Over introverte mensen

introvert Ik wist altijd al dat ik meer introvert dan extravert was maar sinds het lezen van een aantal goede boeken over introverte mensen ben ik meer en meer tot de overtuiging gekomen dat ik een zeer introvert persoon ben die geleerd heeft om zich extravert te gedragen om maar geaccepteerd te worden. Maar het extraverte deel is aangeleerd en afgekeken en komt niet vanuit de echte persoonlijkheid en kost derhalve ook erg veel energie. Omdat in de moderne wereld introverte mensen nog net niet als mensen met een persoonlijkheidsstoornis gezien worden is de trend wel om introverte kinderen zo snel mogelijk extravert te "maken" omdat ze het anders niet zouden redden in deze wereld. Dat introverte mensen ook hun kwaliteiten hebben en zelfs nodig zijn is iets waar men tegenwoordig behoorlijk aan voorbijgaat. Ik heb jarenlang gehoord dat ik me niet genoeg profileerde op mijn werk maar dat ik zeer waardevol werk deed. Men is inmiddels gestopt mij te veranderen, ik ben wie ik ben en ik kan goed overleven in een extraverte werkomgeving, maar het kost me wel veel energie. Introversie is binnen de psychologie een wetenschappelijk geaccepteerde pool van het menselijke persoonlijkheidsspectrum, waarbij aan de ene kant introversie staat en aan de andere kant extraversie. Introversie is geen persoonlijkheidsstoornis (hoewel het bijna zo gedefinieerd werd binnen DSM) maar een onderdeel van de persoonlijkheid. In Nederland gaat men er van uit dat ongeveer 30 procent van de bevolking introvert is, dat is een minderheid van c.a. 6 miljoen mensen. Op dit deel van deze website wil ik een lans breken voor alle introverte mensen en alles wat ik er over geleerd heb en mijn ervaringen delen. Vriendelijk groet, Hein Pragt.

Op de inhoud van deze pagina rust copyright © Hein Pragt.

Introvert testje

Eenvoudig (niet officieel) introvert testje, beantwoorde de volgende stellingen met ja of nee:

  • de meeste mensen vinden mij over het algemeen vriendelijk;
  • Ik heb liever één op één gesprekken dan groepsactiviteiten;
  • Ik druk mijzelf meestal liever schriftelijk uit;
  • Ik vind het regelmatig prettig om alleen te zijn;
  • Ik lijk minder te geven om status, geld en bekendheid dan mijn leeftijdgenoten;
  • Mensen zeggen regelmatig dat ik goed kan luisteren;
  • Ik neem niet graag grote risico's;
  • Ik hou van werk met een beetje inhoud waar ik zonder teveel onderbrekingen aan kan werken;
  • Ik vier mijn verjaardag liever men een paar goede vrienden dan een groot gezelschap;
  • Ik hou niet zo van kletsen maar meer van diepgaande gesprekken;
  • ik praat niet graag over mijn werk als het nog niet af is;
  • ik kan niet goed tegen ruzie of conflicten;
  • Ik functioneer het beste wanneer ik zelfstandig kan werken;
  • Ik denk meestal eerst na voor ik iets zeg;
  • Ik voel me vaak op als ik gezellig uit ben geweest met een groep;
  • ik heb liever een weekend helemaal niets dan een volgepland weekend;
  • ik hou er niet van om met meerdere dingen tegelijk bezig te zijn;
  • ik kan me meestal goed concentreren als ik me er op toeleg;
  • ik volg liever een mondelinge les dan een werkgroep;
Hoe meer stellingen u met ja heeft beantwoord, hoe introverter u waarschijnlijk bent, wanneer u meer nee antwoorden gaf bent u waarschijnlijk meer extravert.

Het ontstaan van de termen introvert en extravert

Csrl Jung Even een stukje geschiedenis over het ontstaat van de termen introvert en extravert. Het begon allemaal in 1921 bij de Zwitserse psychiater Carl Gustav Jung die de termen 'introviert' en 'extraviert' introduceerde in zijn boek Psychologische Typen, waarin hij de basistypen van de menselijke persoonlijkheid beschreef. Hij ging er van uit dat er vier psychologische functies waren: denken en voelen ( rationele functies) en gewaarwording en intuïtie (irrationele functies). Daarnaast zag hij nog twee levenshoudingen: introversie en extraversie. Door de verschillende levenshoudingen en functies te combineren kwam hij tot acht typen van persoonlijkheid:

  • Het extraverte denktype;
  • Het introverte denktype;
  • Het extraverte gevoelstype;
  • Het introverte gevoelstype;
  • Het extraverte gewaarwordingstype;
  • Het introverte gewaarwordingstype;
  • Het extraverte intuïtieve type;
  • Het introverte intuïtieve type;
Iemand die introvert is legt volgens Carl Jung meer focus op de innerlijke belevingswereld, terwijl bij een extraverte levenshouding de focus meer ligt op de buitenwereld. Het denktype doet dingen meer op basis van het verstand, terwijl het gevoelstype meer dingen doet op basis van het hart. Het gewaarwordingstype laat zich meer leiden door zintuiglijke prikkels van buitenaf, terwijl het intuïtieve type zich meer laat leiden door gevoelens van binnenuit. Wanneer we dit lijstje bekijken kunnen we de verschillende typen zien als tegenpolen maar kunnen zowel introversie als extraversie gedragingen tegelijkertijd voorkomen bij een mens. Desondanks was er volgens Carl Jung wel één dominante persoonlijkheidsvorm. Men kon dus een introverte persoonlijkheid hebben maar daarbinnen ook extraverte eigenschappen hebben en andersom. Daarnaast gaf hij aan dat er ook nog een tussenvorm bestond, de ambivert. Zo werd lang geleden al een basis gelegd dat daarna binnen de gedragspsychologie steeds meer uitgewerkt werd.

Verschil tussen introvert en extravert

Wat is introvert en extravert dan eigenlijk, in tegenstelling tot wat men vaak denkt heeft introversie niets te maken met een gebrek aan sociale vaardigheden, het heeft te maken met een andere focus.

Iemand die extravert is richt zich meer op de buitenwereld en de mensen en dingen die daar gebeuren en baseert daar ook zijn of haar beslissingen op. Iemand die extravert is vindt ook dat hij of zij een duidelijk invloed heeft op de wereld om hen heen. Extraverte mensen staan het liefst in het middelpunt van de belangstelling, zijn meer naar buiten gericht, praten terwijl ze denken, zoeken prikkels juist vaak op, gaan graag om in groepen, praten graag, zijn reactief, profileren zich graag, omarmen veranderingen, zijn snel afgeleid en meestal snelle beslisser.

Iemand die introvert is richt zich meer op zijn of haar binnenwereld en de invloed van de buitenwereld op deze binnenwereld. Iemand die introvert is beschouwd de wereld om hem of haar heen en kijkt wat dit in hem of haar losmaakt en welke innerlijke reacties dit losmaakt. Bij introverte mensen komen de beslissingen meestal van binnenuit, vanuit de eigen belevingen en ervaringen en introverte mensen lijken meer te kijken naar welke invloed de wereld op hen heeft. Introverte mensen zijn meestal rustig, meer naar binnen gericht, denken eerst na voor ze praten, zijn vaak prikkelgevoelig, houden meer van één op één contact, luisteren graag, zijn reflectief, zijn meestal meer bescheiden, gaan wel mee maar vinden veranderingen niet echt leuk, kunnen zich goed concentreren en zijn meestal bedachtzaam.

Er zijn ook natuurlijk ook mensen die geen uitgesproken voorkeur hebben, deze mensen noemen we ambivert en deze zitten vrij stabiel en evenwichtig tussen beide typen in. Daarnaast zijn mensen meestal niet uitgesproken introvert of uitgesproken extravert, het is een glijdende schaal en soms kunnen mensen zelfs in één opzicht introvert gedrag vertonen en in een ander opzicht weer extravert gedrag vertonen. Maar meestal is één pool wel dominant, dit alles is gelukkig vrij normaal.

Extravert is wel de norm

Er van uitgaande dat c.a. 30 procent van de bevolking introvert is, kunnen we wel stellen dat extravert de norm is. Het feit dat extraverte mensen meestal meer opvallen dan introverte mensen versterkt dit beeld ook nog eens. Toch was Nederland begin van de vorige eeuw niet zo extreem extravert, wij waren een redelijk behoudend, serieus volk van normen en waarden. In de jaren zestig van de vorige eeuw vond men dat Nederlanders wel wat assertiever mochten worden en als ik nu om mij heen kijk vind ik soms dat we behoorlijk doorgeschoten zijn naar onbeschofte horken. Tel uit je winst, wanneer iedereen doet of zegt waar hij zin in heeft, wordt de samenleving er meestal niet prettiger op. Feit is dat we momenteel in een vrij extraverte tijd leven waarin men sterk naar buiten gericht is, het internet en sociale media dragen daar ook hun steentje aan bij. Als introvert zou ik zelf dan ook liever iets meer beheerst extravert gedrag zien. Al was het alleen maar omdat de wereld ook baat heeft bij wat meer rustige, beschouwende en bedachtzame mensen als tegenwicht voor de meer opdringerige mensen die snel resultaat willen zien. Wat mij opvalt binnen veel organisaties is dat extraverte mensen inderdaad vaker omhoogklimmen binnen een organisatie dan introverte mensen omdat ze zich meer en beter profileren. Toch zie ik daar ook het Peterprincipe toeslaan, ze blijven vaak in de middengroep steken, in de top van de meeste organisaties zitten toch meestal de wat meer behoudende introverte leiders.

Intraverte mensen en succes

Een bekend vooroordeel is dat introverte mensen meestal niet erg succesvol zijn, toch is dit niet helemaal waar. Een bekend voorbeeld van een zeer succesvol introvert persoon is Barack Obama, die het tot president van de Verenigde Staten schopte. Hij is zeer charmant en sociaal zeer vaardig, maar ook van de bedachtzame communicatie, hij schijnt een kleine vriendenkring te hebben en is vrij rustig en stabiel en vrij recht door zee zonder teveel politiek spelletjes. Als introvert wist hij toch met veel kennis van zaken en goede carriëre op te bouwen. Maar ook David Bowie was een echte introvert wat men door zijn vrij extravagante, creatieve, vernieuwende en kleurrijke leven niet zo snel zou denken. Hij verstopte zichzelf in het begin achter alter ego's omdat optreden in vermomming makkelijker was. Het is een misverstand dat introverte mensen liever op de achtergrond blijven, ze kunnen best omgaan met aandacht en optreden in het openbaar maar het kost ze alleen veel meer energie dan extraverte mensen. Zo kunnen we ook Lady Gaga, Ed Sheeran , Tom Hanks, Julia Roberts, Bill Gates, Mark Zuckerberg, Angela Merkel, Vincent van Gogh, Mahatma Gandhi, Albert Einstein, Marilyn Monroe, Beyoncé, David Letterman, Bob Dylan, Steven Spielberg, Johnny Depp, Leonardo di Caprio en Angelina Jolie in het rijtje succesvolle introverten toevoegen. Toch wel iets om even over na te denken wanneer je denkt dat je als introvert toch de mindere bent.

Introvert versus extravert en hersenen

Of men een introvert of meer extravert mens zal worden is al in de baarmoeder bepaald, introversie of extraversie zijn dus aangeboren persoonlijkheidsvormen. De hersenen van introverte en extraverte mensen zijn volgens de wetenschap echt anders. Behalve dat de bedrading van de hersenen anders is, is er ook een verschil in de chemische processen in de hersenen. Binnen onze hersenen hebben we twee stofjes die dopamine en acetylcholine heten en die een grote invloed hebben op ons gedrag. Dopamine geeft ons onmiddellijk een intens lekker gevoel van geluk als we snel handelen, risico's nemen en op zoek zijn naar nieuwe dingen. Acetylcholine beloont ons ook maar op een andere wijze, het maakt ons ontspannen en tevreden.

Een verklaring (gelezen in een artikel van Dr. Marti Olsen Laney) voor introversie versus extraversie zou zijn dat extraverte mensen minder gevoelig zijn voor dopamine en ze er dus meer van nodig om zich gelukkig te voelen. Hoe meer ze praten, bewegen en sociaal bezig zijn, hoe meer ze de aangename effecten van dopamine voelen. Introverte mensen kunnen door teveel dopamine juist over gestimuleerd worden, waardoor ze zich niet prettig voelen. Wanneer introverte mensen bijvoorbeeld lezen of zich ergens op concentreren zullen hun hersenen acetylcholine afgeven, wat hen een ontspannen en tevreden gevoel geeft. Extraverte mensen zijn minder ook minder gevoelig voor acetylcholine waardoor bij hen de effecten minimaal zullen zijn. Dit verklaart waarom extraverte mensen op zoek kunnen gaan naar nieuwe en opwindende situaties en ook naar sociale mogelijkheden, terwijl introverte mensen liever thuis blijven met een goed boek of met slechts één andere persoon omgaan.

Een ander verschil tussen introverte en extraverte mensen heeft te maken met het zenuwstelsel. Binnenkomende signalen en prikkels volgend een aantal routes in onze hersenen waarbij ze ook verschillende reacties tot gevolg hebben. Volgens onze oerprincipes kunnen er verschillende reacties ontstaan zoals bevriezen, vechten, schrikken en vluchten. Om te zorgen dat we niet instinctief overreageren op elke prikkel zit er in onze hersenen ook een soort rem ingebouwd die onze reacties afremmen en zelfs beteugelen. Wanneer we schrikken kunnen onze hersenen heel snel bepalen dat deze reactie niet relevant is en de reactie stoppen. Dit is maar goed ook anders zouden we in het verkeer elke keer als we een prikkel ontvangen boven op de rem kunnen gaan staan. Onze hersenen filteren de echt gevaarlijke situaties van de niet gevaarlijke situaties en onderdrukken dan de reactie.

Wanneer informatie van de buitenwereld het brein van een extraverte persoon binnenkomt, legt het vaak een kortere weg af en zal er een snelle response zijn. Bij introverte mensen is het pas vaak langer en passeert het ook een hersengebied dat wordt geassocieerd met empathie, zelfreflectie en emotionele betekenis. Dit is tevens ook het gebied van de hersenen dat fouten opmerkt. Hierdoor zullen de reacties van introverte mensen vaak trager verlopen en minder vaak intens of groot zijn. Ook lijkt het zo te zijn dat introverte mensen grotere, dikkere grijze materie hadden in hun prefrontale cortex. Dit is het gebied van de hersenen dat geassocieerd wordt met abstract denken en besluitvorming. Extraverte mensen hebben in dit gebied een dunnere grijze massa. Dit zou verklaren waarom introverte mensen meer abstracter denken, terwijl extraverte mensen meer de neiging hebben om in het moment te leven.


Meepraten over of reageren op dit onderwerp


Boeken over het onderwerp introvert zijn

Ik moet nog even kijken of ik kan - De stille revolutie van de introverte mens Dit boek heb ik zelf in één ruk uitgelezen. In een wereld waarin alles draait om extraverte mensen heeft introversie vaak een wat negatieve bijklank. De auteur, historica, journaliste en ervaringsdeskundige, rekent daar in dit boek mee af. Aan de hand van ervaringsverhalen, anekdotes, grapjes en serieuze wetenschappelijke feiten laat ze zien wat introvert zijn in een extraverte wereld werkelijk betekent. Het boek start met een verkenning van het begrip en van het onderscheid met aanpalende begrippen zoals verlegenheid, depressie en hypersensitiviteit. Introversie en het tegenovergestelde, extraversie, blijken elkaar overigens niet uit te sluiten. Smit gaat in op verschillende kanten van het introvert zijn, zoals introverte kinderen, introvert in de werksituatie en introversie in intieme relaties. Het is een pleidooi voor gelijkwaardigheid en acceptatie van introversie en vooral een afwisselend en plezierig leesbaar boek vol handige tips voor introverte en extraverte mensen.
kopen knop


Stil - de kracht van introvert zijn in een wereld die niet ophoudt met kletsen. Minstens een derde van de mensen is introvert. Dat zijn diegenen die de voorkeur geven aan luisteren boven praten; die nieuwe dingen uitvinden en creëren maar liever niet hun eigen ideeën pitchen. Introverte mensen hebben het moeilijk in onze maatschappij waarin extraversie als de norm beschouwd wordt. Susan Cain laat zien hoe introverten stelselmatig onderschat worden en toont haarscherp de voordelen aan van stil zijn in een wereld vol lawaai. Het boek geeft aan de hand van de laatste wetenschappelijke inzichten weer hoe het introverte brein werkt en hoe vooral de westerse cultuur zich richt op extroversie en de nadelen die daar aan kleven voor een aanzienlijk deel van de mensen die meer introvert zijn. Wat meer ruimte en focus op introversie geeft mensen met deze eigenschap een kans om te groeien en juist hun specifieke kracht te laten bijdragen aan de maatschappij.
kopen knop


Introvert - groeien in een extraverte wereld. Marti Olsen Laney schreef met Introvert een boek boordevol tips waarmee introverte persoonlijkheden hun voordeel kunnen doen: beroepskeuze, communicatie en relaties, omgaan met gedachten, angsten en frustraties en spirituele ontwikkeling passeren de revue. Ook voor ouders, partners, leidinggevenden en hulpverleners is hier veel bruikbare informatie te vinden. Laney brengt de kracht van de introverte persoonlijkheid zeer overtuigend voor het voetlicht. De schrijfster legt goed uit hoe een introvert persoon denkt, beslist, handelt en leert (zich aan te passen aan de maatschappij die meer extrovert gericht is).
kopen knop


Last update: 19-05-2021


Disclaimer: Hoewel de heer Pragt de informatie beschikbaar op deze site met grote zorg samenstelt, sluit hij alle aansprakelijkheid uit. Op de artikelen van de heer Pragt rust auteursrecht, overname van tekst en afbeeldingen is uitsluitend toegestaan na voorafgaande schriftelijke toestemming. Heinpragt.com is ingeschreven bij de KvK onder nummer: 73839426 en is gevestigd in Veenendaal.  Lees hier de privacyverklaring van deze site. Voor informatie over adverteren op deze site kunt u contact opnemen met: (heinpragt@outlook.com).