Kinderen en echtscheiding

ouders (c) Romy Pragt 2016 De meeste kinderen gaan er van uit dat hun ouders voor altijd bij elkaar zullen blijven en dat ze in een veilig gezin kunnen opgroeien en bijna elk kind wil graag dat zijn of haar ouders van elkaar houden en dat ze gelukkig met elkaar zijn. Wanneer een relatie niet meer goed is hebben kinderen dit vaak zeer goed in de gaten maar onbewust willen ze het meestal niet zien of koesteren ze in stilte de angst dat hun ouders uit elkaar zullen gaan. Soms gaan kinderen in deze situatie zelfs actief proberen de relatie tussen hun ouders te verbeteren en kunnen ze met een schuldgevoel zitten omdat ze soms denken dat het aan hen ligt dat het niet goed gaat tussen de ouders. Vaak denken mensen alleen aan de moeilijke periode na een echtscheiding, maar voor kinderen kan er al een hele moeilijke periode aan vooraf gegaan zijn.

Maar dan opeens vertellen de ouders dat ze uit elkaar gaan en dan is het werkelijkheid geworden. Voor kinderen is dit vaak een verwarrende tijd en vragen ze zich af wat er nu gaat gebeuren? Bij wie en waar moet ik nu wonen? Vinden ze mij ook niet meer aardig en niet meer lief? Ook in deze fase denken veel kinderen dat het aan hen ligt en proberen ze soms wanhopig om hun ouders toch weer bij elkaar te brengen. Voor kinderen is het belangrijk om bevestigd te krijgen dat het niet aan hen ligt ook als ze bijvoorbeeld een moeilijke puber zijn. Het is belangrijk om kinderen rustig duidelijk te maken dat het aan de ouders ligt die niet meer samen verder kunnen en niet aan hen.

Maar wanneer ouders gaan scheiden of uit elkaar gaan zijn beide (ex) partners vaak zo druk bezig met hun eigen leven weer op orde krijgen en vaak sterke emoties waardoor de belangen van de kinderen er vaak bij inschieten. Dit is niet altijd boze opzet maar komt meestal voort uit onvermogen. Soms kunnen kinderen een van beide ouders veel minder zien en moeten ze steeds weer afscheid nemen van een van de ouders. Soms worden kinderen gedwongen te verhuizen en van school te veranderen en ontstaan er voor de kinderen ineens twee werelden, de plek van papa en de plek van mama. Vaak zijn kinderen boos en verdrietig over wat hen is overkomen, sommige kinderen uiten zich agressief en onhandelbaar, anderen worden angstig en trekken zich terug. De onzekerheid dat beide ouders van ze blijven houden en dat ze van beide ouders mogen blijven houden kan voor een kind een enorm probleem zijn. Voor volwassenen is er vaak wel steun en hulp tijdens de echtscheiding maar vaak is dat er niet voor de kinderen. Die proberen soms steun te vinden bij vriendjes en vriendinnetjes of ze sluiten zich af wat later vaak weer voor de nodige problemen kan zorgen. Ook zijn er vaak praktische zaken zoals de sportclub of de vereniging waar het kind lid van is, van verjaardagen en feestdagen. Voor veel kinderen is een echtscheiding of het uit elkaar gaan van hun ouders een vaak traumatische ervaring die men vaak erg onderschat. Soms komt het voor dat gescheiden ouders problemen of woordenwisselingen die ze hebben met de andere ouder, gebruiken om kinderen te beïnvloeden of dat ouders via hun kinderen de andere ouder proberen te kwetsen. Zelfs als een van beide ouders kwaad spreekt over de ander in bijzijn van een kind is dit al erg onprettig voor een kind en moeten ouders zich realiseren dat ze hiermee hun kind belasten met hun problemen.

Sommige ouders proberen zonder te veel ruzie uit elkaar gaan, maar soms kunnen ze ook heel erg veel ruzie en conflicten hebben. Voor kinderen zullen er bijna altijd spanningen merkbaar zijn en ouders zullen zich los moeten maken van elkaar en dat zal voor beiden moeilijk zijn. Wanneer ouders erg veel ruzie maken is dat als kind erg vervelend en is het zeker erg belangrijk om de kinderen niet in de conflicten te betrekken en zeker niet over te laten halen om partij te kiezen. Het is het probleem van de ouders en die zullen het moeten oplossen en ze mogen de problemen niet bij de kinderen neerleggen. Ook wanneer een kind geen zin heeft om geconfronteerd te worden met verdriet of boosheid van de ouders dan moeten de ouders dit respecteren. Kinderen zijn zeker geen hulpverlener voor de ouders en moeten ook niet die rol krijgen. Ook moet een jongen niet de rol van de vader of een meisje de rol van de moeder moet proberen over te nemen. De meeste kinderen hebben het al moeilijk genoeg in een echtscheiding van hun ouders en het is heel onredelijk en oneerlijk als ouders hun zorgen ook nog bij de kinderen neerleggen.

Kinderen houden meestal van allebei je ouders en ze willen beiden geen verdriet doen. Vaak gaan ouders op een ander adres wonen en zullen de kinderen bij de ene ouder gaan wonen en bijvoorbeeld in het weekend naar de andere ouder gaan, dit heet een omgangsregeling. Tegenwoordig is ook co-ouderschap steeds meer een norm waarbij kinderen bijna evenveel bij de ene ouder als de andere ouder verblijven. Dit is voor kinderen en ouders vaak de beste situatie omdat kinderen hun beide ouders als opvoeders en verzorgers houden en voor ouders dit vaak makkelijker is om zorg en werk beter te combineren. Het kind of de kinderen wonen dan bijvoorbeeld een week bij de ene ouder en de andere week bij de andere ouder of de helft van de week bij de ene en de andere helft bij de ander. Voorwaarde is meestal wel dat wanneer een kind naar de basisschool gaat dat beide ouders in dezelfde plaats blijven wonen. Het is belangrijk om kinderen niet weg te houden van de andere ouder tenzij beide ouders die zo afgesproken hebben. Wanneer een kind officieel bij de moeder woont maar na schooltijd graag bij de vader langs wilt gaan dan is dit heel normaal en is het niet in het belang van het kind om dit te verbieden. Het is heel belangrijk om een kind nooit te laten kiezen tussen ouders. Stel je als ouders een voor dat je maar één kind kunt redden en het andere moet laten verongelukken, deze keuze is onmenselijk en net zo onmenselijk is een kind voor de keuze stellen om te kiezen voor één van beide ouders.

De fabel van kiezen voor een ouder met 12 jaar

Het is een zeer hardnekkig misverstand dat een kind vanaf 12 jaar mag kiezen bij welke ouder het wil wonen. Telkens weer hoor ik deze verhalen waarmee ouders elkaar het leven zuur maken en kinderen voor een dilemma plaatsen. Dit is echter een hardnekkige fabel die op Internet maar steeds weer bevestiging krijgt door mensen die de klok hebben horen luiden maar niet weten waar de klepel hangt. Dit misverstand is ontstaan omdat rechters een protocol bedacht hebben voor echtscheiding waarbij kinderen van twaalf jaar en ouder bij betrokken zijn. Wanneer er sprake is van een omgangsregeling dan kan de rechter bepalen dat hij kinderen vanaf 12 jaar graag persoonlijk (zonder dat er ouders bij zijn om het kind te beïnvloeden) wil horen voor het bepalen van de omgangsregeling. Het kind heeft geen keuze de rechter kan de mening van het kind mee laten spelen in zijn oordeel. Na de beslissing van de rechter staat in de uitspraak en het convenant de afspraken waar beide ouders zich in het geval van geschillen aan moeten houden. Wanneer beide ouders hier in goed overleg van af willen wijken is dat geen enkel probleem. Vaak ziet men dat in het begin men de regels en tijden die in het convenant staan strikt gaat uitvoeren maar vaak vinden ouders en kinderen hun eigen weg die voor iedereen het beste is.

Dit hoeft ook niet opnieuw in een convenant aangepast te worden, maar het kan wel nuttig zijn. Wanneer de betaling van alimentatie aan de andere ouder stopt omdat het kind bij de andere ouder gaat wonen, kan de andere partner (uit wraak) na jaren nog steeds de zogenaamd achterstallige alimentatie opeisen. Ik heb het eens zien gebeuren bij een collega en het LBIO is dan zeer onredelijk en legt zelfs loonbeslag omdat deze organisatie geen rekening wil houden met de werkelijke situatie maar alleen het (oude) rechtelijk vonnis zal uitvoeren. Voor mensen die hier een leuke wraakactie tegen de ex partner zien wil ik wel zeggen dat dit geld via een tegen rechtzaak met oplag van alle gemaakte kosten voor de gedupeerde wel weer terug te eisen is en men er dus uiteindelijk wel veel geld aan zal verliezen, de wraak van korte duur is en tegen zichzelf zal keren. Dit voorbeeld geeft tevens aan hoe gemeen en onredelijk, maar ook goed van vertrouwen ex-partners soms kunnen zijn. Om dus problemen en misverstanden te voorkomen is het dan verstandig de nieuwe regeling in een aangepast convenant vast te leggen en dat via een advocaat te laten bekrachtigen. Dit hoeft niet erg duur te zijn en kan veel problemen voorkomen. Maar ook als er al (jarenlang) een omgangsregeling is, dan is er met 12 jaar niet ineens een keuze voor het kind om te kiezen bij welke ouder het wil wonen. Dit blijft een hardnekkige fabel die op diverse internet fora in stand gehouden blijft worden.

Dit is de juridische kant van het verhaal, er is ook een morele kant. Veel gescheiden ouders doen er moeilijk over op welk adres het kind woont maar eigenlijk is dit niet zo belangrijk. Wel kan het vervelend zijn dat de ene ouder meer tijd door kan brengen met het kind dan de ander. Maar veel ouders denken daarbij alleen aan hun eigen belang en niet het belang van de kinderen. Het kind moet zich prettig en veilig voelen en wanneer het een tijdje vaker bij de andere ouder wil zijn dan moeten ouders daar gewoon rustig over kunnen praten zonder aan zichzelf te denken maar juist in het belang van het kind. Vooral puber kinderen moeten niet de ouders gaan manipuleren en wanneer de puber kinderen weten dat ze de ouders kunnen "pakken" door te dreigen met wonen bij de een of ander dan hebben ze de ouders in de tang. Het is beter om de pubers de vrijheid te laten om bij beide ouders te zijn en te laten merken dat beide ouders zich niet tegen elkaar laten uitspelen om dit dilemma te voorkomen. Mijn ervaring is dat kinderen vanaf een jaar of veertien vanzelf gaan bepalen bij welke ouder ze willen wonen of dat ze een weekend of vakantie niet willen komen of juist extra. Wanneer het kind puber problemen heeft kan de andere ouder hier bijvoorbeeld beter mee omgaan of heeft deze er meer tijd en aandacht voor. Dit zegt niets over de andere ouder en het is echt geen nederlaag als uw kind een tijd wat meer bij de andere ouder wil zijn, het is belangrijk dit met het belang van het kind in gedachten rustig met het kind en de ex partner te overleggen. Persoonlijk vind ik 12 jaar wat jong om dit soort beslissingen te nemen, maar bij het bepalen van een middelbare school kan het een keuze zijn.

Sommige ouders denken ten onrechte dat ze het kind kwijt zullen raken aan de andere ouder en door deze angst proberen ze de kinderen bij zich te houden met alle middelen. Soms door zich te beroepen op de wet maar ook door manipuleren en zelfs de kinderen opzetten tegen de andere ouder. Dit alles uit eigenbelang om de kinderen aan zich te binden of om oud zeer te vereffenen naar de ex partner. Soms maken ze hierbij zelfs ten onrechte misbruik van het zogenaamde belang van het kind. Wanneer u gescheiden bent en kinderen heeft dan is het belangrijk om het eigen ego eens aan de kant te zetten en echt aan de belangen van de kinderen te denken en te proberen in goed overleg het best voor de kinderen te regelen. U bent beiden ouders van de kinderen en moet in het beste belang van uw kinderen handelen waarbij u terdege rekening moet houden met de wensen en de belangen van het kind zelf. Verstandige ouders komen er wel samen met het kind uit en zorgen er voor dat het kind, ondanks dat beide ouders gescheiden zijn, toch op kan groeien in een veilige omgeving tot een emotioneel stabiel persoon die in staat is om zonder te veel "oud zeer" een stabiele relatie aan te gaan.

GezondheidGezondheid

Mijn persoonlijke ervaring

Mijn eerste echtscheiding is nogal dramatisch verlopen ook voor de kinderen helaas. De kinderen hebben hier ook de nodige problemen aan overgehouden helaas. Mijn tweede echtscheiding had een redelijk dramatische oorzaak met ook de nodige hooglopende emoties, maar zowel mijn ex partner als ik waren het er over eens dat ons kind er niet onder mocht lijden. We hebben de eerste paar maanden even ons contact zo weinig mogelijk gehouden en onze dochter er zo weinig mogelijk mee lastiggevallen. Toen de ergste emoties er af waren hebben we samen een plan gemaakt hoe we verder wilden als ouders van ons kind en dit hebben we niet in een ouderschapsplan vastgelegd want dat wilden we beiden niet. Wij vonden dat we alles flexibel moesten aanpakken en daar hadden we beiden vertrouwen in.

Een van de dingen die we afgesproken hebben is dat we beiden niet slecht over de ander zouden praten en dat we conflicten buiten onze dochter zouden oplossen. We waren wel geen partners meer maar wilden beiden wel ouder van ons kind blijven. We besloten tot een 50 / 50 procent omgangsregeling met een gedeelde week. Iedere week maandag, dinsdag en woensdagochtend bij mij en woensdagmiddag tot vrijdag bij mijn ex partner, en het weekend om en om bij de een en de ander. Iedere zondagmiddag kwam ze weer bij mij waardoor ze per veertien dagen 8 nachten bij mij was en 6 nachten bij mijn ex partner die wel de vrije woensdagmiddag had op de lagere school. Dit gaf regelmaat voor onze dochter en ook voor ons i.v.m. werk. Ik nam uiteindelijk de maandag vrij en mijn ex partner de vrijdag zodat we tenminste twee dagen fulltime voor onze dochter hadden.

De vakanties en andere vrije dagen werden door mij voor het hele jaar in een Excel tabel eerlijk verdeeld zodat we van te voren wisten welke vrije dagen ze bij mij en welke ze bij mijn ex partner waren. Ook hier gold dat we beiden wisten waar we voor het hele jaar aan toe waren, we dit ook konden plannen en er geen twist was over waar onze dochter was en wie er verlof moest nemen. Natuurlijk weken we daar in noodgevallen vanaf wanneer er een overlijden in de familie was of bij ziekte. Maar vooral de duidelijkheid voor onze dochter en ons heeft veel conflicten en stress voorkomen.

Ook gingen we samen naar school voor ouderavonden, naar judo bij wedstrijden en naar verjaardagen van de andere kinderen. Na een tijdje ging ook zelfs de omgang met de nieuwe partners zo goed dat ook die op verjaardagen en bruiloften e.d. meegingen. Alleen op school nooit, een nieuwe partner werd nooit een nieuwe ouder. Toch was ik blij dat mijn dochter goed op kon schieten met de nieuwe partner van mijn ex vrouw, uiteindelijk is haar geluk voor mij he allerbelangrijkste, en niet mijn gevoelige ego. Zowel mijn ex partner als ik hebben altijd aangegeven dat WIJ de ouders zijn en blijven.

Wij zijn nu al meer dan tien jaar na de echtscheiding samen nog ouders van onze dochter, ze bepaalt ondertussen zelf wel wanneer ze bij de een of de ander is (wel in overleg) omdat ze naar de middelbare school gaat en ook wel eens na de school activiteiten en muziekles, scouting e.d. heeft. Wij spreken dit nu per week met elkaar af (soms wil onze puber wel eens per dag andere beslissingen nemen) maar we gaan er flexibele mee om. We hoeven nu ook niet meer thuis te zijn als ze uit school komt omdat ze vrij zelfstandig is, toch vind ik dit zelf nog wel leuk om thuis te zijn met broodjes en drinken.

Wanneer ik mijn dochter vraag wat ze vond van de echtscheiding, dan is ze positief, tijdens ons huwelijk ging het vaak niet zo goed waar onze dochter dan mee geconfronteerd werd, na de scheiding ging dat veel beter. Onze dochter geeft dan ook aan dat ze het prima vindt zoals het gegaan is en hoe het nu gaat en ze heeft er nooit enige schade aan opgelopen. Dit is iets waar we als beide ouders best trots op zijn. Goede afspraken maken en de strijdbijl begraven is niet alleen goed voor het kind maar ook goed voor beide ouders die rust hebben en hun leven weer gewoon op kunnen bouwen zonder de stress van ruzie en conflicten. Ook hier is de keuze vaak, wil je geluk of gelijk…

Nieuw samengestelde gezinnen

Een stiefgezin is niet te vergelijken met een kerngezin. Een stiefgezin heeft een heel eigen karakter. Het is niet altijd even gemakkelijk om met andermans kinderen onder één dak te wonen. Je hebt te maken met een ex-echtgenoot(-ote) en de biologische ouder. Die hebben een geschiedenis met de kinderen, een (biologische) band. De kinderen hebben een opvoeding gekregen, die misschien anders is dan dat je zelf zou hebben gegeven. Jouw ‘huisregels’ verschillen van die van je partner en zijn/haar kinderen. Soms komt het voor dat de kinderen de nieuwe liefde in het leven van hun ouder helemaal niet accepteren. Het kan erg moeilijk zijn om de diverse gewoontes en verschillende manier van leven aan elkaar aan te passen.

Een stiefgezin begint vanuit een verliessituatie (scheiding of overlijden). De partners kiezen allereerst voor elkaar, een nieuwe partner is zelden een keuze van de kinderen. Twee gezinsculturen komen bij elkaar en van daaruit een nieuwe gezinscultuur creëren is niet eenvoudig. Het blijkt dat paren die vanaf het begin 'meer gezinsgericht' dan 'paargericht' zijn, op den duur een beter huwelijk hebben. Wanneer een nieuwe partner kinderen met zich mee brengt, dan moet je daar wel voor open staan en beseffen dat je samen een nieuw gezin gaat vormen.

Als het misgaat in een stiefgezin, is dat meestal vanwege meningsverschillen over de opvoeding van de kinderen. Het is belangrijk om éérst een vertrouwensband met de kinderen op te bouwen. Daarna kun je samen overleggen, wat voor regels je belangrijk vind met betrekking tot het samen leven onder één dak. Het is belangrijk niet te oordelen over hoe het in het andere (stief)gezin gaat. Dat valt vaak niet mee, maar toch is het belangrijk om respect te hebben voor ieders eigen wijze van handelen. Het zou natuurlijk mooi zijn, de stiefouder(s) bij het overleg tussen de beide biologische ouders (ex-partners) te betrekken. Je moet dan wel als stiefouder(s) de opvoedingsinbreng van de biologische ouder(s) kunnen accepteren.

Veel kinderen krijgt te maken met de scheiding van hun ouders. Kinderen van alleenstaande ouders (door echtscheiding of het wegvallen van een ouder als gevolg van overlijden) kunnen na verloop van tijd te maken krijgen met een situatie waarin hun vader en / of moeder een nieuwe relatie aangaat. Er ontstaat dan een samengesteld gezin. In een dergelijk gezin heeft in ieder geval één ouder kinderen uit een vorige relatie. Eén op de tien gezinnen in Nederland is een samengesteld gezin. Het is een andere vorm van samenleven, anders dan in een traditioneel gezin. De vorming van een nieuw gezin kan veel onrust en verwarring geven. De komst van een nieuwe partner kan de relatie die een ouder met zijn kind heeft veranderen. Een kind van gescheiden ouders hoopt dat zijn vader en moeder weer bij elkaar komen. Door de komst van een nieuwe partner moet het kind die droom opgeven. En heeft de partner ook kinderen dan veranderd door de nieuwe broertjes en zusjes ook zijn plek en positie in het gezin. Wanneer u samenwoonde voordat er kinderen kwamen kon de relatie eerste groeien, wanneer u als ouder in de situatie van een nieuw samengesteld gezin komt, dan kan het lastig zijn om voldoende tijd en energie te besteden aan uw nieuwe partner. Ook moet u ook voldoende aandacht besteden aan uw kinderen en aan eventuele stiefkinderen. Vaak is er ook nog een of twee ex-partners die ook een band met de kinderen hebben en een nieuwe partner met vaak de nodige wantrouwen aanzien. Dit alles bij elkaar maakt een nieuw samengesteld gezin een boeiende maar ook zo explosieve samenlevingsvorm.

We kunnen stellen dat deze nieuwe vorm van samenwonen een groot aantal valkuilen kent waardoor de kans van slagen niet erg groot is. Ongeveer 60 procent van de nieuw samengestelde gezinnen haalt de twee jaar niet.

Enkele cijfers over nieuw samenstelde gezinnen.

Het Pas of ouderverstotingssyndroom

PAS staat voor Parental Alienation Syndrom in het nederlands het ouderverstotingssyndroom. In de medische wetenschap is een syndroom een groep van symptomen die bij elkaar mogen worden geplaatst omdat ze zich gezamenlijk voordoen. Een goed voorbeeld van een syndroom is het downs syndroom, waarin een combinatie van een geestelijke handicap en een gezichtsuitdrukking die lijkt op die van Aziatische mensen. Begin jaren ’80 werd het PAS ofwel het ouderverstoting syndroom ontdekt door Prof. R. Gardner die zich bezig houd met kinderpsychiatrie.

Wat is PAS (Parental Alienation Syndrome)?

PAS is een verstoring die ontstaat in een meningsverschil of ruzie om het gezag of loyaliteit van een kind. Meestal gaat het om de vader en de moeder, soms ook de grootouders. Maar het gaat altijd om een loyaliteit of gezagskwestie. Het gaat om twee componenten, ten eerste is er sprake van het systematisch hersenspoelen van het kind, een campagne van denigreren van de ene ouder door de andere; De tweede component is de eigen bijdrage van het kind. Het syndroom van ouderverstoting is de echtscheidingsziekte bij uitstek, elk kind heeft daar in meer of mindere mate last van. Er ontstaat een verwijdering tussen de kinderen en de niet verzorgende ouder. Vaak gebruikt de verzorgende ouder allerlei manieren om die oudervervreemding zo groot mogelijk te maken. Daartoe aangemoedigd zal ook het kind hierin een rol vervullen en ontwikkelt zich bij het kind het zogenaamde Ouderverstotingssyndroom: het Parental Alienation Syndrome (PAS).

Wanneer twee ex partners ruzie blijven maken na het uit elkaar gaan, kunnen kinderen hier makkelijk in betrokken worden. Puber jongens kunnen bijvoorbeeld de rol van de man in huis die hun moeder steunt overnemen en zich zo afzetten tegen hun vader. Maar ik heb ook gevallen gezien waarbij de ene partner de boze emails van de andere partner liet lezen aan de kinderen, zonder de eigen uitlokkende email te laten zien. Maar ook kwaad spreken over de ex partner in bijzijn van de kinderen kan de kinderen ernstig beïnvloeden. Soms zetten mensen ook emotionele manipulatie in zoals "als het eng is bij papa / mama dan bel me maar, dan haal ik jullie gelijk op!". Deze boodschap geeft naar de kinderen aan dat men zelf een hele beschermende goede ouder zijn en dat het bij de andere ouder wel eens eng kan zijn. Kinderen pikken dit soort boodschappen zeer goed op, maar het is eigenlijk zeer onfatsoenlijk om zo met kinderen om te gaan.

Een "good parent and bad parent" methode werkt ook vaak ouderverstoting in de hand, de ene ouder trekt alle goed en leuke dingen en heldendaden uit het verleden naar zichzelf toe en geeft de andere ouder de schuld van alle minder goede dingen die gebeurd zijn. Wanneer ouders niet meer bij elkaar zijn weet de andere ouder ook vaak niet dat dit gebeurt, tot dat de kinderen het eens vermelden. Maar vaak geloofd men dan de andere ouder ook niet meer en is de schade al aangericht. Maar ook het belonen van solidariteit van een kind tegen de andere ouder, door middel van dankbaarheid voor de steun en spelen op gevoel, werkt ouderverstoting erg in de hand. Maar ook het simpelweg bevestigen van kritiek van het (puber) kind op de andere ouder met de boodschap, "zo was hij of zij altijd al", of "zo is hij of zij gewoon", kan verstoting van de andere ouder in de hand werken.

Ik heb een geval gezien waar een moeder ruzie had met de vader om de hoogte van de alimentatie. Ze vond dat nu de man was gaan samenwonen met zijn nieuwe partner, hij wel meer kon gaan betalen. De advocaat van de man bestreed dit en vroeg (als tegeneis) zelfs lagere alimentatie. De moeder zei toen overstuur tegen de puberdochter, "je vader wil je kleedgeld niet meer betalen", waarna de dochter onmiddellijk niet meer naar haar vader wilde. Dit soort emotionele manipulatie is bijzonder beschadigend en kan ook voor later ernstige gevolgen hebben voor het kind en de relatie met de andere ouder.

Dit syndroom kan het verdere hele leven van het kind sterk beïnvloeden, maar kan ook in de volgende generatie merkbaar zijn. PAS is dermate ernstig dat dit in het diagnostisch handboek voor psychische stoornissen (DSM-V) zal worden opgenomen. Volgens prof. Gardner is PAS een stoornis omdat ‘geen enkel kind door zijn genen geprogrammeerd is om een ouder af te wijzen die van dat kind houdt’. Bovendien handelt een kind dat een ouder (zonder dat er eigenlijk sprake is van een dat er sprake is van een reële reden) verstoot, consequent tegen zijn belang in en ook dat wijst niet op geestelijke gezondheid. Gardner benadrukt dat PAS niets te maken heeft met die kinderen die om een gegronde reden (b.v. ernstige mishandeling of verwaarlozing) een ouder verstoten. In die gevallen is verstoting immers een normale reactie, zij wordt pas een stoornis als zij niet gegrond is en tegen het eigen belang indruist.

Lees meer op deze pagina's

 

Boeken over echtscheiding en kinderen.

boek Kind en echtscheidingboek bestellenKind en echtscheiding is bedoeld voor iedereen die zich wil verdiepen in de gevolgen van een echtscheiding voor kinderen n hun ouders. Dat zijn in de eerste plaats natuurlijk de ouders zelf, maar ook de professionals die kinderen en ouders ontmoeten in hun praktijk, zoals leerkrachten, pedagogisch medewerkers, kinder- en jeugdpsychologen, (ortho)pedagogen, advocaten, scheidingsbemiddelaars, artsen en maatschappelijk werkenden. Dit boek is ook heel geschikt voor sociaalwetenschappelijk geori nteerde opleidingen. Het is inmiddels meer dan 25 jaar na de eerste echtscheidingsgolf in Nederland. De kinderen die in 1984 en 1985 de scheiding van hun ouders meemaakten zijn nu volwassen en hebben mogelijk zelf een gezin. De betekenis van het meemaken van een scheiding is niet wezenlijk veranderd. Verschil met toen is dat er veel meer informatie voor ouders en kinderen beschikbaar is gekomen en dat ouders steeds vaker in een vroeg stadium gebruikmaken van de hulp en begeleiding van een scheidingsbemiddelaar. In de praktijk is het vaak lastig om zelf een goede selectie te maken uit de veelheid van informatie. In dit boek is alle relevante informatie rondom kinderen en echtscheiding bij elkaar gebracht. Deze geheel herziene derde druk bevat met name nieuwe actuele informatie over cijfers, de juridische aspecten en nieuwe vormen van begeleiding aan kinderen. Verder is de informatie uit eerdere uitgaven op actualiteitswaarde gescreend.

boek Weggegomd is niet verdwenenboek bestellenWeggegomd is niet verdwenen - Over mijn zoektocht naar geluk na ouderverstoting 20 oktober 2013 is een datum die voor altijd in het geheugen van Hilde Jacobs gebrand blijft. Het was de dag waarop haar minderjarige dochters voor het laatst bij haar verbleven. Onder invloed van hun vader en zijn nieuwe partner hebben de twee hun moeder in vijf jaar tijd beetje bij beetje weggegomd uit hun leven. Hilde Jacobs weigerde mee te gaan in het opbod van een vechtscheiding, waaronder alleen haar dochters zouden lijden. "Terwijl elke cel in haar lijf schreeuwde om haar kinderen te zien en te voelen", zo schrijft iemand die het van nabij meemaakte, "ruimde ze plaats voor de puurheid van altruïstische moederliefde en liet ze los." Dit is een pijnlijk verhaal over wat in de volksmond ouderverstoting wordt genoemd. Het boek van Hilde Jacobs is geen afrekening, geen poging om zichzelf wit te wassen en evenmin een handleiding voor zelfhulp. Een vriendin vat het perfect samen: "Volgens mij wil ze nog één keer haar verhaal vertellen, hier, nu. Ik weet dat ze altijd zal blijven wachten op de dag dat ze haar dochters weer in haar armen kan sluiten. Ik hoop samen met haar dat die dag snel komt." Dit boek is het verhaal van de persoonlijke ervaringen van een verstoten moeder. Het zal andere verstoten ouders inspireren om beter om te gaan met hun grote leed. Het zal een bijdrage leveren tot een grotere bewustwording van ouderverstoting.

boek Bijna alles wat je moet weten over nieuw samengestelde gezinnenboek bestellenBijna alles wat je moet weten over nieuw samengestelde gezinnen. Laat één ding meteen duidelijk zijn: een plusgezin is geen kerngezin. Het heeft zijn eigen dynamiek, uitdagingen, wetmatigheden en ook kansen. Culturen komen samen, opvoedmethodes worden verenigd, de communicatie loopt soms spaak, maar tegelijk bouwen jullie samen aan een eigen stek en een bijzondere toekomst. Steeds meer kinderen groeien op in nieuw samengestelde gezinnen, met plusouders, plusbroers en pluszussen. Waar moet je op letten? Hoe smeed je nieuwe banden? Hoe praat je met je (plus)kinderen? Hoe voed je ze samen met je nieuwe partner op? Dit boek maakt je snel wegwijs in de realiteit van nieuw samengestelde gezinnen en brengt je op ideeën.

boek Kinderen Opvoeden En Vrede In Het Huis Houdenboek bestellenKinderen Opvoeden En Vrede In Het Huis Houden Opvoeden is in deze tijd zeker niet eenvoudig. Er bestaan ook geen kant en klare recepten (meer) voor elke situatie. Dit boek geeft veel ideeën en richtlijnen over opvoeding die zullen helpen om zelf uw weg te vinden. U zult meer mogelijkheden krijgen de dingen anders aan te pakken waar het nu soms niet werkt zoals u het zou willen. Dit is vooral een praktisch boek over veel herkenbare opvoedings-situaties, zoals: 'eten', bedtijd, op tijd opstaan, bedplassen, opruimen, huiswerk, tv-kijken, zakgeld, ruzie en pesten, enz. Een boek voor opvoeders van deze tijd, vol inzichten en praktische tips. En met een ruime dosis humor en bemoediging.

Last update: 25-02-2020

Disclaimer: Hoewel de heer Pragt de informatie beschikbaar op deze site met grote zorg samenstelt, sluit hij alle aansprakelijkheid uit. Op de artikelen van de heer Pragt rust auteursrecht, overname van tekst en afbeeldingen is uitsluitend toegestaan na voorafgaande schriftelijke toestemming. Heinpragt.com is ingeschreven bij de KvK onder nummer: 73839426 en is gevestigd in Veenendaal.  Lees hier de privacyverklaring van deze site. Voor informatie over adverteren op deze site kunt u contact opnemen met: (mail@heinpragt.com).