Omgaan met kritiek

Omgaan met kritiekKritiek geven en vooral ontvangen is voor veel mensen een groot probleem. Iedereen heeft wel eens met kritiek te maken, binnen de relatie of op het werk. Denk maar eens aan die jaarlijkse beoordelingsgesprekken op uw werk. Meestal voelt u zich niet erg gemakkelijk, bij het geven van kritiek speelt de angst de ander te kwetsen, bij het ontvangen van kritiek ervaren we dit meestal als een persoonlijke aanval en kan het heftige gevoelens van onbehagen en verzet opleveren. Toch hoeft dit niet zo te zijn als we leren met kritiek om te gaan. Hoe u omgaat met kritiek kan ook sterk met uw eigen ego te maken hebben. Wanneer iemand kritiek op u heeft en u zich beledigd of gekwetst voelt dan kan dit zeker met uw eigen ego te maken hebben. Zeker ongevraagd kritiek krijgen of kritiek krijgen terwijl u zelf dacht dat u het prima gedaan heeft, kunnen zeer sterk binnenkomen en gevoel van verzet veroorzaken. En helaas kan kritiek ook soms bedoeld zijn om te kwetsen, maar ook hier kunt u zelf bepalen hoe u hier mee omgaat. Vriendelijke groet, Hein Pragt


Omgaan met kritiek, over kritiek geven en ontvangen

(C) 2002 Hein Pragt

Om te beginnen wil ik hier even een onderscheid maken tussen kritiek geven en mopperen. Kritiek is een ergernis over het gedrag van de andere persoon met als doel constructief te zijn. Mopperen is vaak een uiting van ongenoegen zonder concrete vraag en suggestie voor veranderen van de situatie. De achtergrond van mopperen is vaak een uiting van onvrede met zichzelf of een gevoel van onvrede over een heel ander onderwerp. Vaak heeft de persoon die moppert niet eens de ware reden van de onvrede door of kan deze over de ware reden van de onvrede niet praten. Wat kritiek en mopperen wel gemeen hebben is dat het een uiting van onvrede is van de persoon die kritiek geeft en vaak ook veel zegt over de beleving van de persoon die kritiek geeft.

Goed omgaan met het ontvangen van kritiek is iets dat u kunt leren, door goed te luisteren en goed te overdenken of de kritiek terecht is en wat U ermee kunt. Hierdoor leert u zichzelf beter kennen en opent u de weg naar een positieve verandering van uzelf. Het gaat daarbij niet om het veranderen van uw persoonlijkheid maar om verandering van uw gedrag. Een goed boek om te leren anders om te gaan met mensen en situaties waar u problemen mee heeft is "Ik ben okay, jij bent een sukkel" van Berthold Gunster. Wanneer u problemen heeft met lastige mensen, stop met te proberen ze te veranderen, ze zijn wie ze zijn en dat zal wel altijd zo blijven. De kunst is om ze om te denken, in dit boek past Berthold Gunster de theorie van het omdenken toe op relaties in zowel in zakelijke als privésfeer.

Leren constructief kritiek te geven.

Omgaan met kritiekHet hoofddoel van kritiek is dat er iets verandert aan de situatie die ergernis oproep, dit kan een verandering in het gedrag van de andere persoon zijn, maar ook een overdenking en verandering van de eigen beleving inhouden. Als u kritiek niet goed uit zal de ander zelden open staan om een gesprek aan te gaan en iets aan de situatie te veranderen. Het is dus van groot belang om de kritiek goed te brengen en op het juiste moment. Als u ontevreden bent over het gedrag van een ander, maak dan eerst voor uzelf concreet wat u vervelend vindt en hoe u dit zou kunnen veranderen. Denk vooral na over hoe u het anders zou willen, kritiek zonder vraag tot verandering lijkt erg veel op mopperen.

Wanneer u kritiek geeft probeer dan te praten in de "Ik vorm", hoe u zich voelt en wat uw beleving is en luister naar de reactie van de ander. Probeert de ander over een ander onderwerp te praten of schiet deze volledig in de verdediging, probeer dan weer rustig duidelijk te maken waarover het gaat. Als dit herhalen niets oplevert, vraag dan aan de ander om te herhalen wat u zei om te zien of deze het wel goed begrepen heeft. Verander zelf ook niet van onderwerp en laat u niet verleiden de kritiek te omzeilen door het gesprek een andere wending te geven. Probeer vast te houden aan het onderwerp van kritiek en te onderhandelen over een mogelijke oplossing. Leg deze oplossing niet geheel bij de ander, geef ook zelf aan dat u bereid bent om na te denken over een verandering in uw eigen beleving van het probleem.

  • Kies een goed moment om uw kritiek en vraag te uiten. Het is vaak niet zo handig om kritiek op de ander in gezelschap te uiten, dit zal de persoon die de kritiek ontvangt meestal een heel onaangenaam gevoel geven. Kritiek geven werkt beter als u rustig op de bank zit thuis dan in gezelschap.
  • Het is ook niet zo verstandig kritiek te geven na bijvoorbeeld een lange vermoeiende werkdag, u bent zelf niet rustig en de ander zal niet openstaan voor uw kritiek. Dit zal meestal uitdraaien op een ruzie.
  • Haal geen oude koeien uit de sloot of betrek andere onderwerpen in uw kritiek, houdt het bij het ene kritiekpunt.
  • Denk goed na over uw kritiek, betreft het echt een wezenlijk punt waar u het over moet hebben, of komt uw ergernis voort uit iets anders. Zoek dus eerst de oorzaak bij uzelf. Probeer geen ergernissen die uzelf betreft op een ander af te reageren, dit lijkt namelijk weer heel erg op mopperen.
  • Ook is het handig om toestemming te vragen voordat u kritiek geeft. Door te vragen of iemand wil horen wat u te melden heeft, komt u erachter of diegene op dat moment openstaat voor een gesprek. Staat de betreffende persoon niet open, dring dan niet aan, maar probeer het op een later tijdstip nog eens.
  • Kies uw woorden zorgvuldig en wees zo concreet mogelijk. Geef geen kritiek op de persoon, maar op zijn of haar gedrag. Een goede wijze om kritiek te geven is: als jij dit doet in die situatie, dan voel ik me zo.
  • Verwacht niet te veel, het komt maar zelden voor dat de bekritiseerde zich meteen gewonnen geeft, en onmiddellijk zijn of haar gedrag aanpast. Als de ander aangeeft dat hij of zij eens gaat nadenken over wat u gezegd heeft is dat al heel wat.
  • Probeer woorden die extremen aangeven zoals altijd en nooit te vermijden. De ander zal dan meestal in verdediging gaan met de woorden die doe ik wel eens, maar niet altijd.

Leren om te gaan met kritiek.

Vaak wordt kritiek als een aanval ervaren, waarbij men vaak heel extreme gevoelens ondergaat. De persoon die kritiek ontvangst kan soms onbewust denken dat u hem of haar niet meer mag, of dat hij of zij helemaal gefaald heeft. Omdat kritiek als zo sterk bedreigend ervaren kan worden zijn de reacties vaak ook heftig. Vaak is de reactie een scheldpartij en het enige dat dan nog overheerst is het gevoel van onrecht. Vaak zal de zaak dan fors opgeblazen worden waardoor zaken geheel uit hun verband getrokken worden. Dit lost meestal niets op en beide partijen gaan uit elkaar, likken de wonden en zijn niet veel opgeschoten. Ook komt het voor dat mensen totaal dichtklappen na kritiek of op het schuldgevoel van de ander gaan werken. Ook dit is geen goede wijze om met kritiek om te gaan.

Enkel manieren hoe mensen omgaan met kritiek zijn:

  • Vechten met de gedachte de aanval is de beste verdediging, opmerkingen die dan vaak vallen zijn kijk naar jezelf, je bent zelf geen haar beter, je vroeg erom en jij begon. Ook een vorm van vechten is de ander door middel van verbaal geweld en redenaties overtroeven.
  • Vluchten is een andere vorm van reactie, weglopen, zichzelf kleinmaken, verontschuldigen of zelfbeklag. Hiermee probeert men door schuldgevoel op te roepen de kritiek te omzeilen.
  • Kritiek vermijden is ook een vorm, door veel zelfkritiek te geven kunt u vermijden dat de ander u kritiek geeft.
  • Ook kan de persoon die kritiek ontvangt volledig dichtklappen.

Dit geeft al aan wat kritiek ontvangen zo moeilijk maakt, het confronteert u met uw minder sterke punten. Kritiek word vaak opgevat als een aanval op de persoon zelf, terwijl het in de meeste gevallen alleen maar om een punt van het gedrag van die persoon gaat. Vooral bij mensen die toch al niet zo'n positief zelfbeeld hebben kan kritiek heel hard aankomen, omdat men toch al zo onzeker is. Helaas is overdreven zelfvertrouwen ook niet de oplossing, want meestal staat u dan helemaal niet open voor kritiek.

Hoe kunt u leren om goed te reageren op kritiek.

Wanneer u kritiek ontvangt moet u niet uit het oog verliezen dat de kritiek in eerste instantie iets zegt over de ander, de persoon die kritiek geeft vindt iets wat u doet vervelend. Als u te snel reageert gaat u projecteren of gedachtelezen en zaken invullen die de ander helemaal niet bedoelt. Het is dus heel belangrijk om uw eigen ongenoegens te onderdrukken en eerst goed te luisteren. Dit geeft u ook tijd om goed na te denken. Hierna kunt u rustig over het onderwerp praten en eventueel met een deel van de kritiek instemmen, een compromis bespreken of aangeven dat u er eens over na zult denken.

Goed luisteren is dus heel belangrijk net als kijken naar de ander en laat merken dat u luistert. Doorvragen wat die ander van u wil en vragen hoe de ander het probleem zou willen veranderen. Koppel terug en herhaal wat de ander zei om te zien of u die ander goed begrepen heeft.

Probeer niet te snel in discussie, verdediging of tegenaanval te gaan, het gaat erom dat de ander ergens ontevreden over is en niet of iets wel of niet waar of eerlijk is. Als u vindt dat de ander gelijk heeft, geef dan toe en geeft bijvoorbeeld aan dat u er in het vervolg op zult letten. Bent u niet eens met de kritiek, bedenk dan wel dat de ergernis bij de ander zal blijven. Ga dan onderhandelen over een compromis die voor beiden acceptabel is.

Denk goed na over de kritiek, het is niet altijd makkelijk uzelf aan te passen maar het is goed te bedenken dat u zichzelf te kort doet als u niet openstaat voor verandering.

Verschil tussen mannen en vrouwen t.a.v. kritiek.

Het valt op dat vrouwen vaker kritiek hebben op mannen dan andersom. Ik denk dat vrouwen makkelijker over hun gevoelens praten en dus ook makkelijker gevoelens van ongenoegen uiten. De meeste mannen potten hun kleine ergernissen op en die komen er meestal tijdens een vaak klein conflict allemaal uit. Naar mijn menig moet er een soort van gulden middenweg mogelijk zijn. Niet altijd direct alle ergernis uitspreken, vaak lijkt de ergernis na een nachtje slapen al niet zo erg meer. Wat u vooral niet moet doen is uw ergenissen oppotten.

Een klein voorbeeld van het verschil tussen mannen en vrouwen.

Een man en een vrouw zaten gezellig bij elkaar op een verjaardagfeest. Opeens zei de vrouw tegen de man: "Jan, je praat weer te veel". Er viel een stilte en iedereen keek de man die de kritiek gekregen had aan. Deze dacht even na, lachte en zei: "daar kon je wel eens gelijk in hebben". Iedereen lachte en het werd nog een gezellige avond. De man gaf met deze opmerking aan voldoende zelfkennis te bezitten en de kritiek te kunnen relativeren. Dit is een goed voorbeeld van een goede reactie waarbij hij zichzelf en zijn partner een pijnlijke situatie bespaarde. Zelfkennis en je eigen fouten durven erkennen is heel belangrijk bij het goed om kunnen gaan met kritiek.

Boeken over omgaan met kritiek

boekboek bestellenKritiek geven, op kritiek reageren - Leer hoe je bij kritiek op een volwassen manier in je kracht kunt blijven en aanwezig kunt zijn. Dagelijks hebben we met kritiek te maken in de vorm van kritiek geven en daarop reageren. Kritiek heeft een negatieve invloed op de eigenwaarde van de ander en op de relatie tussen mensen, hetgeen zich uit in bijvoorbeeld gebrek aan zelfvertrouwen, faalangst, ruzie, echtscheiding. De kunst van kritiek geven en op kritiek reageren hangt nauw samen met Emotionele Intelligentie en de ontwikkeling van het volwassen deel in de mens. Deze kunst kun je leren, zoals uit experimenten met leerlingen, docenten en therapeuten blijkt. Je kunt leren onder heftige kritiek in je kracht te blijven en aanwezig te zijn. Dat kan een enorme stimulans zijn voor je eigen geestelijke ontwikkeling en voor die van de mensen met wie je omgaat. Leer hoe je bij kritiek op een volwassen manier in je kracht kunt blijven en aanwezig kunt zijn. PIETER LANGEDIJK is klinisch psycholoog. Hij was jaren werkzaam als onderwijspsycholoog en meer dan 20 jaar als relatie- en regressietherapeut. Hij schreef meer dan 30 boeken, waaronder boeken over faalangst en concentratieproblemen en ontwikkelde een eigen vorm van massage en lichaamsbewustwording.


boekboek bestellenDat moet ik nog een plekje geven (EBOOK) - En andere psychologische onzin. Durf je jezelf wel kwetsbaar op te stellen? Kun je je boosheid wel loslaten? Of lukt het je niet om, laten we maar zeggen, echt tot de kern te komen? Nee? Geen nood. Want ook psycholoog Jeffrey Wijnberg raakt van het padje als hij geconfronteerd wordt met al deze moderne psycho-blabla. In zijn bekende provocatieve stijl analyseert hij wat het betekent als mensen spreken van hun `leermoment, hun `emotionele blokkades en het verwerken van hun `bagage. Ook probeert hij te ontdekken wat mensen bedoelen als ze zoeken naar balans, niet van zichzelf kunnen houden of iets een plekje moeten geven. Een ontnuchterend boek dat korte metten maakt met psychologische onzin en dat de lezer met beide benen op de grond zet. Jeffrey Wijnberg is al dertig jaar werkzaam als psychotherapeut. Eerder verschenen onder andere van hem bij Scriptum: Niemand is iemand zonder de ander, Het neurotisch handboek, en, samen met Jaap Hollander, Succes is ook niet alles en Provocatief coachen.



Reacties op het onderwerp: Omgaan met kritiek


01 - Menswerk »  -  Omgaan met kritiek »
2015-01-10 11:01:00
Hier kunt u reageren op het onderwerp: Omgaan met kritiek. Alle vragen en reacties worden gecontroleerd voor ze geplaatst worden. Wanneer een vraag of reactie kwetsend, beledigend, neerbuigend, provocerend of grof taalgebruik bevat, zal deze niet geplaatst worden. Ook is het gebruik van websites adressen, email adressen en huisadressen alleen in overleg met de beheerder toegestaan om uzelf en de lezer te beschermen.
Reactie van een bezoeker van de site!
Reacties op de pagina: Omgaan met kritiek
Er zijn: 4 reacties!
2015-01-10 11:01:00
Mooi beschreven. Altijd fijn om het een keer weer helder te hebben.
Reactie van een bezoeker van de site!
2015-07-23 17:52:00
Heb laatst kritiek ontvangen en niet helemaal goed op gereageerd! Ik ga het nu anders doen, want ik ben niet perfect en maak en mag dus ook fouten maken!

Reactie van een bezoeker van de site!
2016-07-06 19:07:00
Geef mij eens klaarheid waarom een bekritiserende persoon altijd maar moet accepteren wat een ander verlangt of afdwingt. je hebt een eigen karakter door je leven heen opgebouwd en je timmert aan die gulle middenweg, je pad.ik ben eerder van mening dat je kan luisteren naar de ander,openstaan in gesprek.Maar daarvan niet altijd akkoord moet gaan omdat ieder van ons het recht heeft voor zijn eigen idealen en positieve eigenschappen kracht bij te zetten om gehoord te zijn.een uiting van ongenoegen als je je diensten in een verenigingswerk jarenlang aanbiedt en opeens gestraft wordt en op non- actief wordt geplaatst ,vindt ik heel erg en terecht dat je dan ook evenredig en gelijkwaardig wordt behandeld als een ander en niet eenzijdig wordt bekritiseerd of ontheven wordt uit je actieve functie.
ik heb wel het intiatief genomen om afstand te nemen en zien hoe de mensen reageren,maar er is zeker en vast het vertrouwen en vriendschap geschaad,waardoor je een bepaalde afstand neemt en evalueerd en bekijkt hoe men nog met je omgaat .Vandaar uit zien welke waarden je nog kan opbouwen en of welke personen je afstand neemt of uitsluit,Ook al sta je positief int leven.je hebt het recht op een eigen mening en daar ben jezelf ook fier en trots op.
Reactie van een bezoeker van de site!
2017-05-24 09:28:00
ik ben het eens met de bovenstaande reactie. Ik vind dat je open moet staan voor alle kritiek. Maar dat betekent niet dat je met alle kritiek akkoord moet gaan, en alle kritiek die je krijgt juist is.
Reactie van een bezoeker van de site!

Last update: 08-09-2017

 Lees hier de privacyverklaring van deze site.

Disclaimer.

Hoewel de heer Hein Pragt de informatie beschikbaar op deze pagina met grote zorg samenstelt, sluit de heer Pragt alle aansprakelijkheid uit met betrekking tot de informatie die, in welke vorm dan ook, via zijn site wordt aangeboden. Het opnemen van een afbeelding of verwijzing is uitsluitend bedoeld als een mogelijke bron van informatie voor de bezoeker en mag op generlei wijze als instemming, goedkeuring of afkeuring worden uitgelegd, noch kunnen daaraan rechten worden ontleend. Op de artikelen van de heer Pragt op deze Internetsite rust auteursrecht. Overname van informatie (tekst en afbeeldingen) is uitsluitend toegestaan na voorafgaande schriftelijke toestemming van de rechthebbende. Voor vragen over copyright en het gebruik van de informatie op deze site kunt u contact opnemen met: (email: mail@heinpragt.com). Dit is mijn