Menswerk pagina's

menswerk pagina's Na zestig jaar in dit leven heb ik de nodige positieve en negatieve levenservaringen. Ik heb al sinds mijn vroege tienerjaren een zeer grote belangstelling voor psychologie en het doorgronden van menselijk gedrag. Mede door deze belangstelling heb ik vele boeken gelezen en veel diepzinnige gesprekken gehad en een cursus sociale psychologie gevolgd. Wanneer een onderwerp mijn bijzondere interesse heeft lees ik in korte tijd veel over het onderwerp en vaak probeer ik daarna datgene wat op dat moment in mijn hoofd zit, te verankeren door er een artikel over te schrijven. Het brede thema van deze pagina's is menselijk gedrag bekeken vanuit de allerlei standpunten, en op deze pagina's komt de zin: "niets menselijks is ons vreemd" volledig tot zijn recht. Menselijk gedrag kan bewust of onbewust en vrijwillig of onvrijwillig zijn. Het gedrag wordt bepaald door erfelijke factoren, omgeving en ervaring mede door leerprocessen tijdens het leven. Het gedrag dat mensen ten opzichte van elkaar vertonen heet sociaal gedrag en dit gedrag en enkele thema's zijn zo uitgebreid geworden dat ze een afzonderlijk thema met de naam "menswerk" op deze site zijn geworden. Vriendelijke groet, Hein Pragt.

Op de inhoud van deze pagina rust copyright © Hein Pragt.

Over kinderen

kind Ik ben zelf vader van vijf kinderen, vier volwassen zonen en een jonge dochter. Daarnaast heb ik nog het genoegen gehad om drie (inmiddels ex) stiefdochters te mogen meemaken en dit heeft me veel kennis, inzicht en ervaringen opgeleverd. Ik ben heel blij met al mijn kinderen en ik vind tijd doorbrengen met mijn kinderen erg belangrijk en fijn en ik ben ook een vader met hart en ziel. Ik heb ook af en toe wel een mening over hoe men tegenwoordig soms met kinderen omgaat en ik heb ook de nodige ervaringen met kinderen die niet helemaal in het standaard patroon passen en de wijze waarop het onderwijs en scholen hier mee omgaan. Veel kinderen hebben een eigen karakter en soms mist er iets aan de opvoeding maar tegenwoordig lijkt het er erg op dat we elk gedrag proberen te diagnosticeren en daar voel ik mij niet zo goed bij. Kinderen zijn heerlijk onbevangen, kunnen ons soms een hele belangrijke spiegel voorhouden en wanneer mensen wel eens commentaar hebben op de jongeren van tegenwoordig dan zeg ik vaak: "kijk eens wie ze opgevoed heeft!". Ook hebben kinderen als het er op aankomt meer van uw tijd en aandacht nodig dan van uw geld, en ik heb zelf niet zo'n goed gevoel bij de zogenaamde "kwaliteitstijd" waarmee sommige kinderen het maar moeten doen. Een kind opvoeden en mogen begeleiden naar de volwassenheid is een geweldig leuke ervaring en tijd waar u vooral, samen met uw kinderen, heel erg van moet genieten. Daarna is het de kunst om in en met liefde los te laten. Ik wens u veel leesplezier, Vriendelijke groet, Hein Pragt

Complimenten geven.

De meeste ouders weten dat complimentjes geven een beproefd middel in de opvoeding is. Men kan kinderen ermee stimuleren, angsten laten overwinnen, en onzekerheid verminderen. Maar het is wel belangrijk de complimenten op een goede wijze te geven want sommige complimenten werken precies tegenovergesteld. Vooral bij kinderen met een laag zelfbeeld is dit het geval, blijkt uit onderzoek van ontwikkelingspsychologen van de Universiteit van Utrecht. Hierbij maken de onderzoekers onderscheid tussen persoonsgerichte en gedragsgerichte complimenten. Een voorbeeld van persoonsgericht is "Wat ben jij goed" en gedragsgericht is "Wat heb je dat goed gedaan". Uit onderzoek bleek dat ouders vaker persoonsgerichte dan gedragsgerichte complimenten geven aan kinderen met een laag zelfbeeld en dat juist kinderen met een laag zelfbeeld niet gebaat zijn bij persoonsgerichte complimenten. Deze vorm van complimenten zorgde er juist voor dat ze zich gingen schamen als ze faalden. Gedragsgerichte complimenten daarentegen veroorzaken geen gevoelens van schaamte na falen, ook niet onder kinderen met een laag zelfbeeld. Daarom is het over het algemeen dus beter om complimenten te richten op het gedrag dan op de persoon, aldus de onderzoekers.


Omgaan met de peuterpuberteit.

kind verdrietig

Wat kunt u doen wanneer uw peuter erg driftig is? Tijdens de driftbui is uw kind moeilijk te kalmeren, zorg dat het kind zichzelf of de omgeving niet beschadigen kan. Bij een driftbui raakt uw kind overspoeld door emotie zoals boosheid en woede. Het heeft geen beheersing over zichzelf en doet dingen die het anders nooit zou doen en dat kan een angstige ervaring zijn. Na afloop kan het kind helemaal ontredderd zijn en zich gedragen alsof het weer een beetje baby is. Laat het kind rustig uitrazen, bij sommige kinderen werkt beetpakken kalmerend, maar de meeste worden er nog bozer van. Andere kindjes kalmeren weer beter door ze even in afzondering te plaatsen. Wanneer het kind schopt, slaat of dingen gaat kapotmaken, moet u onmiddelijk duidelijke grenzen stellen en zeker niet toegeven. Toegeven geeft het kind de indruk dat het met een driftbui iets kan bereiken. Maak duidelijk dat u het kind aanvaard zoals het is, maar niet de boosheid. Schud uw kind nooit door elkaar om het te kalmeren, dit helpt niet en kan zelfs gevaarlijk zijn. Wel is het belangrijk het kind na afloop te troosten. In de ontredderde toestand na een driftbui kan het kind wel wat troost gebruiken, ook al was de aanleiding tot de driftbui een conflict met u.

Wat moet u NIET doen als uw peuter een driftbui heeft.

Het is soms moeilijk om uzelf te beheersen want een driftbui aanval is helaas besmettelijk. Maar het is belangrijk om zelf niet kwaad te worden of te gaan schreeuwen. Dit zal het kind alleen nog bozer maken. Ga ook niet redeneren of tegensputteren, een kind dat een driftbui heeft is niet vatbaar voor rede. Ook moet u niet straffen, of juist belonen door hem zijn zin te geven, het is belangrijk te voorkomen dat een driftbui kan gaan dienen om aandacht te krijgen. Wanneer u in omstandigheden bent dat de driftbui u in verlegenheid kan brengen (zoals een supermarkt), ga het kind dan niet extra voorzichtig behandelen. Daardoor plaatst u het kindje in een machtspositie. Bovendien kan inconsequentie in regels het kind een onveilig gevoel geven. Andere ouders zullen u heel goed begrijpen wanneer u om probeert consequent om te gaan met een driftig kind in een openbare ruimte.

Hoe verandert je peuter snel van gedrag.

Een mogelijke oplossing is het kind afleiden, bij jonge kinderen lukt dit vaak makkelijker. Wanneer uw kind driftig gedrag vertoont kunt u het wijzen op iets leuks op tv, een boekje of de omgeving. Soms is het beter om het gedrag te negeren, er wel aandacht aan geven lokt soms nog extra negatief gedrag uit. U kunt ook het kind de gevolgen van zijn of haar gedrag laten ondervinden. Is het erg koud buiten en weigert het kind om handschoenen aan te doen, laat het dan de last maar ondervinden van het niet luisteren, maar stop wel de handschoenen in uw eigen zak. Doe dit natuurlijk niet in gevaarlijke situaties. Corrigeer het negatieve gedrag en moedig het gewenste gedrag aan. Pakt het kindje iets af van een ander kind, zeg dan dat het daar eerst om moet vragen en beloon of bevestig het kind als dit het goed doet!


Wat is de puberteit?

adam eva

De puberteit is de periode waarin kinderen zich tot volwassene ontwikkelen, waarbij zich grote veranderingen in het lichaam voltrekken. Ook heeft deze verandering een grote invloed op het gedrag. Meestal gebeuren deze veranderingen tussen tien en achttien jaar en duurt het ongeveer 3 jaar. Puberen wordt gebruikt voor de manier waarop jongeren zich willen afzetten tegen de gevestigde waarden en normen. Pubers voelen een biologische drang naar zelfstandigheid en deze drang naar zelfstandigheid uit zich vaak in opstandigheid tegen het ouderlijke gezag.

In de puberteit vindt een belangrijk deel van de bewustwording en de vorming van de persoonlijkheid plaats. Kinderen voelen zich vaak onzeker over zichzelf wat zeer frustrerend kan zijn en hierdoor ontstaan ook vaak conflicten met de ouders en de omgeving. De lichamelijke veranderingen in de puberteit worden veroorzaakt door de werking van hormonen. Het bloed transporteert deze stoffen door het hele lichaam, waardoor bepaalde organen worden geprikkeld om te gaan groeien of te veranderen. Vanaf een jaar of tien neemt zowel bij jongens en meisjes de lengte en het gewicht sterk toe, het jaar voor de puberteit is de groei het hevigst.

De meeste kinderen realiseren zich zelf ook dat ze lichamelijk volwassen worden, ze beginnen al snel met het onderzoeken van hun lichaam en beginnen te masturberen. Op de middelbare school krijgen pubers vaak ook langdurige (en seksuele) relaties, hierdoor is de gemiddelde leeftijd van ontmaagding in Nederland ook sterk gedaald. Tijdens de puberteit begint de productie van geslachtscellen, bij meisjes begint de productie van eicellen en beginnen ze te menstrueren. Meiden zijn dan ook vanaf dat moment geslachtsrijp en kunnen ze zwanger worden, wat op die leeftijd nog niet erg bevorderlijk is omdat ze geestelijk nog niet volwassen genoeg zijn om een kind te krijgen.

Bij jongens begint de productie van zaadcellen vanaf hun eerste ejaculatie maar ze zijn echter niet onmiddellijk vanaf dat moment geslachtsrijp. De eerste zaadcellen zijn meestal niet sterk genoeg en sterven al snel, pas ongeveer een jaar na de eerste zaadlozing, zijn de zaadcellen van de meeste jongens ook vruchtbaar. Hoewel de meeste kinderen er niet graag over praten dient u als ouders wel te zorgen dat uw kinderen geestelijk maar ook seksueel op een gezonde wijze volwassen worden. Gelukkig bestaan er een aantal goede boeken om ouders door deze soms moeilijke periode heen te loodsen. U kunt een overzicht van deze boeken vinden onder aan deze pagina.

Hoe overleven we als ouders de puberteit?

Voor veel ouders is de puberteit van hun kind een erg spannende fase is in het leven van het kind. Uit ervaring weet ik dat een opstandige en eigenwijze puber u soms tot waanzin kan drijven. Ook kan een opstandige en soms geraffineerde puber ouders zo tot wanhoop drijven dat de relatie van de ouders zelfs onder druk kan komen te staan. Veel ouders hebben moeite om zich in deze periode als ouders op te stellen en niet als vriendjes, die hun kinderen duidelijk grenzen aangeven en opleggen. Maar desondanks is het soms heel moeilijk om met een puber om te gaan, ze worden zelfstandiger, u weet niet meer wat ze doen omdat ze dat niet meer vertellen. Ook willen ze er vaak niet over praten en u zult moeten leren enige afstand te nemen maar toch sturend en in gezag te blijven.

Maar soms zijn er stampvoetende ruzies, huilbuien, schoolverzuim, misbruik van drank en drugs. Soms staat zelfs jeugdzorg of de politie voor de deur en weet u weer dat opvoeden niet altijd eenvoudig is. Wat mij erg geholpen heeft is een moeder die als ik weer eens liep te klagen over een van mijn kinderen even vertelde hoe ik in diezelfde periode was. Dit was vaak erg confronterend en meestal wist ik dan alles weer even te relativeren. Het boek "wat nou pubers" heb ik zelf meerdere keren gelezen en dit boek kan ik ook iedere ouder met pubers aanraden.


De auteurs van Wat nou... pubers? gaan ervan uit dat de puberteit een nieuwe, en soms spannende fase is in het leven van ouders en kinderen. Het boek biedt ouders van (aankomende) pubers een steuntje in de rug met een overzichtelijke beschrijving van de veranderingen die de puberteit met zich meebrengt. Het geeft tevens aan hoe ouders daarin mee kunnen veranderen. Een belangrijke boodschap is dat ouders vooral moeten doorgaan met opvoeden! Wat nou... pubers? staat vol met praktische informatie over de onderwerpen waarmee ouders van pubers geconfronteerd kunnen worden, zoals spijbelen, uitgaan, alcohol en drugs, verliefd zijn, vakantiebaantjes, acné. De informatie wordt afgewisseld met fragmenten uit interviews met ouders van pubers over hun zorgen en oplossingen. De auteurs hanteren daarbij een brede invalshoek: er zijn meer manieren om op te voeden en niet één is per definitie de beste.
kopen knop


Ockham scheermes (Occams razor)

scheermes Ockhams scheermes ook wel Occam's razor genoemd is een principe uit de kennistheorie van de 14e-eeuwse Engelse filosoof Willem van Ockham die een franciscaner monnik was. In het kort kom het erop neer dat wanneer er verschillende verklaringen zijn voor een verschijnsel, men ervan uit kan gaan dat de verklaring die de minste aannames bevat en het minst complex is, de juiste is. Ockham gebruikte zelf de term 'scheermes' niet maar deze term symboliseert het wegscheren van alle onnodige ingewikkeldheden om bij de meest eenvoudige verklaring uit te komen. In het kort kom het erop neer dat de eenvoudigste verklaring vaak de beste is.

Ockham's scheermes is de belangrijkste tegenwerping tegen pseudowetenschap, wanneer we de wekelijkse horoscoop verklaren vanuit de statistiek is de wijze waarop de horoscoop geschreven is zo dat de meeste mensen dit en de week erna wel op een op andere wijze zullen meemaken. Dit is dus de eenvoudige verklaring die weinig aannames kent. De complexe verklaring die allerlei problemen met gehele natuurwetenschap heeft en vele aannames kent, het geloof in op astrologie gebaseerde horoscopen, is dus heel wat onwaarschijnlijker. Maar ook in het dagelijks leven gebruiken we dit principe vaak, wanneer een collega 's ochtends niet op kantoor verschijnt, bedenken we de meest eenvoudige verklaring, hij is ziek of de trein had vertraging. Zelden bedenken we dat hij weleens ontvoerd kan zijn door buitenaardse wezens of dat hij met de vrouw van zijn werkgever er vandoor is gegaan naar een warm land. Ockham's scheermes zegt ons: hij is waarschijnlijk ziek en we bellen even naar zijn huis om dat de verifiëren.

Ook in uw persoonlijke leven kan Ockham's scheermes erg handig zijn, wanneer u twijfelt aan de keuzes die u moet maken, kunt u zo de meest voor de hand liggende (de keuze met de minste aannames) kiezen en wanneer u verschillende varianten van een verhaal hoort, kun u ervan uitgaan dat het verhaal met de minste aannames (de meest eenvoudige) meestal de goed is. Ik las eens een cartoon van iemand die met Ockham's scheermes op allerlei complexe wijze zijn eigen blunder zat te verklaren en aan het einde was de enige conclusie die overeind bleef: "ik ben een idioot geweest!". Dis is tevens de grote levensles die u kunt leren van Ockham's scheermes, ook de mens heeft de gewoonte zijn eigen gedrag goed te praten en het ego te sparen, terwijl de meest eenvoudige (en meest aannemelijke) verklaring vaak is dat men zelf een fout gemaakt heeft, dom geweest is of zelf ook een groot aandeel gehad heeft en het probleem.

Wat zijn emoties en basisemoties?

basisemoties Het lijkt er op dat er maar een paar basisemoties zijn. Darwin beschreef in de 19e eeuw dat bij bepaalde emoties de bijbehorende gezichtsuitdrukkingen universeel lijken te zijn. De Amerikaanse hoogleraar / psycholoog Paul Ekman bevestigde dit toen hij onderzoek deed naar deze stelling van Darwin. Het onderzoek van Ekman bevestigde het bestaan van universele gezichtsuitdrukkingen en de volgende zes basisemoties: vreugde, verdriet, angst, woede, verbazing en afschuw. Een emotie kan worden opgeroepen door bijvoorbeeld het waarnemen van een gebeurtenis, het zien van emoties bij anderen, de eigen gedachten, de eigen fantasie of een geestelijke stemming. Men noemt deze emoties basisemoties omdat de gezichtsuitdrukkingen die mensen bij deze emoties tonen, bijna overal ter wereld en los van een bepaalde cultuur, vrij universeel lijken te zijn. Zelfs mensen die blind geboren zijn en dus nog nooit een gezichtsuitdrukking hebben gezien, lijken toch deze universele gezichtsuitdrukkingen te vertonen. Natuurlijk zijn er meer emoties maar die zijn vaak niet afhankelijk van gezichtsuitdrukkingen en uiten zich bijvoorbeeld door middel van gebaren, lichaamshouding of veranderingen in de stem. Andere emoties die wij kunnen benoemen zijn bijvoorbeeld: afkeer, afgunst , minachting, bewondering, jaloezie, liefde, lust, verwijt, wanhoop, trots, spijt, berouw, haat en schaamte.

Het verschil tussen emotie en gevoel

Veel mensen halen in het dagelijkse leven de begrippen emotie en gevoel door elkaar maar er is wel een verschil tussen emotie en gevoel. Heel simpel kunnen we stellen dat gevoelens van binnen zitten en dus niet zo zichtbaar zijn en dat emoties de uitingsvormen van deze gevoelens zijn. In tegenstelling tot gevoelens zijn emoties dus wel in meer of mindere mate zichtbaar. Gevoelens zijn dus interne ervaringen die ons kunnen aanzetten tot een bepaalde emotionele reactie. Als voorbeeld kunnen we de emotie woede zien als een uiting van frustratie of angst. Een tegenovergesteld voorbeeld is dat bijvoorbeeld frustratie over een mislukking zich zou kunnen uiten in de emotie woede of verdriet. Met welke emotie men het gevoel frustratie uit kan bijvoorbeeld afhankelijk zijn van de leeftijd, of men een man of een vrouw is, cultuur en opvoeding. Men kan bijvoorbeeld verdriet zien als een teken van zwakte, terwijl woede bijvoorbeeld een gevoel kan geven van veiligheid en controle.

Het halo effect

halo effect Het halo-effect is het verschijnsel dat men door middel van een in het oog springende eigenschap van een persoon het totaalplaatje van positieve of negatieve eigenschappen invult. Wanneer een leerling op een school bijvoorbeeld matig tot slecht is in de hoofdvakken (zoals taal en rekenen) dan is men geneigd om deze leerling als een zwakke leerling te zien en ook niet verder te kijken naar andere kwaliteiten. Bij leerlingen die goed zijn in belangrijke vakken zal men bij de beoordeling van een fout vaak denken dat dit een vergissing is en dat men het goede antwoord wel zal weten, terwijl men bij zwakke leerlingen er bij voorbaat sneller van uit gaat dat ze het fout hebben. Ook worden fysiek aantrekkelijke mensen ook vaak intelligenter geschat dan fysiek minder aantrekkelijke mensen en denkt men vaak dat bepaalde eigenschappen altijd bij elkaar horen waardoor we iemand die niet zoveel aandacht aan zijn uiterlijk besteed ook snel als lui en slordig bestempelen en zal men een geduldige dokter die zich inleeft in de patiënt als zeer deskundig inschatten. Het halo-effect komt voort uit onze behoefte aan harmonie, we zijn geneigd mensen te beoordelen als een consistent geheel en niet als een hoop tegenstrijdige eigenschappen.

Lachen is echt gezond

lachen is gezond Diverse wetenschappelijke onderzoeken hebben aangetoond dat lachen letterlijk gezond is. Als kind lachen we gemiddeld 300 tot 400 keer per dag maar de gemiddelde volwassenen nog maar zo'n 10 tot 15 keer per dag. De lichamelijke voordelen van het lachen lijken van onschatbare waarde te zijn, zo komen bij het lachen endorfine vrij die lustverhogend en ontspannend zijn en zwaarmoedigheid en pijn bestrijden. Ook geeft het een antidepressief effect en daarom voelt men zich vaak ook zo lekker na een goede lachbui. Nederland zou meer moeten lachen want lachen geeft plezier en is nog een keer goed voor de gezondheid. Lachen zet ook veel spieren in beweging zoals maar liefst 15 gezichtsspieren en daarmee is lachen zelfs eenvoudiger dan fronsen want hiervoor gebruikt u ongeveer 40 spieren. Maar ook de spieren in buik en middenrif spannen aan en masseren de inwendige organen en in de andere spieren is de spierspanning tijdens het lachen juist erg laag waardoor men een ontspannen gevoel krijgt. Wanneer men lacht haalt men dieper adem en ook heeft het invloed op de bloeddruk en het hartritme. Een lachsessie van 20 minuten brengt evenveel vitaliteit en welzijn als een step- of joggingsessie, we zouden dus eigenlijk een avondje cabaret in het zorgpakket moeten opnemen. Lachen versterkt ook het immuunsysteem, onderzoekers zagen een stijging van beschermende antistoffen in het bloed na een lachtherapie. Ook is lachen goed voor de bloedsomloop en verlaagt het de bloeddruk. Daarnaast vermindert lachen stress, depressie, bezorgdheid en slapeloosheid, dus we kunnen stellen dat lachen zeer gezond is voor zowel lichaam als geest. Reden te meer om iets minder serieus te zijn en wat meer te lachen.

Is een fobie aangeleerd of aangeboren.

fobie Het lijkt er sterk op dat een fobie aangeleerd is al vermoeden onderzoekers wel dat het mensenbrein een aangeboren aanleg heeft voor het ontwikkelen van fobieën. De meeste fobieën gaan over dingen waar we ook maar beter een beetje bang voor moeten zijn zoals hoogtes en grote open vlaktes. ln 1970 werd daarom de theorie geopperd dat fobieën ontstaan door voorbereid leren. Het bleek dat peuters in een plaatjesreeks slangen sneller waarnemen dan rupsen, wat aantoont dat ons brein van nature meer oog heeft voor dingen die potentieel gevaarlijk kunnen zijn. Recent onderzoek maakt aannemelijk dat er bij dat "voorbereid leren" nog een ander mechanisme meespeelt. In dit experiment kregen baby's van zeven maanden twee filmpjes te zien, een met een niet bedreigend dier zoals een olifant, en een met een slang. Lieten de onderzoekers daarbij een vrolijke stem horen, dan bekeken de baby's beide filmpjes even lang, maar klonk er een angstige stem, dan bleef de babyblik veel langer op de slang gefixeerd. Volgens de onderzoekers toont dat aan dat we potentieel gevaarlijke dingen van jongs af aan ook makkelijker associëren met eng.
(Psychological Science, dec 2010)

Een mens kan letterlijk sterven van de schrik.

doodsangst Een bekend "broodje aap" verhaal is dat tijdens een ontgroening bij een studentenvereniging iemand geblinddoekt op handen en knieën moet zitten met de boodschap dat hij onthoofd gaat worden. De student valt dood neer als iemand hem daarop in de nek slaat met een natte dweil. Dit verhaal is waarschijnlijk niet waar maar het blijkt wel mogelijk te zijn om echt te sterven van de schrik. Zo werd eind 2009 een 20 jarige Amerikaan tot levenslang veroordeeld omdat hij een 79 jarige vrouw de dood in gejaagd zou hebben. De 20 jarige man was na een mislukte bankoverval het huis van de vrouw binnengevlucht die van schrik een hartaanval kreeg en stierf. De rechtbank oordeelde dat dit dood door schuld was en volgens de Amerikaanse neuroloog Martin Samuels, die deskundige was in deze zaak was dit zeer goed mogelijk. In 2007 publiceerde hij al een artikel waarin hij uiteenzet hoe schrik het hart zo kan beschadigen dat het ophoudt met slaan. Het komt erop neer dat een lichaam in paniek zoveel van het stresshormoon adrenaline kan gaan rondpompen dat het autonome zenuwstelsel de calciumkanalen in het hart wijd open gooit. Nu is calcium noodzakelijk om het hart krachtig te laten samentrekken, maar in dit geval wordt het hart er letterlijk mee overspoeld en kan het onmogelijk weer ontspannen. Het spierweefsel scheurt onder al dat geweld en het slachtoffer valt dood neer.

Het Münchhausensyndroom en Münchhausen by proxy.

munchausen

Het Münchhausensyndroom is een psychiatrisch stoornis waarbij een patiënt zich herhaaldelijk meld bij hulpverleners met zelf toegebrachte verwondingen of gesimuleerde klachten om zorg en aandacht te krijgen. Vaak meten deze patiënt zich constant weer andere ziekten en verwondingen aan en worden ze dus constant naar andere specialisten verwezen. De patiënt doet dus heel goed zijn of haar best om de hulpverlener bewust te misleiden. Soms ondergaan deze patiënten meerdere overbodige operaties voordat de hulpverlener de juiste diagnose stelt. Soms is dat zeer moeilijk omdat ze vaak zeer veel kennis hebben van alle symptomen en deze bedrieglijk echt kunnen simuleren. De oorsprong van de naam is niet de ontdekker maar de baron van Münchhausen uit het bekende boek, die beroemd is geworden door zijn fantastische, maar duidelijk gelogen verhalen. De verhalen van de baron hadden trouwens niets met ziekte te maken.

Een variant hierop is Münchhausen by proxy, waarbij iemand herhaaldelijk medische hulp zoekt voor bewust gefingeerde stoornissen of ziektes bij een derde zoals bijvoorbeeld een kind. In dit geval gaat het de pleger om de eigen aandacht van medische hulpverleners via een kind of soms ook huisdier. De pleger kan zelfs subtiel zelf de verwondingen toebrengen en het slachtoffer als patiënt aan deze hulpverleners aanbieden. In sommige gevallen is de pleger zelf niet de ouder maar iemand die het kind onder de hoede heeft. De ziekte zou dus ook 'indirect syndroom van Münchhausen' of 'syndroom van Münchhausen via een tussenpersoon' genoemd kunnen worden. De pleger begeleidt het slachtoffer naar artsen en hulpverleners en doet zich daar meestal erg begaan en meelevend voor maar vaak stemt deze ook snel in met voor het slachtoffer vaak belastende onderzoeken, waar een "normale" ouder zich niet zo snel bij neer zou leggen. In dit geval gaat het de pleger om de aandacht die zij of hij krijgt doordat het kind ziek is. Soms heeft dit zelfs ernstige geestelijke of lichamelijke gevolgen voor het kind en kan het zelfs de dood van het kind tot gevolg hebben. Kenmerkend is dat de pleger aandacht krijgt door de ziekte of verwondingen van het kind dat hem of haar toevertrouwd is.

Wat is het Stockholmsyndroom?

Stockholmsyndroom

Het Stockholmsyndroom is het verschijnsel dat mensen zich onder bepaalde omstandigheden hechten aan de personen die hen ernstig onrecht aandoen bijvoorbeeld dat de gegijzelde sympathie voor de gijzelnemer krijgt. De benaming komt van overval op de Kreditbanken in Stockholm en de daaropvolgende gijzeling van zes dagen in 1973. Hierbij namen de gegijzelden het voor hun gijzelnemers op, zelfs nog na de zesdaagse gijzeling en ook tijdens de verhoren hielden ze zich in ten voordele van de gijzelnemers. Later gaf men dit verschijnsel de naam Stockholmsyndroom. Men neemt aan dat het Stockholmsyndroom tot ontwikkeling kan komen in een omstandigheid waar de gijzelnemer of de dader absolute controle heeft over het slachtoffer of de gegijzelde en naast die absolute controle ook voorziet in de basisbehoeften van het slachtoffer zoals voedsel en beschutting.

Voor buitenstaanders is dit vaak een vreemde situatie, omdat ook de gegijzelde wel weet dat hij of zij zich slechts in een afhankelijke situatie zit als gevolg van wat de gijzelnemer doet. Sommige slachtoffers van misbruik en mishandeling hebben het syndroom ontwikkeld om met het misbruik om te kunnen gaan en zijn zelfs in staat om de dader langdurig te verzorgen en zelfs te verdedigen terwijl ze weten wat hen overkomen is. Wat dan kan voorkomen is dat ze zelfs agressief kunnen zijn naar het gezinslid dat de stilte doorbreekt en de zaak aan de kaak stelt. Het Limasyndroom is het tegenovergestelde van het Stockholmsyndroom waarbij de dader sympathie krijgt voor het slachtoffer of de gijzelaars. Dit is genoemd naar een gijzelactie op de Japanse ambassade in Lima in 1996, toen leden van een militante beweging honderden mensen gijzelden, binnen een paar uur bevrijden de ontvoerders het grootste deel van de gijzelaars uit sympathie.

Last update: 22-05-2021


Disclaimer: Hoewel de heer Pragt de informatie beschikbaar op deze site met grote zorg samenstelt, sluit hij alle aansprakelijkheid uit. Op de artikelen van de heer Pragt rust auteursrecht, overname van tekst en afbeeldingen is uitsluitend toegestaan na voorafgaande schriftelijke toestemming. Heinpragt.com is ingeschreven bij de KvK onder nummer: 73839426 en is gevestigd in Veenendaal.  Lees hier de privacyverklaring van deze site. Voor informatie over adverteren op deze site kunt u contact opnemen met: (heinpragt@outlook.com).