Tegenspraak en feedback

In mijn jongere jaren tot haar overlijden in 2008, belde ik elke zondagavond met mijn moeder wanneer mijn vader naar studio sport keek. Ik vertelde wat mij bezighield en mijn moeder had daar dan vaak een vriendelijk commentaar op wat mij altijd weer aan het denken zette. Mijn moeder was een kunstenaar in het relativeren, en ik koesterde de gesprekken met mijn moeder omdat ze mij beschermde tegen tunnelvisie. Ik was (soms niet altijd onmiddellijk) blij met de tegenspraak en feedback die ik kreeg. Mijn moeder verstond de kunst die men nu geweldloze communicatie noemt, het geven van kritiek, feedback en tegenspraak waarbij men de ander wel in zijn waarde laat en de ander geen leed of schade wil toebrengen. Met vriendelijke groet, Hein Pragt

Geweldloze communicatie

(C) 2015 Hein Pragt

Een vorm van communiceren die we noemen is een wijze van communiceren die geïnspireerd is door vredesdenkers als Mahatma Gandhi en Martin Luther King. Het is gebaseerd op de elementen waarneming, gevoel, behoefte en verzoek. Soms noemt men het ook wel compassievolle communicatie maar de kern is dat men de bedoeling heeft om de anderen niet te schaden en het is gebaseerd op drie principes:

  • Waarheidskracht - het consequent naleven van de (eigen) waarheid;
  • Niet kwetsen - het afzien van het kwetsen of het toebrengen van andere schade;
  • Ieders welzijn - het rekening houden met behoeftes van alle betrokkenen.

Soms is het bijna onmogelijk om de ander niet te kwetsen of te irriteren, maar het mag echter geen intentie zijn. Ik ben zelf bijvoorbeeld een fan van de klinisch psycholoog, psychotherapeut Jeffrey Wijnberg die een van de grondlegger van de provocatieve therapie in Nederland is. Zijn boekje "levensjeuk" is geweldig om te lezen. Bij provocatieve therapie is het juist de bedoeling om met, soms bijna cynische provocerende opmerkingen, de cliënt te prikkelen om zo patronen te doorbreken en dingen los te maken. Deze opmerkingen van de therapeut kunnen soms als kwetsend ervaren worden (daarom is deze therapie niet geschikt voor iedereen) maar de intentie is niet de ander te kwetsen maar de ander inzicht te geven.

Het geven van tegenspraak en feedback

Een bekend probleem op internet forums is dat tegenspraak en feedback vaak opgevat wordt als kritiek en dat sommige mensen zich onmiddellijk aangevallen voelen. Op forums zie je dan onderwerpen zogenaamd "off topic" gaan omdat mensen elkaar met vaak veel verbaal geweld te lijf gaan. Mede omdat men veilig achter het toetsenbord zit schrijven veel mensen op Internet dingen die ze in het dagelijkse leven nooit zouden uitspreken. Het stoort mij dan ook dat vrijheid van meningsuiting zo vaak gebruikt wordt als vrijheid van belediging en vrijheid van afbranden en kwetsen. De reden dat ik niet meer het lezerscommentaar op nieuwssites lees is omdat ik dan spontaan depressief word van alle ondoordachte, beledigende, kwetsende en soms ronduit kortzichtige reacties, die binnen één pagina al "off topic" gaan omdat één onderwerp van één reactie het hoofdonderwerp gaat worden. Zo kan een discussie over sociale zekerheid eindigen in een discussie over de integratie van allochtonen in Nederland.

Toch is feedback en tegenspraak erg nuttig, het geeft de kans om te leren en door hier open voor te staan kunt u als persoon groeien. Zolang we maar niet de intentie hebben om de ander te kwetsen, te beledigen of te beschadigen en men vanuit zichzelf spreekt. Zich verschuilen achter de mening van een ander en zichzelf alleen als boodschapper neerzet is soms zelfs een beetje laf te noemen. Ook het feit dat men aangeeft dat veel andere mensen dezelfde mening zijn toegedaan is een teken van de zwakte van de eigen argumenten. Ook ken ik een aantal mensen die ongenadig kritiek geven en dan zeggen dat het geen kritiek is maar als opbouwende feedback bedoeld is. Mensen blijven facinerende wezens.

Het ontvangen van tegenspraak en feedback

Feedback geven is vaak eenvoudiger dan feedback of tegenspraak ontvangen. Soms is het best moeilijk en niet zelden komen gevoelens van verzet en boosheid om de hoek kijken en schiet men in de verdediging of verzand men verklaringen. Ik heb zelf op deze wijze constructief bedoelde gesprekken over zien gaan in eindeloze monologen. En helaas zijn twee monologen geen dialoog. In het omgaan met feedback en tegenspraak speelt onzekerheid vaak een grote rol, we interpreteren kritische kanttekeningen als een aanval of we voelen ons afgewezen. Toch kunt u feedback of tegenspraak ook zien als een cadeau, u kunt het aannemen en er uw voordeel mee doen. Door open te staan, goed te luisteren en eventueel toelichting te vragen kunt u daarna rustig bedenken wat u ermee gaat doen.

Tegenspraak en feedback op deze site

Op deze site geef ik bezoekers de mogelijkheid om actief mee te schrijven over onderwerpen op deze site. (Zie onderaan de pagina's) Hierbij ga ik feedback en tegenspraak niet uit de weg, wel is het forum op deze site "gemodereerd" wat inhoud dat elke reactie en vraag door mij gelezen, soms een beetje aangepast zal worden (zonder de boodschap te veranderen) of soms voor plaatsing al verwijderd zal worden omdat het onnodig kwetsend of niet relevant is. Soms neem ik mensen ook tegen zichzelf in bescherming wanneer men iets te snel een reactie verzonden heeft zonder na te denken over de gevolgen. Ook hier speelt de gevoelde schijnveiligheid een rol en mijn taak is het om de kwaliteit van dit forum te bewaken. Sommige mensen vinden deze "bemoeizucht" van de beheerder vervelend, de meerderheid van de mensen die reageren op deze site vinden het een veilig idee dat ze zelf voor fouten in bescherming genomen worden, maar ook dat men in een vrij beschermde omgeving kan reageren zonder het risico te lopen om persoonlijk aangevallen te worden. Veel pagina's op mijn site die over een bepaald onderwerp gaan hebben onderaan de pagina een link naar het interactieve gedeelte van de site, deze pagina is daarop een kleine uitzondering, op deze pagina wil ik een soort van landingspagina maken voor onderwerpen die mijzelf bezig houden of waarvan ik het gevoel heb dat deze momenteel meer mensen bezighouden. Uiteindelijk kan dit tot een los onderwerp op de site uitgroeien of een stille dood uitsterven, geheel afhankelijk van de reactie van mijn bezoekers. Ik nodig u hierbij uit om deel te nemen aan een discussie op basis van geweldloze communicatie en nuttige feedback en tegenspraak. Ook positieve bevestigingen zijn natuurlijk welkom. Vriendelijke groet, Hein Pragt.

Boeken over tegenspraak en feedback

boekboek bestellenTegenspraak Tegenspraak is lastig en confronterend, maar je kunt kritiek ook gebruiken om fouten te voorkomen en beter samen te werken. Wie durft? In de luchtvaart, bij de politie en in ziekenhuizen zijn steeds minder mensen bang voor tegenspraak. Bestuurders, manager en professionals hebben er geleerd hoe ze zichzelf en hun organisatie kunnen verbeteren met dwarsliggers. In dit boek boordevol anekdotes en voorbeelden kun je lezen wat je zelf kunt doen om kritiek te accepteren, en te geven. Inclusief spoedcursus Tegenspraak organiseren! Peter van Lonkhuyzen is journalist, hij schrijft voor uiteenlopende tijdschriften en kranten over management, organisatie, innovatie en technologie. Peter publiceerde eerder het boek "Taboe: macht. Waarom chefs in dictators en ondergeschikten in zombies veranderen".


boekboek bestellenFeedback, commentaar geven en ontvangen. Waarom is het toch zo moeilijk goed met feedback om te gaan? Zien we op tegen de mogelijke negatieve reactie? Zijn we bang de ander te kwetsen? Of durven we geen standpunt in te nemen? Wat het ook is, op een goede manier feedback geven is een van de lastigste aspecten van communicatie. Daarom is er nu een handig hulpmiddel: de waaier Feedback. In een overzichtelijke checklistvorm alle praktische informatie over het voorbereiden en geven van feedback, de valkuilen, de belangen en de verdedigingsmechanismen van feedback. Onmisbaar voor iedereen die werkt! Doel: Mensen tips geven in situaties dat ze feedback moeten geven of ontvangen. Voor wie: Leidinggevenden, medewerkers en in feite iedereen die wel eens feedback moet geven. Ook in privé situaties. Gebruik: Heel handig ter voorbereiding van bijvoorbeeld een functioneringsgesprek. Het doel van de auteur is het verbeteren van het contact tussen mensen op de werkvloer door inzicht te verschaffen over de werking van feedback, onder andere door vragen (en antwoorden) en door het geven van oefeningen. Na het laten invullen en beoordelen van een checklist (voor zelfonderzoek) stelt de auteur dat het geven en ontvangen van commentaar alles te maken heeft met waarnemen, interpreteren en communiceren. Daarbij onderscheidt ze een zakelijk, een expressief, een relationeel en een appellerend aspect aan communicatie. Voor het beter leren hanteren van de emoties die kunnen optreden bij het gebruik van feedback, maakt ze gebruik van het ABC-model van de RET (rationele effectiviteitstraining) en de kernkwadranten (van ir. D.D. Ofman). Deze uitgave is bedoeld als vervanging van 'Luister! en huiver' (1993) en 'Feedback : commentaar geven en ontvangen' (1996). De auteur geeft globale tips voor het gebruik van feedback tijdens lastige zakelijke gesprekken, zoals functioneringsgesprek, beoordelingsgesprek, en het omgaan met klachten (van klanten) en weerstand en kritiek (van medewerkers en meerderen).


boekboek bestellenFeedback is een cadeautje. Eigenlijk is het leven een grote feedback-sessie: elke dag krijgen we (vaak ongevraagd) advies en kritiek van vrienden, familie, collegas, klanten, bazen, leraren, artsen en huisdieren. We weten dat het goed is om naar feedback te luisteren en er iets mee te doen, maar we leggen het vaak naast ons neer of herkennen het uberhaupt niet. Feedback is een cadeautje is het eerste boek dat focust op het ontvangen van feedback. De auteurs laten zien hoe je jezelf kunt trainen om uit elke situatie nuttige feedback te halen. Ze leggen uit waarom veel feedback die je krijgt onduidelijk is en waarom het toch belangrijk is om hier een goede les uit te trekken. Ze houden ons op humorvolle wijze een spiegel voor door te laten zien hoe we feedback vaak moedwillig negeren, bijvoorbeeld door te vinden dat de ander `geen recht van spreken heeft, of dat het `anders gebracht had moeten worden. Of je nu in een grote of kleine organisatie werkt, in een team opereert of een relatie of een gezin hebt: dit boek biedt alle instrumenten om jezelf te ontwikkelen en om je zelfkennis te vergroten. Kortom, wacht niet op die perfecte mentor maar leer luisteren naar wat het leven je te vertellen heeft.


boekboek bestellenGeweldloze communicatie. Boos worden is een manier om in onze behoefte te voorzien. Hoe kun je op een andere manier overbrengen wat je wilt? Zonder jezelf of de ander tekort te doen? Geweldloze Communicatie helpt ons stevig in het leven te staan, te zeggen wat we willen én te horen waar het de ander om gaat. Het is een taal van mededogen waarmee we de machtsstrijd overstijgen en bewegen naar samenwerking en vertrouwen. Zo verloopt de communicatie ontwapenend, doeltreffend en verbindend. De belangstelling voor Rosenbergs benaderingswijze is groter dan ooit. In Nederland en België houden talrijke organisaties zich al jaren bezig met het bekendmaken en trainen van het model -- niet alleen in de privésfeer, maar ook op de werkplek, op school en in de politiek. De tweede editie van dit Amerikaanse leerboek over gesprekstechnieken is opnieuw uitgebracht door Jan Carel van Dorp die deze methode gebruikt in zijn Nederlands Centrum voor Geweldige Communicatie. De inhoud van het boek is vrijwel ongewijzigd, de vertaling is hier en daar aangepast. De gesprekstechnieken zijn gericht op het oplossen van conflicten.


Reacties op het onderwerp: Tegenspraak en feedback


10 - Communicatie & taal »  -  Tegenspraak en feedback »
2015-05-22 13:55:00
Een van de dingen waar ik me al vele jaren aan stoor is verbaal en fysiek geweld. Dit was voor mij een van de redenen om weer terug te verhuizen vanuit de Randstad naar een rustiger deel van het land. De eerste week dat ik hier weer woonde kwam ik thuis en vertelde ik verheugd mijn ervaring. Ik fietste op het fietspad en er liep een man met een vrij lang aangelijnde hond ook op het fietspad. Ineens sprong de hond bijna voor mijn fiets en de man verontschuldigde zich. In de jaren daarvoor had ik de reactie verwacht van "hé klerelijer, kun je niet uitkijken, heb je stront in je ogen?".
Dit soort verbaal agressief gedrag heb ik vaak ervaren toen ik in de Randstad woonde ook als de ander duidelijk fout was. Ik heb hier nooit aan kunnen wennen en nog steeds denk ik vaak dat ik niet zo goed met verbaal en of fysiek agressieve mensen kan omgaan. Ik probeer meestal niet te escaleren, uiterlijk rustig te blijven en de
zaak met redelijkheid op te lossen of uiteindelijk maar uit de weg te gaan. Wat ik wel merk is dat zo'n confrontatie wel iets achterlaat in mijn vezels en dat het wel even duurt voordat dit er weer uitgesleten is. Wat zeker niet werkt is hetzelfde gedrag terug gaan spiegelen want de ander heeft onmiddellijk door dat dit niet echt is (het zit niet in mijn genen) en dan kan de zaak ook nog eens aardig escaleren. Hierbij nodig ik mijn bezoekers uit om hier een over mee te praten.
Vriendelijke groet, Hein Pragt.
Omgaan met verbaal (en fysiek) geweldadig gedrag.
Er zijn nog geen reacties!

Last update: 16-09-2017


 Lees hier de privacyverklaring van deze site.

Disclaimer.

Hoewel de heer Hein Pragt de informatie beschikbaar op deze pagina met grote zorg samenstelt, sluit de heer Pragt alle aansprakelijkheid uit met betrekking tot de informatie die, in welke vorm dan ook, via zijn site wordt aangeboden. Het opnemen van een afbeelding of verwijzing is uitsluitend bedoeld als een mogelijke bron van informatie voor de bezoeker en mag op generlei wijze als instemming, goedkeuring of afkeuring worden uitgelegd, noch kunnen daaraan rechten worden ontleend. Op de artikelen van de heer Pragt op deze Internetsite rust auteursrecht. Overname van informatie (tekst en afbeeldingen) is uitsluitend toegestaan na voorafgaande schriftelijke toestemming van de rechthebbende. Voor vragen over copyright en het gebruik van de informatie op deze site kunt u contact opnemen met: (email: mail@heinpragt.com). Dit is mijn