Ziektewinst

Ik maakte kennis met de term ziektewinst en verdiepte me er in en wat ik las over ziektewinst kwam me vrij bekend voor en het was redelijk toepasbaar op een aantal dingen om mij heen en dingen die ik meegemaakt heb. Hier volgt een artikel over zieketwinst dat ik geschreven heb op basis van gelezen artikelen en literatuur. Men spreekt van ziektewinst wanneer het ziek zijn of net doen of men ziek is of een ziekte overdrijven een voordeel (soms op een totaal ander vlak) op kan leveren. We spreken dus van ziektewinst wanneer mensen ook voordelen halen uit de klacht of kwaal die ze hebben. Er zijn een aantal vormen van ziektewinst waarbij sommige vormen vrijd duidelijk zijn en sommige vormen wat minder opvallen. Soms is het best lastig om het te herkennen omdat een (voor)oordeel natuurlijk snel op de loer ligt. Soms kan een vorm van ziektewinst het echte leed van een ziekte een beetje compenseren, in sommige vallen kan de ziektwinst het leed (of het gesimuleerde leed) ver overschrijden en dan beginnen veel mensen die dit opvalt wel te protesteren. Het blijft ook een grijs gebied omdat we de mensen die ziek zijn of een beperking hebben wel willen helpen, maar we ook moeten waken dat hier niet door bepaalde mensen handig gebruik of zelfs misbruik van gemaakt zal worden. En in hoeverre moeten we een bepaalde hoeveelheid misbruik van een regeling accepteren als het voor de meeste mensen waarhet echt voor bedoeld is wel werkt? Dit blijven belangrijke maatschappelijke en politieke beslissingen die heel gevoelig kunnen liggen en ook grote maatschappelijke invloed kunnen hebben. Een aantal voorbeelden van regelingen die gevoelig waren voor misbruik waren de WAO, het leerrugzakje en wajong uitkering. Daar waar regelingen, hoe goed bedoeld, erg voor fraude en manipuleren vatbaar waren, is er helaas ten koste van de mensen die het echt nodig hadden sterk gesnoeid in deze regelingen. Wanneer we er kleiner naar kijken heeft bijna iedereen wel een eens ziek zijn, zich niet lekker voelen, hoofdpijn of ander lichamelijk ongemak ingezet om onder iets minder plezierigs of iets waar men tegenop zag uit te komen. Niets mensenlijks is een ieder vreemd. Vriendelijke groet, Hein Pragt.

Ziektewinst, hoe ziek zijn ook voordelen kan hebben.

(C) 2012 Hein Pragt

Primaire ziektewinst heeft te maken met het feit dat men door een klacht iets weet te vermijden wat niet zo plezierig is. Een voorbeeld is een meisje dat menstruatieklachten gebruikt om onder een vervelende gymles uit te komen, migraine op een moment dat men iets vervelends moet doen, of rugpijn net als men iemand moet meehelpen met verhuizen. Primaire ziektewinst gaat er wel van uit dat de klacht geen smoes is maar dat men ook werkelijk ziek is. Maar soms krijgt men ook echt rugpijn of word men ook echt ziek, de geest en het lichaam zitten soms raar in elkaar verweven.

Secundaire ziektewinst wil zeggen dat iemand door zijn klacht niet alleen iets naars kan vermijden maar ook direct voordeel uit de klacht haalt. Iemand die aangeeft zwaar overspannen te zijn of depressief is kan hierdoor hulp krijgen die men anders niet gekregen zou hebben. Dit is dus een ziekte gebruiken om iets voor elkaar te krijgen of ziekte gebruiken (misbruiken) om er beter van te worden. Secundaire ziektewinst komt bijvoorbeeld soms voor bij burnout klachten.

In zekere zin kan de beloning met bijvoorbeeld een ziektewet, WAO of WAJONG uitkering ook een vorm van ziektewinst zijn waardoor men door de "ziekte" een redelijk financieel zorgeloos leven kan leiden. Het enige wat men moet doen om het gratis geld niet kwijt te raken is beter worden. Deze opmerking moet ik gelijk nuanceren, er zijn ook veel mensen die de uitkering echt nodig hebben en graag niet meer ziek zouden willen zijn, maar in sommige gevallen is er wel sprake van ziektewinst. In het verleden werden mensen door bedrijven dan ook wel "gedumpt" in de WAO waar werknemers vaak graag aan mee wilde werken, dit was dus overduidelijk ziektewinst.

Soms komt het voor dat mensen het genezingsproces of een succesvolle behandeling zelf in de weg staan omdat deze persoon er geen baat heeft bij genezing omdat dan de voordelen van de ziekte wegvallen. Deze mensen klampen zich vast aan hun ziekte en kunnen dan chronische patiŽnten worden. In de geestelijke gezondheidszorg kan iemand bijvoorbeeld door depressie, faalangst, gedragsstoornis, burnout of andere psychische klachten waarbij men het leven niet goed aankan, inkomen, hulp, begeleiding en zorg krijgen waardoor men in een koesterend bedje ligt wat men eigenlijk niet kwijt wil. Genezen zijn betekent dus dat men veel kwijt raakt en het zelf weer zal moeten doen dus is het handiger om niet te genezen. Maar ziektewinst kan ook de aandacht zijn die men krijgt als men ziek is, wanneer deze aandacht en hulp wegvalt wanneer men niet meer ziek is kunnen klachten en ziek zijn een soort levensdoel worden. Wanneer men ziek is krijgt men hulp en aandacht en worden zaken sneller vergeven want iemand die ziek is kwetst men niet extra.

Wanneer iemand vlak voordat men ontslag krijgt nog net even de ziektewet in gaat, kan de ziektewinst zijn dat de WW uitkering periode pas ingaat nadat de ziektewet is afgelopen waardoor men effectief de periode dat met een uitkering krijgt behoorlijk kan verlengen. Het is dan dus belangrijk om niet snel beter te worden. Omdat men dan geen baat heeft bij beter worden zal het lichaam daar dan soms op reageren door ook echt niet te genezen. Vaak is het zo dat als iemand de wil heeft om te genezen het genezingsproces ook sneller en beter gaat.

Ook een vorm van ziektewinst is bijvoorbeeld een vrouw die door de partner verlaten is en overspannen en depressief raakt eindeloos verdriet laat zien, gaat dreigen met zelfmoord en overal vertelt hoe ellendig zij zich voelt. De "ziektewinst" van de depressie is dan dat ze van alle kanten steun en hulp zal krijgen, zij bij voorbaat de onschuldige partij is want haar is alles aangedaan. Voor sommige mensen kan het een soort van levensstijl worden waarbij ze zelf niet eens door hebben dat ze deze technieken gebruiken omdat hulp te krijgen en mensen aan zich te binden omdat het een onderdeel van het "normale" gedrag is geworden. Lees ook mijn artikel over Manipulatie, slachtofferrol en martelaars.

Artsen en mensen die werken in de geestelijke gezondheidszorg proberen deze ziektewinst vaak te herkennen en te behandelen aangezien het de genezing van de patiŽnt erg in de weg kan staan. Ik vond de bijvoorbeeld volgende twee beschrijvingen.

Het eerst verhaal is dat van Serge die een relatie had met Therese, een verpleegkundige die hij tijdens een eerdere behandeling en opname had leren kennen. Nare gebeurtenissen in het leven van Serge waren de zelfmoord van zijn zus en het overlijden van zijn depressieve vader aan een overdosis medicatie. Mede door deze en andere omstandigheden had hij de afgelopen tien jaren niet gewerkt. De psychotherapie vorderde amper en de therapeut kreeg de overtuiging dat Serge bang was voor zelfstandigheid en gewend was geraakt aan zijn huidige leven, waarin hij dankzij zijn klachten en voldoende geŽrfde geld niet hoefde werken.

Een andere patiŽnte van hem was Dora, zij viel geregeld flauw, was regelmatig haar stem kwijt en had in haar jeugd vaak last van migraine. Op een bepaald moment hadden haar ouders op haar bureau een briefje van haar gevonden, waarin ze schreef dat zij afscheid van hen nam, omdat ze het leven niet langer aankon. Haar vader had door haar klachten en gedrag nu weinig tijd meer voor zijn buitenechtelijke verhouding en moest min of meer gedwongen meer aandacht geven aan Dora, wat precies datgene was wat Dora graag wilde bereiken. Dit is slechts een klein deel van het verhaal Dora in werkelijkheid was de zaak nog vele malen gecompliceerder, dit was slechts een voorbeeld van ziektewinst.

De behandelingen van deze twee patiŽnten is al een eeuw geleden beŽindigd want de behandelend arts was Sigmund Freud. Maar het zijn goede voorbeelden van primaire en secundaire ziektewinst, er is sindsdien veel veranderd in de psychiatrie maar onveranderd is de gedachte dat bij ziekte zich ook voordelen kunnen voordoen die remmend werken op het herstel van de patiŽnt omdat dan deze voordelen dreigen weg te vallen.

Toch moet men heel voorzichtig omgaan met de term ziektewinst, het kan snel het idee oproepen dat iemands klacht niet echt of serieus is of dat iemand simuleert. Maar door de mogelijkheid van ziektewinst te onderzoeken kan soms wel de achterliggende beweegredenen, de achterliggende gedachte of het achterliggende mechanisme ontdekt worden en kan dit dan effectief behandeld worden.

"Elk nadeel heb z'n voordeel." volgens de bekende Nederlands voetballer en coach Johan Cruijff.


Boeken over ziektewinst.

boekboek bestellenZiekte als symbool; handboek psychosomatiekb> - symptomen betekenis behandeling vervulling. Ruediger Dahlke zet zich in voor een nieuw, constructief begrip van ziekte. De verschillende ziekten hebben een symbolische betekenis, die op onopgeloste psychische conflicten kunnen wijzen. Als een gebeurtenis die zin heeft kan de ziekte begrepen en dan ook overwonnen worden. De patiŽnt doet daarbij een stap voorwaarts op weg naar rijpheid, bevrijding en echte genezing. Het komt er dus op aan de boodschap van de ziekte, haar betekenis, te ontcijferen en de benodigde ontwikkelingsstappen in de praktijk van alledag te realiseren (behandeling). Als vervulling van dit proces van inzicht en groei valt ons een nieuwe, innerlijke kwaliteit, een rijpere persoonlijkheid ten deel. Dit praktijkgerichte handboek bevat een opsomming van alle veelvoorkomende ziektebeelden en hun symboliek. In het eerste deel van het alfabetisch opgebouwde boek worden de lichaamsregionen en de organen in hun symbolische betekenis bij de gezonde mens geÔntroduceerd. Het tweede deel bevat het register van de ziektesymptomen, die in samenhang met de orgaansymboliek worden geÔnterpreteerd. Uit de betekenissamenhang van een symptoom worden tot slot innerlijke en uiterlijke wegen gewezen, hoe men van de ziekte af kan komen.


boekboek bestellenDe zin van ziekzijn - Signalen en betekenis van ziekten. Dit is een ongemakkelijk boek, want het ontneemt de mens de mogelijkheid zijn ziekte te gebruiken als een alibi voor zijn onopgeloste problemen, zeggen de auteurs in hun voorwoord. Ze willen duidelijk maken dat ziekten verschijningsvormen zijn van ťťn grote ziekte, die onlosmakelijk verbonden is met het ongelukkig zijn van de mens. Symptomen zijn lichamelijke verschijnselen waarin, psychische conflicten tot uitdrukking komen. Hoofdpijn, infectie, stress, maagklachten en impotentie geven ons signalen door uit het rijk der psyche. Ziekte-uitingen zijn beelden die we moeten verklaren en waarvan we de betekenis onder ogen moeten zien. Dit boek bestaat uit twee delen. In het eerste gaan de schrijvers in op de achtergronden en filosofie van het ziek zijn en beter worden. In het tweede gedeelte beschrijven ze de meest voorkomende ziektesymptomen, de mogelijke oorzaken, met welke gevoelens en activiteiten ze corresponderen en wat we eraan kunnen doen. De samenhang van lichamelijke klachten en psychische problemen zal velen choqueren; toch zullen we de confrontatie moeten aangaan, willen we aan onze genezing kunnen werken. Ons wordt een nieuwe zienswijze geleerd, waarmee we zelf symptomen kunnen interpreteren en als zinvol aanvaarden: ons lot is een uitdaging, onze ziekte een weg om onszelf te vinden, en innerlijk te groeien.



Reacties op het onderwerp: Ziektewinst


01 - Menswerk »  -  Ziektewinst »
2016-11-16 21:21:00
Hier kunt u reageren op het onderwerp: Ziektewinst
Reactie van een bezoeker van de site!
Reacties op de pagina: Ziektewinst
Er zijn: 1 reacties!
2016-11-16 21:21:00
Tekstcorrectie...'Het enige wat men NIET moet doen om het gratis geld niet kwijt te raken is beter worden.'
Reactie van een bezoeker van de site!

Last update: 31-09-2017

 Lees hier de privacyverklaring van deze site.

Disclaimer.

Hoewel de heer Hein Pragt de informatie beschikbaar op deze pagina met grote zorg samenstelt, sluit de heer Pragt alle aansprakelijkheid uit met betrekking tot de informatie die, in welke vorm dan ook, via zijn site wordt aangeboden. Het opnemen van een afbeelding of verwijzing is uitsluitend bedoeld als een mogelijke bron van informatie voor de bezoeker en mag op generlei wijze als instemming, goedkeuring of afkeuring worden uitgelegd, noch kunnen daaraan rechten worden ontleend. Op de artikelen van de heer Pragt op deze Internetsite rust auteursrecht. Overname van informatie (tekst en afbeeldingen) is uitsluitend toegestaan na voorafgaande schriftelijke toestemming van de rechthebbende. Voor vragen over copyright en het gebruik van de informatie op deze site kunt u contact opnemen met: (email: mail@heinpragt.com). Dit is mijn