Menswerk pagina's

Na zestig jaar in dit leven heb ik de nodige positieve en negatieve levenservaringen. Ik heb al sinds mijn vroege tienerjaren een zeer grote belangstelling voor psychologie en het doorgronden van menselijk gedrag. Mede door deze belangstelling heb ik vele boeken gelezen en veel diepzinnige gesprekken gehad. Wanneer een onderwerp mijn bijzondere interesse heeft lees ik in korte tijd veel over het onderwerp en vaak probeer ik daarna datgene wat op dat moment in mijn hoofd zit, te verankeren door er een artikel over te schrijven. Het brede thema van deze pagina's is menselijk gedrag bekeken vanuit de allerlei standpunten, en op deze pagina's komt de zin: "niets menselijks is ons vreemd" volledig tot zijn recht. Menselijk gedrag kan bewust of onbewust en vrijwillig of onvrijwillig zijn. Het gedrag wordt bepaald door erfelijke factoren, omgeving en ervaring mede door leerprocessen tijdens het leven. Het gedrag dat mensen ten opzichte van elkaar vertonen heet sociaal gedrag en dit gedrag en enkele thema's zijn zo uitgebreid geworden dat ze een afzonderlijk thema op deze site zijn geworden. Voor de goede orde, ik ben geen psycholoog, hulpverlener of goeroe, maar heb gewoon kennis en levenservaring opgedaan en een brede belangstelling. Vriendelijke groet, Hein Pragt.

Op de inhoud van deze pagina rust copyright © Hein Pragt.

Menswerk pagina's

 

Stereotypes en de eerste indruk

Waarom is de eerste indruk zo belangrijk en waarom nemen mensen zo makkelijk gedragingen en meningen van anderen over? Hoe kunnen we deze sociale be´nvloeding verminderen en waarom voelen we ons aangetrokken tot sommige mensen en niet tot andere? Dat zijn slechts enkele van de vele onderwerpen die op deze pagina aan de orde komen. Deze pagina gaat over het onderwerp stereotypes en de eerste indruk. Wanneer we iemand voor het eerst zien dan proberen onze hersenen deze persoon in te delen en van eigenschappen te voorzien. Zonder dat we deze persoon gesproken hebben of iets over deze persoon gehoord hebben, vormen we al een beeld van deze persoon. Naderhand kunnen en zullen we dit beeld wel bijstellen maar de eerste indruk is heel belangrijk. De eerste indruk die we vormen wordt grotendeels bepaald door gezichtsuitdrukking, lichaamshouding, aantrekkelijkheid, kleding en door specifieke uiterlijke kenmerken. Binnen een paar seconden vormen we een beeld over iemands intelligentie, zorgvuldigheid, zelfvertrouwen, opgewektheid en seksuele geaardheid. Hier spelen ook zeker indrukken mee die we als een soort van bibliotheek opgebouwd hebben in ons leven, van eigenschappen van mensen die dezelfde uiterlijke kenmerken hebben. Dit voeren we zelfs vaak door, wanneer iemand aan ÚÚn van de kenmerken voldoet, dan kennen we hem of haar ook de rest van de eigenschappen van de andere persoon toe.

De meeste bekende stereotypering is die van de blonde vrouw, maar andere voorbeelden zijn dat mensen met een bril meestal als intelligenter en saaier zijn en mensen met dunne lippen gewetensvol, mannen met een breed gezicht en een terugtrekkende haargrens dominant en mensen met een rond gezicht, grote ogen en een kleine neus zwak, lief en passief ingeschat worden. Het werkt ook twee kanten op, mensen die een bepaalde eigenschap toebedeeld krijgen op basis van hun uiterlijk zullen zo ook door hun omgeving behandeld worden waardoor mensen zich hier op de duur ook naar zullen gaan gedragen. Vanuit de evolutie is dit snelle oordelen heel goed te verklaren, want als men elke nieuwe persoon apart moet beoordelen heeft men constant een achterstand en het is dus handiger om iemand snel in te delen als goed of slecht, vriend of vijand, betrouwbaar of onbetrouwbaar. Vaak klopt dit stereotype meestal ook vrij goed, zeker wanneer men iets meer levenservaring heeft. En dan is er nog een tweede mechanisme waarmee we onbewust en razendsnel een nieuwkomer in de 'in-groep' of 'uit-groep' plaatsen. Mensen vragen zich namelijk onbewust af of deze nieuwe persoon past bij 'ons soort mensen' want de mens heeft van nature nog steeds de neiging om veiligheid te zoeken en deze denkt hij te vinden bij soortgenoten en metgezellen.

Tegenwoordig gebruikt men kleding zeer sterk om een beeld van zichzelf te geven. Mensen kleden zich naar de groep waar ze zichzelf mee verbonden voelen, maar ook tatoeages, piercings en sieraden bepalen hoe we ons presenteren. Dit slaat soms zo ver door dat mensen een stijl kopiŰren zonder de achterliggende filosofie te kennen en de term hiervoor is "wannabe", iemand die zich probeert voor te doen als iemand die hij of zij in werkelijkheid niet is maar wel graag zou willen zijn. U kunt proberen wanhopig te voldoen aan het beeld wat u wilt uitzenden en wat men van u verwacht, maar of dat op den duur vol te houden is, dat is nog de vraag. Aangezien u maar een aantal dingen kunt be´nvloeden en de meeste dingen die uw beeld bij de ander oproept non-verbaal en onbewust zijn werkt het toch het beste wanneer uw uitstraling overeenkomt met uw innerlijk. Wat voor zin heeft het om bij een groep te willen horen die u uiteindelijk toch niet zal accepteren of een indruk te wekken waar u steeds meer moeite voor moet doen om hier aan te blijven voldoen. Neem als voorbeeld het meisje dat er alles aan doet om bij de groep populaire meisjes te horen om er dan achter te komen dat ook deze groep "mindere" meisjes toelaat om zelf een hogere status te kunnen laten zien. Uiteindelijk zal ze er vaak achter komen dat ze zichzelf voor de gek zit te houden en ongelukkiger worden omdat ze zichzelf anders voordoet dan ze werkelijk is.

Maar als man op vrijersvoeten is het wel belangrijk om bijvoorbeeld te weten dat witte sokken een bepaald beeld uitstralen (wat helemaal niet terecht hoeft te zijn) en dat bepaalde kleding, gedrag, lichaamsbeharing en sieraden een afstotende werking hebben op de meeste vrouwen waardoor men al niet verder komt dan de eerste indruk. Maar het heeft ook geen zin om zichzelf modern en trendy te gaan kleden als men eigenlijk een saaie piet is, ook dat geeft een verkeerd beeld wat later erg kan opbreken. Probeer kleding missers te voorkomen maar u niet anders voor te doen dan u werkelijk bent, uiteindelijk zult u door de mand vallen wanneer iemand u beter leert kennen en zijn of haar eerste indruk zal bijstellen.

Trainen van de eerste indruk.

Veel mensen zullen in hun leven meemaken dat ze in korte tijd een beoordeling krijgen en er zijn dus veel trainers die aangeven dat men zichzelf kan trainen om een bepaalde indruk die men van zichzelf wil geven ook echt uit te stralen. Een goed voorbeeld is een sollicitatiegesprek waarbij een bedrijf vaak de keuze heeft uit zeer veel geschikte kandidaten en een keuze zal moeten maken die vaak op de indruk die iemand gemaakt heeft gebaseerd zal zijn. Aangezien blijkbaar negentig procent van de eerste indruk gebaseerd is op lichaamstaal kun je daar (volgens de trainers) flink aan werken. Men kan leren om op een goede wijze handen te geven, oogcontact te maken en geschikte kleding te dragen.

Maar kunt u zichzelf wel anders voordoen dan u werkelijk bent en kunt u dan ook goed functioneren in deze functie in dit voorbeeld van een sollicitatiegesprek. Die eerste indruk die we van iemand vormen is gebaseerd op de onbewuste verwerking van een enorme hoeveelheid informatie die we niet kunnen be´nvloeden zoals haargrens, kaaklijn, neus-kin-afstand, mimiek, algemene lichaamshouding, taille-heup-verhouding, stem, taalgebruik, accent en oogopslag. Er zijn zoveel zaken op non-verbaal vlak die het totaalbeeld bepalen dat het bijna ondoenlijk is om deze allemaal te beheersen en te be´nvloeden. Een ervaren personeelschef zal door deze zaken heen prikken, u kunt uzelf conservatief kleden om de indruk van degelijk en betrouwbaar te wekken maar uw lichaamstaal en uw non-verbale informatie kan u al snel verraden. We kunnen de basis sociale vaardigheden zoals goede manieren oefenen en daarmee de indruk die we van onszelf willen geven be´nvloeden maar we zullen ook moeten accepteren dat een groot deel van wat we non-verbaal communiceren niet onder onze controle staat.

Ockham scheermes (Occams razor)

Ockhams scheermes ook wel Occam's razor genoemd is een principe uit de kennistheorie van de 14e-eeuwse Engelse filosoof Willem van Ockham die een franciscaner monnik was. In het kort kom het erop neer dat wanneer er verschillende verklaringen zijn voor een verschijnsel, men ervan uit kan gaan dat de verklaring die de minste aannames bevat en het minst complex is, de juiste is. Ockham gebruikte zelf de term 'scheermes' niet maar deze term symboliseert het wegscheren van alle onnodige ingewikkeldheden om bij de meest eenvoudigste verklaring uit te komen. In het kort kom het erop neer dat de eenvoudigste verklaring is de beste.

Ockham's scheermes is de belangrijkste tegenwerping tegen pseudowetenschap, wanneer we de wekelijkse horoscoop verklaren vanuit de statistiek is de wijze waarop de horoscoop geschreven is zo dat de meeste mensen dit en de week erna wel op een op andere wijze zullen meemaken. Dit is dus de eenvoudige verklaring die weinig aannames kent. De complexe verklaring die allerlei problemen met gehele natuurwetenschap heeft en vele aannames kent, het geloof in op astrologie gebaseerde horoscopen, is dus heel wat onwaarschijnlijker. Maar ook in het dagelijks leven gebruiken we dit principe vaak, wanneer een collega 's ochtends niet op kantoor verschijnt, bedenken we de meest eenvoudige verklaring, hij is ziek of de trein had vertraging. Zelden bedenken we dat hij weleens ontvoerd kan zijn door buitenaardse wezens of dat hij met de vrouw van zijn werkgever er vandoor is gegaan naar een warm land. Ockham's scheermes zegt ons: hij is waarschijnlijk ziek en we bellen even naar zijn huis om dat de verifiŰren.

Ook in uw persoonlijke leven kan Ockham's scheermes erg handig zijn, wanneer u twijfelt aan de keuzes die u moet maken, kunt u zo de meest voor de hand liggende (de keuze met de minste aannames) kiezen en wanneer u verschillende varianten van een verhaal hoort, kun u ervan uitgaan dat het verhaal met de minste aannames (de meest eenvoudige) meestal de goed is. Ik las eens een cartoon van iemand die met Ockham's scheermes op allerlei complexe wijze zijn eigen blunder zat te verklaren en aan het einde was de enige conclusie die overeind bleef: "ik ben een idioot geweest!". Dis is tevens de grote levensles die u kunt leren van Ockham's scheermes, ook de mens heeft de gewoonte zijn eigen gedrag goed te praten en het ego te sparen, terwijl de meest eenvoudige (en meest aannemelijke) verklaring vaak is dat men zelf een fout gemaakt heeft, dom geweest is of zelf ook een groot aandeel gehad heeft en het probleem.

Weten wat je wilt!

(C) 2012 Moniek Vis

Tegenwoordig moet je weten wat je wilt om te kunnen kiezen uit de legio mogelijkheden aan opleidingen, vakantiebestemmingen, levensmiddelen, partners, hoeveelheid kinderen etc. En dan nog maar niet te spreken over de hoeveelheid materiŰle middelen zoals laptops, tablets, verwarmingketels, auto's, tuinartikelen en kampers. Niet voor niets had van Kooten en de Bie in de jaren tachtig al een fantastische sketch gemaakt waarin de Bie rondliep met het woord "STOP" op zijn voorhoofd. Daarmee liep hij in een winkelstraat en werd het absurde duidelijk van de hoeveelheid tijdschriften, reclameborden etc. Voeg daar tegenwoordig de non-stop informatie van de mobiele telefoon nog aan toe en het recept om overvoerd oftewel overspannen te raken van de hoeveelheid informatie is al klaar. Ook maak ik me zorgen over de kleine kinderen van tegenwoordig, wat een berg informatie krijgen zij niet voorgeschoteld. En dan moeten ze op jonge leeftijd al weten wat ze uit die berg moeten kiezen. Vaak is dit een onmogelijke vraag voor kinderen, die juist structuur in het aanbod nodig hebben om te kunnen behapslikken wat als die informatie nu juist inhoudt. Of om de kans te krijgen dat al hun gedachten en gevoelens zich stroomlijnen rondom bepaalde onderwerpen, ritmes en rituelen. Kinderen weten dan vaak ook niet te kiezen, wat zich in onduidelijke antwoorden uit. Ook komt het voor dat zij de handdoek in de ring gooien en zeggen dat ze ook niet te weten wat ze willen, of zij zeggen zich te vervelen om je vervolgens ge´rriteerd de rug toe te draaien. Het lijken wel pubers en volwassenen, want zeg nou zelf: weet jij altijd precies wat je wilt? Zeker op momenten waarin keuzes gemaakt moeten worden zoals bijv. opleidingen, kan de wet van Meden en Perzen dat je weet wat je wilt, een pijnlijke kwestie worden.

Wat een pijnlijke toestand als je dat nou net niet weet. Als je niet weet of je liever een stuk gaat fietsen of dat je jezelf op het schilderen van een schilderij uit wil leven. Of dat je toch liever een terrasje op gaat met vrienden of wilt relaxen achter de computer. Maar is het wel zo naar en vervelend? Is het wel zo erg als je niet weet wat je wilt? Als je deze toestand nu eens voluit toestaat zonder de eis, dat je eigenlijk wel moet weten wat je wilt. Als je nu eens rustig kijkt hoe dat nu eigenlijk voelt. Want daar hebben we het over: niet weten wat je wilt, maar voelen wat er zich nu eigenlijk afspeelt. Het hoofd krijgt dan rust, hoeft geen overuren te maken en het gevoel mag eens gevoeld worden. Eigenlijk voelt dat wel ok, hoogstens een beetje ongemakkelijk wellicht. Eigenlijk lijkt het wel of het leven dan als een briesje aan je voorbij trekt en bovendien zijn er dan veel meer onverwachtse gebeurtenissen. Want je blik wordt dan opener en de verwondering kan toeslaan. Ook kan deze openheid ervoor zorgen dat je zomaar met mensen op straat een praatje maakt. Wat een weelde om daar tijd voor te nemen, maar ook een weelde om daarvan te kunnen genieten. Tja eigenlijk mis je dan niks, alhoewel, als je hieraan gewend raakt, lukt het je niet meer om met de sneltrein vaart van deze maatschappij mee te hollen. Maar wil je dat dan nog? Yes, ik weet wat ik wil. Ik wil niet meer mee hollen met alles wat moet, dat wil ik echt niet meer. En wat ik dus wel wil? Het leven leven en laten leven en dat volgen, dan voel ik me een stuk gelukkiger. Dat is wat ik wil!

Boeken over menswerk

boekboek bestellenVerborgen regels Praktische hulp bij het leren van sociale vaardigheden. Om in onze sociale wereld te kunnen (over)leven, heb je algemene sociale vaardigheden nodig. De meeste kinderen en volwassenen hebben daar geen problemen mee. Dankzij hun sociale intu tie kunnen ze talloze situaties juist inschatten en nemen ze de vaak verborgen of ongeschreven regels moeiteloos in acht. Voor sommige mensen zijn die regels echter niet zo vanzelfsprekend. De sociaal-cognitieve problemen waarmee zij kampen komen bijvoorbeeld voort uit het feit dat ze een Autistische Spectrumstoornis, ADHD of het syndroom van Gilles de la Tourette hebben. Speciaal voor deze mensen (kinderen n volwassenen) is dit boek geschreven. Naast verschillende technieken om de vaardigheden aan te leren , komen in deze uitgave de voorbeelden van regels die in diverse situaties kunnen gelden aan bod, overzichtelijk ingedeeld in categorie n (op school, vriendschappen, op reis, in gezelschap enz.). In de praktijk blijkt dat het behandelen van n regel per dag, kinderen al kan helpen succesvoller en gelukkiger te worden in hun sociale interacties.

boekboek bestellenCognitieve sociale psychologie De cognitieve sociale psychologie houdt zich bezig met de manier waarop mensen hun omgeving waarnemen, interpreteren, representeren en zich informatie herinneren, en de wijze waarop dit alles tot uiting komt in gedrag. Binnen deze benadering, die de laatste decennia een enorme vlucht genomen heeft, staan informatieverwerking en de invloed daarvan op sociaal gedrag centraal. In dit boek gaat het grofweg om processen die - door vereenvoudiging - helpen de omringende werkelijkheid voor mensen hanteerbaar te maken. Na een historische en methodologische inleiding gaan de auteurs in op een aantal belangrijke thema's binnen dit vakgebied, zoals attributie, sociale beoordeling, zelfbeeld en sociale identiteit. Daarnaast komen toepassingsgebieden van sociaal cognitief onderzoek (attitudes, discriminatie, stress etc.) aan de orde. De sterke empirische onderzoekstraditie, die op dit gebied bestaat, krijgt in dit boek zeer veel aandacht, terwijl ook lijnen naar de toekomst worden getrokken. Dit alles maakt het boek, dat een uitgebreide literatuurlijst bevat, tot een wetenschappelijk standaardwerk.

boekboek bestellenManipulatie - Van marionet tot regisseur. De auteur, van huis uit arts die later ervaringen heeft opgedaan als bedrijfsadviseur en opleider, geeft in dit boek een overzicht van manipulatietechnieken en contrastrategieen. In de eerste hoofdstukken worden de algemene principes van manipulatie uitgelegd: wat het is, hoe het werkt, waarom het werkt en wie het gebruikt. In de daarop volgende hoofdstukken worden aan de hand van voorbeelden de basiselementen van manipulatie uitgelegd, hetgeen uiteindelijk in een overzichtelijk schema wordt samengevat. Vervolgens worden de contrastrategieen behandeld. Het begint bij herkenning van manipulatie, herkenning van manipulatietactieken, gevolgd door de tegenzetten die men kan doen. Tot slot wordt ingegaan op speciale omstandigheden, zoals discussies, verkoopsituaties en onderhandelingen. Het boek is helder geschreven en bruikbaar voor een brede doelgroep.

boekboek bestellenJe bent wat je doet van zelfkennis naar gedragsverandering. Wie kent het niet: je neemt je iets voor en er komt niets van terecht. We willen wel, een betere versie van onszelf is heel dichtbij, maar het komt er niet van. 'Later', zeggen we dan. En we sjoemelen vrolijk door. Dat dit een bekend probleem is, bleek wel uit het succes van de bestseller 'Je bent wat je doet'. Nu we inmiddels een paar jaar en vele wetenschappelijke onderzoeken verder zijn, is er deze geheel herziene editie. Op haar kenmerkend vlotte, toegankelijke wijze, met humor en veel voorbeelden, Laat Roos Vonk zien hoe we onszelf in de weg zitten en de regie over ons leven in handen kunnen nemen. Als leesboek biedt 'Je bent wat je doet' een boeiende kijk op de kronkels van de mens, maar het is ook een werkboek met tips en opdrachten om het beste uit jezelf te halen. Heb je gewacht op het goede moment om je leven ter hand te nemen? DÝt is het: aan de slag!


Forum vragen over: 01 - Menswerk  : Psychologie algemeen

Vraag of reactieReactiesDatum en tijd
Zou mijn date Autisme kunnen hebben?(0 )2018-06-06 16:56:00
Karaktertrek, psychische storing of een gedragsprobleem ?(1 )2013-08-24 21:53:00

Last update: 08-03-2017

Disclaimer: Hoewel de heer Pragt de informatie beschikbaar op deze site met grote zorg samenstelt, sluit hij alle aansprakelijkheid uit met betrekking tot de informatie die via deze site wordt aangeboden. Op de artikelen van de heer Pragt rust auteursrecht, overname van tekst en afbeeldingen is uitsluitend toegestaan na voorafgaande schriftelijke toestemming. Voor vragen hierover kunt u contact opnemen met: (email: mail@heinpragt.com). Heinpragt.com is ingeschreven bij de KvK onder nummer: 73839426.  Lees hier de privacyverklaring van deze site. Voor informatie over adverteren op deze site kunt u contact opnemen met: (email: mail@heinpragt.com).