij telkens weer, maar ik heb wel gezien dat veel van deze kinderen uiteindelijk niet erg hoog stijgen op de sociale ladder. Blijkbaar werkt dit nog redelijk goed in de kindertijd maar is het geen goede sociale vaardigheid om veel verder te komen in het leven.

Dan is er vaak nog de groep kwetsbare kinderen die net nog niet gepest worden maar die ook alles voorkomen om op te vallen voor de pesters. Wanneer een gepest kind buitengesloten wordt, bijvoorbeeld bij een schoolreisje durft niemand naast het gepeste kind te gaan zitten uit angst om zelf ook gepest te worden. Door deze angst sluiten ze ook onbewust het gepeste kind buiten en het gepeste kind kan door het buitengesloten voelen zich nog eenzamer en alleen gaan voelen. Vaak willen deze kinderen buiten zicht van de populaire kinderen en de pesters nog wel empathie tonen voor het gepeste kind maar dit is weer voorbij als de groep weer op gaat spelen. In sociaal opzicht is mijn ervaring dat pesten een complexe aangelegenheid is met veel vaak complexe rollen. Het is ook voor een buitenstaander vaak moeilijk te zien hoe deze rollen zich verhouden.

Hoe voorkom ik dat mijn kind gepest wordt

Leer je kind voor zichzelf en anderen op te komen, kinderen moet al op jonge leeftijd nee durven zeggen, in het gezin kan uw kind oefenen. Leer uw kind om hulp te vragen, aan u, maar ook aan de leerkracht en andere die ze vertrouwen. Laat thuis merken dat u de vraag serieus neemt, dat betekent niet dat u de problemen moet oplossen, wel dat u steun verleent bij het vinden van een oplossing.

Geef kinderen de aandacht die ze nodig hebben, laat weten dat u het belangrijk vindt om te weten wat ze doen en waar ze zijn, zonder ze voortdurend te controleren. Probeer conflicten op te lossen door erover te praten, kinderen leren het meest van voorbeelden.

Laat kinderen kennismaken met veel verschillende mensen en gewoontes, als uzelf waardering en respect heeft voor mensen die anders zijn leren uw kinderen dat ook. Bemoei u zo min mogelijk met de keuze van vrienden of vriendinnen, laat uw kinderen zelf beslissen wie ze uitnodigen.

Wat kan ik doen als mijn kind gepest wordt?

Neem serieus wat uw kind zegt, probeer uw mening voor uzelf te houden en voorkom uitspraken als: “Het zijn ook rotmeiden”, of “Je moet beter voor jezelf opkomen”. Vraag door en luister: “Waar is het gebeurd”, “wat deed jij toen”, “wat zou je willen”, “hoe voelde je”, “wat deden de anderen” etc.

Geef vertrouwen. Onderneem enkel en alleen in overleg met uw kind actie, de ouders van de pester opzoeken is een mogelijkheid. In de praktijk blijkt dit echter niet altijd effectief te zijn, meestal kiezen de ouders de kant van hun kind of zeggen: “uw kind moet meer voor zichzelf opkomen”.

Ga met de leerkracht en/of vertrouwenspersoon van de school praten en vraag wat de school kan doen, geef de school niet de schuld. Bespreek de verantwoordelijkheden van de school en ga samen op zoek naar een oplossing voor het pestprobleem.

Wat kan ik doen tegen digitaal pesten?

Zorg dat u weet waarover u het heeft, het internet is voor u misschien onbekend terrein. Ga zelf chatten, appen, surfen en zoeken, downloaden en mp3tjes delen, u leert zien welke risico’s er voor uw kind zijn, maar ook hoe leuk het internetten voor kinderen is.

Begeleid uw kind, leer uw kinderen om te gaan met de favorieten-lijst. Zo komt u ook op een natuurlijke manier te weten welke ontdekkingen uw kind heeft gedaan. Leer uw kind ook om nooit zelfstandig spelletjes en programma’s te downloaden.

Praat over internet, vertel uw eigen ervaringen en vraag uw kinderen wat zij allemaal doen en meemaken en hoe ze dat vinden. Als u de internetwereld kent en hier belangstelling voor toont, zal uw kind eerder naar u toekomen als dat nodig is, bouw wederzijds vertrouwen op.

Zet de computer voor kinderen onder de 13 jaar op een zichtbare plaats, zo heeft u meer zicht op het internetgedrag van uw kind en bent u in de buurt om te helpen als er iets vervelends gebeurt.

Maak afspraken met uw kinderen over wat ze wel en niet mogen op de computer en hang deze eventueel op naast de computer.

Installeer een goede virus-scanner en firewall en ververs de bijbehorende virus-database minstens een maal per week.

Wees erbij als uw kind lid wordt van een site, om spelletjes en andere leuke dingen te doen op een site, moet u zich soms registreren. Als u er zelf bij bent kunt u zien welke gegevens waar naartoe gaan.

Zorg dat uw kind nooit persoonlijke informatie op internet geeft, leer uw kind om altijd een schuilnaam te gebruiken, dat is heel gebruikelijk op internet.

Leg uw kind ook uit om geen namen, telefoonnummers of adres ergens achter te laten, zelfs niet op een eigen homepage. Denk bijvoorbeeld aan de naam van de school, van vriendjes en vriendinnetjes of broers en zussen.


Meer kinderen pagina’s