Denkwerk pagina

hersenen en denkenDit deel van de website gaat over onze hersenen en over denken. Al vanaf jonge leeftijd had ik belangstelling voor de hersenen en hoe meer ik er over leerde hoe meer bewondering ik kraag voor dit fantastische orgaan. Ons bewustzijn, onze persoonlijkheid, onze gevoelens en al onze gedragingen ontstaan in onze hersenen. De laatste jaren heb ik een groot aantal boeken gelezen over onze hersenen, maar ook boeken over spirituele verlichting en vrije wil, autisme, hoogbegaafdheid en eigenlijk alles wat met onze hersenen, denken, bewustzijn, onderbewustzijn, ons zenuwstelsel te maken heeft. De werking van onze hersenen is te bekijken vanuit fysiek elektrochemische processen, maar ook vanuit de psychologie, vanuit de evolutie, vanuit andere "bedrading" zoals autisme, vanuit verschillen tussen mannen en vrouwen, het is een fascinerend geheel. En uiteindelijk past alles weer op een of andere wijze in en bij elkaar. Op deze pagina's ga ik in op al deze aspecten van onze hersenen. Ik ben geen hersenwetenschapper, maar heb vanuit een mateloze interesse enige kennis over dit onderwerp opgebouwd. Met vriendelijke groet, Hein Pragt.

Op de inhoud van deze pagina rust copyright © Hein Pragt.

Mijn belangstelling voor onze hersenen

Al jong had ik een mateloze belangstelling voor onze hersenen en hoe deze zouden werken. Dit kwam mede omdat ik de mensen om mij heen niet altijd begreep en ik wilde dat doorgronden. Als eerste bekeek ik de hersenen als black box, dus wat er ingaat en wat er uitgaat. Al snel kwam ik er achter dat logica hier ver te zoeken was. Ik begon mij te verdiepen in sociale psychologie en heb uiteindelijk hier ook een schriftelijke cursus in gedaan. Ik probeerde de mensen en hun handelen te verklaren maar nog steeds vanuit de visie van psychologie. Daarna begon ik, na het lezen van het boek “Denken of denken” van Edward de Bono, meer na te denken over de structuren in onze hersenen en de wijze waarop we denken. Ik ontdekte ook dat ik vaak lateraal dacht en dit was de eerste aanzet naar meer boeken over ons brein. Ik begon ook steeds meer na te denken hoe mijn eigen brein werkte. Ik heb de laatste tien jaar een groot aantal boeken gelezen zoals de boeken van Dick Swaab, maar ook over non dualisme en spirituele verlichting. Ik las veel boeken die allemaal een andere invalshoek hadden op hoe onze hersenen werken en ik probeerde dit allemaal samen te brengen. Mijn bijzondere belangstelling voor autisme vond ik hier ook terug en ook het onderwerp autisme en onze hersenen boeide mij enorm. Vanuit deze belangstelling is deze sectie op mijn site ontstaan.

Onze hersenen

De hersenen van de mens zijn heel complex en ondanks veel onderzoek weten we nog niet echt veel over de exacte werking van de complexe processen die zich hierin afspelen. We weten ongeveer hoe het centraal zenuwstelsel anatomisch in elkaar zit. Onze hersenen zijn tot indrukwekkende zaken in staat, niet alleen kunnen we relatief ingewikkelde problemen oplossing we zijn ook in staat steeds weer nieuwe dingen te leren en ze bijna tachtig jaar te onthouden. De rest van de cellen van ons lichaam zijn in deze tijd al een aantal keer vernieuwd. De hersenen van een mens bestaan uit ongeveer 50 miljard zenuwcellen of neuronen. Elke cel staat in verbinding met honderden tot duizenden andere cellen. Deze zenuwcellen kunnen de werking van andere zenuwcellen beinvloeden door via hun uitlopers zeer korte elektrische pulsjes van 0,1 Volt te verzenden en door chemische stoffen (neurotransmitters) af te geven.
Lees meer over: onze hersenen.

Denken over denken

Vanuit bewondering voor de menselijke hersenen en mijn nieuwsgierigheid om alle te begrijpen las ik ook het boek "Denken over denken" van Edward_de_Bono en ik ontdekte dat ik zelf ook vrij lateraal dacht. In dit boek beschouwd de Bono de hersenen als een "black box" en probeerde hij de werking te verklaren door een model te maken van de schijnbare processen die zich in deze "black box" afspeelden. Deze vorm van abstractie sprak mij in die tijd heel erg aan en het was een goed begin van een lange weg om de werking van de menselijke hersenen te leren begrijpen. Vooral zijn uitleg van de verschillende soorten denken is interessant.
Lees meer over: denken over denken.

Licht autistisch

Sinds enkele jaren zeg ik van mijzelf dat ik licht autistisch ben, dit inzicht ontstond nadat ik mijzelf ging verdiepen in autisme omdat het binnen onze familie wel vaker voorkomt. Desondanks ben ik zelf fanatiek tegenstander van het plakken van allerlei etiketten op mensen omdat ik vind dat we enorm doodgeslagen zijn in het labelen van mensen met allerlei psychische stoornissen. Sommige mensen gebruiken het als excuus voor hun gedrag, zoals: "ik kon er niks aan doen want ik heb AD(H)D". Waarom zeg ik dan van mijzelf dat ik licht autistisch ben? Omdat veel dingen in mijn leven ineens verklaarbaar zijn en ik meer van mijzelf beter begrijp. Het laatste wat ik wil is het als excuus gebruiken, ik heb goed geleerd om er mee om te gaan en het te compenseren waardoor ik redelijk goed kan functioneren in deze wereld.
Lees meer over: licht autistisch.

Hoogbegaafdheid

Wanneer men intelligentie meet met behulp van een gestandaardiseerde IQ-test dan spreekt men meestal van hoogbegaafdheid bij een IQ vanaf 130 (getest volgens David Wechsler en 136 of 140 andere testen). Ongeveer 2% van de bevolking is volgens deze norm hoogbegaafd maar volgens critici is hoogbegaafdheid op deze wijze niet zuiver vast te stelen. Bovendien is een hoog IQ geen garantie voor bovengemiddelde prestaties. Naast een hoog IQ zijn blijkbaar ook creativiteit en doorzettingsvermogen nodig om ergens in uit te kunnen blinken. Daarnaast hangt hoogbegaafdheid ook vaak samen met een verhoogde responsiviteit van het centrale zenuwstel op prikkels en is overprikkeling een bekende kwetsbaarheid van hoogbegaafde mensen. Maar ook op sociaal emotioneel vlak scoren de meeste hoogbegaafde mensen niet zo goed. Erfelijkheid is blijkbaar een belangrijke component van hoogbegaafdheid en hoogbegaafdheid is een combinatie van een uitzonderlijke intelligentie, creativiteit en doorzettingsvermogen.
Lees meer over: hoogbegaafdheid.

Positief denken

Wanneer we kijken naar mensen die in zeer slechte omstandigheden leven valt op dat er altijd mensen zijn die met een positieve levenshouding er nog het beste van proberen te maken. Sommige mensen zijn zelfs in staat onder zeer moeilijke omstandigheden zich toch gelukkig te voelen. Positief denken is de vaardigheid om met de negatieve dingen van het leven om te kunnen gaan en te accepteren dat deze dingen er ook bij horen. Het is het vermogen om niet negatiever te denken dan strikt noodzakelijk is en in minder leuke dingen ook het positieve te zien. Nu klinkt dit veel eenvoudiger dan het is. Wanneer de problemen u boven het hoofd dreigen te groeien of wanneer u in een negatieve spiraal zit, lijkt het allemaal zo eenvoudig gezegd maar voor u lijken alle problemen hoge bergen die u niet of met moeite kunt passeren. Wanneer u gaat nadenken over positief denken moet u eerst eens bedenken dat er veel mensen zijn die onder dezelfde omstandigheden of zelfs nog veel slechtere, positief kunnen blijven denken en zelfs gelukkig kunnen zijn. Wat hebben deze mensen dat u mist?
Lees meer over: positief denken.

Stoornis of gave?

In deze tijd overheerst het ziektemodel in de psychiatrie, met daarbinnen een merkwaardige trend om symptomen zoals een tekort aan aandacht en een teveel aan activiteit te benoemen als 'stoornis'. Deze zogenaamde afwijkingen krijgen dan ook nog een goed klinkende afkorting en iedereen slikt het als zoete koek. Bij elke nieuwe editie van het Amerikaanse Diagnostic and Statistical Manual for Mental Disorders (DSM) zien we weer een spectaculaire stijging van het aantal labels. Die labels waren bedoeld om alle termen wereldwijd te standaardiseren maar nu misbruikt vooral de farmaceutische industrie het om aan elk label een (bijna standaard kort door de bocht diagnose) en vooral medicatie te hangen. We zien het doel van psychotherapie sterk opschuiven in de richting van verplichte sociale aanpassing. Maar wat is dan "normaal" en is datgene wat we soms als stoornis beschouwen in veel gevallen ook niet een gave?
Lees meer over: stoornis of gave?

Puzzels en breinbrekers

Ik ben zelf wel gek op puzzels, ze zijn ontspannend en ze scherpen de geest en soms zijn ze ook nog erg leerzaam. Puzzels zijn ook een prima activiteit om uw geheugen scherp te houden. Op de vraag of men zichzelf ook slimmer kan maken door de hersenen te trainen is nog geen duidelijk wetenschappelijk antwoord. Het lijkt wel erg afhankelijk te zijn van wat u traint en hoe actief u in het dagelijkse leven bent met uw hersenen. Dagelijks een puzzel maken kan u helpen om uw hersenen te trainen en uw hersenen actief te houden. En baat het niet dan heeft u toch veel plezier gehad met het oplossen van leuke puzzels.
Lees meer over: puzzels en breinbrekers.

Vrije wil of niet?

Diverse (hersen) wetenschappers, filosofen en spirituele goeroes zeggen dat vrije wil niet bestaat en dat vrije wil gewoon een illusie is. Maar er zijn ook vooraanstaande wetenschappers die juist beweren dat vrije wil echt wel bestaat. Beide partijen proberen met vaak wetenschappelijk bewijs of logische redeneringen hun stelling te onderbouwen. Het bewijs tegen vrije wil zou onze hele kijk op bijvoorbeeld het strafrecht op de kop zetten want hoe kun je iemand bestraffen wanneer hij zelf geen invloed had op datgene wat hij gedaan heeft. Wanneer het de bedoeling was dat alles gebeurt zoals het gebeurt, kun je dan een individu nog aansprakelijk stellen. Zijn wij dan alleen nog maar willoze slachtoffers van onszelf? Ligt alles wat we doen vooraf vast? Beide kampen hebben goede argumenten.
Lees meer over: vrije wil of niet?

Intuïtie en onderbewustzijn

Het onderwerp onderbewustzijn en intuïtie is ondanks wetenschappelijk onderzoek geen exacte wetenschap. We proberen onze hersenen te bestuderen en logische verklaringen te vinden voor wat we van buitenaf kunnen testen en meten. Na het lezen van het boek "Wij zijn ons brein" van Dick Swaab, voelde ik enige weerstand bij zijn stelling dat vrije wil een illusie is en dat ons onderbewsutzijn alle beslissingen voor ons neemt en ons bewustzijn daarvan pas later op de hoogte stelt. Nadat ik dit op mij in liet werken, las ik daarna een stuk over het onderbewustzijn en intuïtie in het boek "Ja-maar, wat als alles lukt" en toen viel het kwartje op zijn plek. Er van uitgaande dat ons onderbewustzijn enorm veel groter is en enorm veel mee gegevens opslaat van al onze zintuigen en dat slecht een klein deel daarvan ook echt naar ons bewustzijn gaat, kunnen we stellen dat het onderbewustzijn een veel grotere invloed op ons heeft dan ons bewustzijn. Het onderbewustzijn regelt heel veel en kan dit ook bijzonder snel en dat is maar goed ook!
Lees meer over: intuïtie en onderbewustzijn.

Introvert / extravert

Dit is een pagina over introverte mensen, maar om introvert uit te kunnen leggen is het nodig om ook extravert uit te leggen om duidelijk te maken wat het verschil is. Ondanks dat men vaak de indruk heeft dat ik redelijk extravert ben, gezien mijn historie op het podium en deze website, ben ik behoorlijk introvert, wat al gelijk een vooroordeel teniet doet. Introversie is binnen de psychologie een wetenschappelijk geaccepteerde pool van het menselijke persoonlijkheidsspectrum, waarbij aan de ene kant introversie staat en aan de andere kant extraversie. Introversie is geen persoonlijkheidsstoornis (hoewel het bijna zo gedefinieerd werd binnen DSM) maar een onderdeel van iemand persoonlijkheid. In Nederland gaat men er van uit dat ongeveer 30 procent van de bevolking introvert is, dat is een minderheid van c.a. 6 miljoen mensen.
Lees meer over: introvert / extravert.

Over autisme.

ooit een normaal mens ontmoetIk ben geen autisme expert, ik heb er direct en indirect soms mee te maken. Ook heb ik liefdespartners gehad met gediagnosticeerde ADD en ADHD en ook ervaringen opgedaan als partner van iemand met ADD of ADHD. Op latere leeftijd heb ik na veel lezen over autisme zelf geconstateerd dat ik licht autistisch gedrag vertoon en daarmee vielen een aantal dingen goed op hun plek. Autisme zit in onze genen (familie) dus de belangstelling van mijn kant heeft meerdere kanten. Ik ga u hier geen uitleg geven over wat autisme is, daar zijn andere sites veel beter in zoals: Nederlandse vereniging voor autisme.Op deze site wil ik het hebben over mijn eigen ervaringen en over wat nieuws en onderzoeken schrijven die ik zelf wel interessant vind. Het onderwerp is zeer populair tegenwoordig omdat toch een groot aantal mensen aan één van de vele varianten van autisme hebben. Ik ben zelf zo ingesteld dat ik meestal kijk naar de mogelijkheden en minder naar de onmogelijkheden en ik zie bijvoorbeeld ook dat binnen de organisatie waar ik werk er een bijzondere belangstelling is ontstaan in de sterke punten van mensen met een stoornis in het autistische spectrum. In aangepaste wekomgevingen (bijvoorbeeld prikkelarm) kunnen mensen met autisme bepaalde taken beter uitvoeren dan mensen zonder autisme.

Autisme geen beperking maar kwaliteit bij de politie

Dit artikel op politie.nl maakte grote indruk op mij omdat het precies laat zien dat in plaats van in onmogelijkheden te denken men in mogelijkheden moet denken. In sommige omstandigheden kan autisme zelfs in het voordeel werken, wanneer men er maar oog voor heeft en er voor open staat. In eenheid Den Haag werken vier camerabeeldspecialisten met autisme. Door hun uitzonderlijke concentratievermogen en aandacht voor detail pikken deze autistische recherchemedewerkers sneller en beter dan een gemiddelde rechercheur juist die beelden eruit die cruciaal in een onderzoek kunnen zijn. Zo hebben ze van hun beperking een kwaliteit gemaakt. Werk vinden én werk houden is voor veel autistische mensen niet eenvoudig. Detacheringsbureau AutiTalent is gespecialiseerd in passend werk voor mensen met autisme vinden. Dit bureau heeft de vier specialisten geselecteerd en begeleidt ze ook bij het werk. De vier werknemers worden betaald met subsidie van Stichting Arbeidsmarkt- en Opleidingsfonds Politie (SAOP).
Link: Lees het artikel op politie.nl

Autisme verbergen zorgt juist voor meer problemen

Een bekend vooroordeel over mensen met autisme is dat ze geen contact met andere mensen uit de weg gaan of vermijden. Maar bijna niemand wordt graag buitengesloten. Mensen met autisme gaan soms over op camouflage als coping-strategie. Ze kijken naar de reacties van andere mensen en proberen zo een lijstje te maken van gangbare reacties waardoor ze kunnen camoufleren dat ze "normaal" reageren op de ander of een situatie. Dat kost wel erg veel energie en geeft onterecht het beeld dat ze redelijk probleemloos door het leven gaan. Toch gebruiken veel mensen met autisme deze strategie uit angst om anders buitengesloten te worden en uit verlangen naar verbinding met anderen. Op de site oneworld.nl staat het uitgebreide artikel over dit onderwerp.
Link: Lees het artikel op oneworld.nl

Denken als Albert Einstein.

Albert Einstein was ongetwijfeld een van de grootste denkers van de afgelopen eeuw. Hij werd geboren op 14 maart 1879 in Ulm, Duitsland. Toen hij vijf jaar oud was kreeg hij zijn eerste kompas en op dat moment begon voor Einstein de zoektocht naar wetenschappelijke verklaringen. Hij liet zijn gedachten graag de vrije loop gaan en hij bedacht zijn briljante theorieën door uit het raam te staren met zijn voeten op het bureau. In 1905 loste Einstein het eeuwenlange mysterie van tijd en ruimt op met zijn relativiteitstheorie. Het toenmalig natuurkundig onderzoek zette hij met deze formule op zijn kop. De relativiteitstheorie van Einstein legde de basis voor de kernfysica. Dit deed hij niet als oude en wijze professor, maar een jonge medewerker van het Zwitserse Octrooibureau die natuurkunde er een beetje bij deed. Wat was het geheim van deze grote denker?

Einstein gaf zelf aan dat de kracht van denken zijn verbeelding was, dit loopt ook als rode draad door zijn biografie. Einstein kwam zelden in een laboratorium om te experimenteren, het enige wat hij gebruikte waren zijn hersens en een blaadje papier. De experimenten die Einstein deed waren gedachte experimenten waarbij hij een enorme verbeeldingskracht gebruikte. Volgens Einstein zelf was het belangrijkste dat hij nog als een kind naar de wereld kon kijken. Hij zei zelf: "Ik ben niet superslim, maar ik ben gewoon extreem nieuwsgierig." Daarnaast durfde hij vastgeroeste denkbeelden ter discussie te stellen en nieuwe vragen te stellen.

Einstein omschreef het zogenaamde 'gezond verstand' als de verzameling vooroordelen die men op zijn achttiende jaar heeft opgedaan. Hij vond kennis dan ook niet zo belangrijk maar hamerde hij op het belang van fantasie. Tijdens zijn leven maakte Einstein zich grote zorgen over het afbrokkelen van de creativiteit. Hij vond dat mensen zich snel lieten hinderen door te veel kennis. Hierdoor ontstond volgens Einstein denkluiheid waarbij mensen niet meer buiten kaders durven te denken. Ook zag Einstein kunst, zoals muziek, toneel en tekenen, als een goede methode om creativiteit te trainen. Zelf vond hij vioolspelen een ontspannen manier om met andere regels en grenzen om te gaan. Einstein zei zelf: "Als ik geen natuurkundige was geworden, dan zou ik waarschijnlijk musicus geworden zijn."

Uitspraken van Albert Einstein

Het geheim van creativiteit is weten hoe je bronnen weet te verbergen.
(Albert Einstein)

Creativiteit is hetzelfde zien als anderen, maar er iets anders bij denken.
(Albert Einstein)

Als een idee niet absurd is, dan is er geen hoop.
(Albert Einstein)

Logica brengt je van A naar B, fantasie brengt je overal.
(Albert Einstein)

Fantasie is belangrijker dan kennis, want kennis is begrensd.
(Albert Einstein)

Het echte teken van intelligentie is niet kennis, maar verbeelding.
(Albert Einstein)

Wie nog nooit een fout heeft gemaakt, heeft nooit iets nieuws geprobeerd.
(Albert Einstein)

Terug naar normaal

terug naar normaalVolgens het woordenboek is de betekenis van het woord normaal: "volgens de of een norm of standaard" en "gebruikelijk, gemiddeld, zoals men meestal aantreft". Er zijn zeer veel verschillende psychische stoornissen en zolang de mensheid bestaat, bestaan er ook psychisch gestoorde mensen. Echter lijkt het er op dat er de laatste jaren een enorme toename is van deze gestoorde mensen. Dit komt vooral omdat de definitie van psychische klachten de laatste jaren een stuk ruimer geworden is waardoor ook mensen met lichte psychische klachten nu onder deze noemer vallen. Vroeger was iemand excentriek, was een autist een monnik of kluizenaar en was narcisme gewoon ijdelheid. Bijna iedereen was normaal behalve soms een dorpsgek en dat vonden de meeste mensen vrij normaal. Tegenwoordig is iemand die een "pittig" karakter heeft een "borderliner" of "ADHDer" en heeft iemand die graag wat meer op zichzelf is een "autistische gedragsstoornis".

Wanneer we op deze voet doorgaan zullen straks miljoenen vrij normale mensen een etiket van een stoornis opgeplakt krijgen. Dit zal leiden tot onnodige dure en soms gevaarlijke behandelingen van deze nieuwe "patiënten" en heeft veel maatschappelijke consequenties voor bijvoorbeeld verzekeringen, onderwijs, rechtspraak en gezondheidszorg. We leven in een tijd waarin bijna iedereen wel van een diagnose te voorzien is (vooral kinderen zijn hier de dupe van) en het gevolg is een enorme stijging van medicatie voor al deze zogenaamde stoornissen onder druk van met name de farmaceutische industrie. Met name kinderen groeien op in een golf van ADHD en een zeer brede groep van autistische stoornissen en het is kennelijk niet meer normaal om af en toe droevig, druk, gefrustreerd, soms een beetje angstig of een tikkeltje excentriek te zijn.

Maar de moderne westerse mensheid kan zeer slecht omgaan met gevoelens van ongerustheid, onzekerheid en teleurstelling die het normale dagelijks leven met zich meebrengt. Bovendien kent ook de psychiatrie de nodige hypes, was het een paar jaar geleden nog autistische stoornissen en nu hechtingsproblematiek. Een van de grote boosdoeners achter deze problematisering en medicalisering is zeker de farmaceutische industrie, waar men miljarden omzet maakt met medicatie voor al deze aandoeningen. De schuld ligt echter ook bij de mensen zelf, veel ouders denken dat ze het beste met hun kind voor hebben door mee te werken aan een "aanvullend onderzoek" waar met de brede omschrijvingen meestal wel een kleine "stoornis" uit naar voren komt. Hierna laat men het kind vaak medicatie slikken zonder er bij stil te staan wat voor zware medicatie dit soms is (ritalin en concerta vallen onder de opiumwet) en de vaak ernstige gevolgen van deze medicatie op het zich nog ontwikkelende kinderbrein. Vaak denken deze ouders dat de "experts" het wel zullen weten en nemen ze klakkeloos aan dat dit wel goed is voor hun kind. Helaas toont onderzoek aan dat maar een klein deel van deze kinderen deze zorg en medicatie echt nodig heeft, de rest is er helaas ten onrechte tot veroordeeld. (Zie ook: Moeilijke kinderen )

Er zijn enkele psychiaters die zich nu al ernstig zorgen maken over de lange termijn gevolgen van deze medicatie op jonge leeftijd (de lange termijn effecten zijn nog niet bekend) en zij voorzien dan ook veel psychische en lichamelijke problemen op latere leeftijd die veroorzaakt zullen zijn door deze medicatie op jonge leeftijd. Maar ook ouderen worden de dupe omdat bijna elk ouderdomsverschijnsel (zoals bijvoorbeeld vergeetachtigheid) als stoornis aangemerkt kan worden en hierdoor dus ook van medicatie voorzien kan worden. Wanneer men soms kijkt hoeveel (vaak preventieve) medicatie ouderen slikken dan schrikt men, veel ouderen hebben zelf geen besef hiervan en denken dat het wel goed voor ze zal zijn. Veel kinderen en ouderen hebben zelf niet het vermogen om zelf te beslissen of ze wel of niet "gedrogeerd" willen worden en vaak worden deze onmondige groepen dus medicatie opgedrongen. Veel medicijnen hebben ook weer bijwerkingen waar weer andere medicijnen voor geslikt moeten worden en zo verdient "big pharma" miljarden.

Maar er komen ook steeds nieuwe stoornissen bij zoals bijvoorbeeld de 'Disruptive Mood Dysregulation Disorder' (DMDD). Hier kunnen kleine kinderen met driftbuien in de toekomst aan lijden en waarschijnlijk zijn hier binnenkort ook medicijnen voor verkrijgbaar. Als vader van een aantal kinderen weet ik dat bijna elk kind deze fase kent en mijn persoonlijke mening is dat de meeste kinderen met wat goede andacht van de ouders vanzelf en zonder psychologische hulp of medicijnen over deze driftbuien fase heen groeien. Maar ook in onze drukke maatschappij zien veel volwassen mensen een pilletje als snelle oplossing van hun problemen. Ik las in een artikel dat met de huidige definitie van DSM ruim 40% van alle Europeanen nu al onder de criteria van minstens één DSM-diagnose valt. Wat voor gevolgen gaat dit hebben wanneer 40% van de bevolking "niet normaal" is (en hierdoor dus ook vaak arbeidsongeschikt is of niet toerekeningsvatbaar), moeten we ons dan niet eens afvragen of onze definitie van "normaal" dan nog wel klopt?

Allen Frances, oud-hoogleraar psychiatrie van Duke University, Durham (VS) en oud-voorzitter van de commissie die DSM IV opstelde, is zeer kritisch over de beoogde veranderingen. Al meer dan dertig jaar geleden was psychiater Allen Frances betrokken bij de ontwikkeling van DSM 3 en begin jaren 90 was hij zelfs de voorzitter van de task force die verantwoordelijk was voor de ontwikkeling van de DSM 4. Toen hij in 2009 met enkel enthousiaste collegae sprak over de ontwikkelingen van de DSM 5 schrok hij van de hoeveelheid veranderingen die eraan kwamen. Hij wilde zijn collegae waarschuwen voor de gevaren die veranderingen teweeg zouden kunnen brengen, hij had zelf met lede ogen gezien hoeveel macht de Big Pharma hadden gekregen op de psychiatrie na de totstandkoming van DSM 4 en was bang dat dit met de komst van nieuwe diagnoses opnieuw zou gebeuren. Hij gaf aan dat bij deze nieuwe diagnoses meer mogelijkheden voor nieuwe medicijnontwikkelingen en dus meer macht voor "Big Pharma" zou ontstaan. Allen Frances wil niet alleen voorkómen dat teveel mensen een psychiatrische diagnose krijgen maar is ook bang dat de farmaceutische industrie teveel macht krijgt.

Allen Frances is niet tegen DSM op zich, maar hij pleit ervoor om de criteria van classificaties nog meer aan te scherpen om zo eerder onder- dan overdiagnostiek te bevorderen en de macht en invloed van de grote farmaceutische bedrijven in te perken. Dit kan gedaan worden door de marketing (reclame) van medicatie aan banden te leggen. Hij schreef het boek "Terug naar normaal" waarin hij de wereld waarschuwt om de grenzen van normaal weer eens wat op te rekken. Maar de belangen zijn groot, veel uitkeringen zijn verstrekt op basis van een psychisch label en ook scholen hebben er soms financieel belang bij om veel kinderen van een "stoornis" label te voorzien. Juist in het onderwijs moet de grootste verandering doordringen dat afwijkingen meestal heel gewoon zijn. Dat er nu eenmaal drukke, eenzelvige, dromerige en agressieve kinderen zijn. Als een kind lastig is in de klas, betekent het niet dat het een ziekte heeft en pillen moet slikken. "Terug naar normaal" is daarom ook een mooi thema voor bijscholingscursussen voor leraren op de basisschool.

Het verschijnsel déjà vu

Veel mensen kennen het verschijnsel, men maakt iets mee of men ziet iets voor het eerste en toch heeft men de indruk dat men het al eerder heeft gezien of meegemaakt. Dit verschijnsel heet een déjà vu wat Frans is voor 'eerder gezien'. Strikt genomen is een déjà vu in de wetenschap een onechte herinnering maar men is de term ook breder gaan gebruiken voor alles waarvan met het idee heeft dat men het eerder meegemaakt heeft of gezien heeft, terwijl men zich tegelijkertijd beseft dat dit onmogelijk is. Maar hoe werkt dit mechanisme van déjà vu dan in onze hersenen? Aangezien we nog lang niet alle processen in onze hersenen kunnen meten en verklaren bestaan er diverse aannemelijke verklaringen voor het fenomeen déjà vu. Een van de verklaringen is dat er een soort kortsluiting of foute routering in de hersenen plaatsvindt. Normaal zal een beeld eerst tijdelijke opgeslagen worden waarna men zich er bewust van zal worden en daarna zal het beeld samen met de bijbehorende emotie, geluiden, geur en andere context opgeslagen worden in een ander deel van de hersenen.

Bij deze 'kortsluiting' zal het beeld al opgeslagen zijn voordat men zich er bewust van is en wanneer men zich er bewust van wordt zal er al een (valse) 'herinnering' zijn. Een andere verklaring is dat onze hersenen bij alle waarneming een signaal afgeven van 'vertrouwd' of 'al bekend'. Dit deel zit in de diepste basis van onze hersenen en de verklaring voor een déjà vu zou kunnen zijn dat er spontaan een verkeerd signaal wordt afgegeven waardoor men ten onrechte de indruk heeft dat men iets al eerder gezien heeft. Nog een verklaring is dat een droom een herinnering heeft gemaakt die later in de echte wereld een vals signaal van herkenning kan veroorzaken. Er zijn dus meerdere verklaringen voor het fenomeen déjà vu, maar allemaal hebben ze te maken met een 'foutje' in onze hersenen. Er bestaan ook spirituele en bovennatuurlijke verklaringen voor het fenomeen déjà vu, net als alles wat de mens niet logisch kan verklaren, maar aangezien deze pagina over onze hersenen gaat laat ik deze hier even buiten beschouwing.

Boeken over denken en onze hersenen

boek laat je hersenen niet zittenboek bestellenLaat je hersenen niet zitten Beweging baat het brein, en daarmee de gezondheid, van de wieg tot het graf. Als kinderen sporten worden ze slimmer, en wie meer beweegt verkleint de risico's op het ontwikkelen van dementie. Toch worden we wereldwijd steeds minder actief, steeds luier. Dit boek is een bevlogen pleidooi om weer 'gewoon' te gaan bewegen, om een half uurtje per dag uit die luie stoel te komen. Het beoefenen van topsport is echt niet nodig. Laat je hersenen niet zitten beschrijft de beloning die je krijgt als je beweegt, maar ook de nadelige gevolgen voor je lichamelijke en geestelijke gezondheid als je ervoor blijft weglopen. Met recht kan worden geconcludeerd: bewegen is niet alleen van belang voor de slanke lijn, maar zeker ook voor de conditie van het brein!

boek het seniorenbreinboek bestellenHet seniorenbrein - de ontwikkeling van onze hersenen na ons vijftigste Het seniorenbrein van André Aleman vertelt volgens de nieuwste wetenschappelijke inzichten wat er in ons hoofd gebeurt als we ouder worden. We maken ons allemaal wel eens zorgen over ons geheugen en ons verstand, zeker als we de vijftig gepasseerd zijn. De achteruitgang van het menselijk brein begint al vroeg maar is minder erg dan we soms denken. Sterker nog: een ouder brein is stressbestendiger en kan beter omgaan met complexe situaties dan een jong brein. Het seniorenbrein laat zien welke veranderingen je kunt verwachten en waarom, hoe je de voortekenen van alzheimer kunt herkennen, en hoe je zelf van alles kunt doen om je hersenen scherp en gezond te houden.

boek hersenen en centraal zenuwstelselboek bestellenHersenen En Centraal Zenuwstelsel Dit boek onthult alles over het regelcentrum van het lichaam. U wordt meegenomen op een virtuele reis door de raadselachtige wereld van de elektrische en chemische activiteiten die al uw bewegingen, gevoelens, gedachten en herinneringen aansturen. Dit boek bevat een schat aan boeiende informatie en praktische tips voor uw gezondheid. U leert hoe u belangrijke maatregelen kunt nemen om hersenfuncties te verbeteren en de gezondheid van de hersenen te beschermen. De serie Lichaam en Gezondheid geeft u de informatie die u nodig hebt om uw gezondheid te verbeteren. U krijgt uitleg over hoe uw lichaam werkt, hoe u uw lichaam tijdens uw leven kunt verzorgen en wat u kunt doen als u gezondheidsproblemen krijgt.

boek je onvervangbare hersenenboek bestellenJe onvervangbare hersenen Je onvervangbare hersenen van Kaja Nordengen is een vrolijk en slim boek dat je zelfinzicht verschaft. Het geeft antwoorden op vragen als: Hoe word je verliefd? Hoe komt het dat onze hersenen zo klein zijn? Het is ook vaak verrassend: Waarom misleidt je brein je zo vaak? Waarom belonen de hersenen iets slechts als verslaving? Het enige écht onvervangbare orgaan heeft niet altijd het beste met zichzelf voor, en dat moeten we aanvaarden. Nordengen ontleedt op glasheldere wijze en met effectieve illustraties deze wonderbaarlijke machine. Wat Giulia Enders voor onze darmen deed, doet Nordengen met het brein. Na een inleiding over hoe onze hersenen nu eigenlijk in elkaar zitten, volgen hoofdstukken over verschillende onderwerpen waar ons brein een rol speelt. De hoofdstukken over het geheugen en leren, over intelligentie en over eten met je brein spraken mij in het bijzonder aan. Het is vlot geschreven en zaken worden duidelijk uitgelegd en geillustreerd.

Last update: 20-01-2020

Disclaimer: Hoewel de heer Pragt de informatie beschikbaar op deze site met grote zorg samenstelt, sluit hij alle aansprakelijkheid uit. Op de artikelen van de heer Pragt rust auteursrecht, overname van tekst en afbeeldingen is uitsluitend toegestaan na voorafgaande schriftelijke toestemming. Heinpragt.com is ingeschreven bij de KvK onder nummer: 73839426 en is gevestigd in Veenendaal.  Lees hier de privacyverklaring van deze site. Voor informatie over adverteren op deze site kunt u contact opnemen met: (mail@heinpragt.com).