Omdenken

omdenken en ja-maar denkenEr is een nieuwe hype en deze keer heet het omdenken. Waarschijnlijk heeft u al iets gehoord of gelezen over omdenken, in mijn omgeving hoor ik de term de laatste tijd wel erg vaak vallen. Bij de managers op mijn werk zoemt het en worden boeken van Berthold Gunster aanbevolen alsof het een nieuwe goeroe is die de oplossing biedt voor alle problemen. Berthold Gunster bedacht de "Ja-maar" filosofie en (her) ontdekte de techniek van het omdenken en schreef meerdere boeken over dit onderwerp. Hij noemt het zelf een vorm van psychologische oosterse vechtkunst waarbij men gebruik maakt van de kracht van de tegenstander. Omdenken geeft denk technieken om problemen om te zetten naar mogelijkheden. Het boek geeft u denktechnieken om problemen om te zetten in mogelijkheden. Een grappig voor beeld is dat wanneer u omdenkt er naast de pessimist met het glas half leeg en de optimist met het glas half vol nog een derde optie is: "waar is de kraan?". Berthold Gunther beschrijft ook de term vastdenken waarbij de oplossing het probleem niet oplost maar erger maakt. Een voor beeld hiervan is iemand die vastzit met de auto en vol gas geeft in de hoop weer lost te komen, maar uiteindelijk alleen maar dieper vast komt te zitten. Een ander voorbeeld zijn regels die binnen een bedrijf eigenlijk moeten zorgen dat alles beter loopt maar vaak alleen maar zorgen dat het meer onwerkbaar zal worden door alle regeltjes waar men zich aan moet houden. Een ander advies van Berthold Gunster is om u niet langer te verzetten tegen een probleem, maar het als een feit te accepteren en zelfs als iets wat gewoon moet (moest) gebeuren. Veel van de technieken las ik ook als in het boek "Denken over denken" van Edward de Bono en veel van de technieken die Berthold beschrijft zijn niet echt nieuw maar wel in een modern jasje beschreven. Na het lezen van het bekende boek "Ik ben oke, jij bent een sukkel" heb ik de nieuwe inzichten echt goed kunnen toepassen. Met vriendelijke groet, Hein Pragt.

Wat is omdenken?

(C) 2013-2017 Hein Pragt

Het was een aantal jaren geleden dat ik in aanraking kwam met het boek "Ik ben oke, jij bent een sukkel" van Berthold Gunster, naar aanleiding van een conflict met een collega wat behoorlijk uit de hand dreigde te lopen. Een vriendin adviseerde mij om dit boek te lezen en het was een behoorlijke confrontatie met mijzelf en mijn sociale vaardigheden. Ik ben zeer nieuwsgierig en leergierig van aard en had al veel gelezen over omgaan met mensen in het algemeen en bovendien had ik vanuit mijn werk de nodige verkooptrainingen, trainingen in omgaan met klanten en andere "soft skills" trainingen gehad. En of het nu om klanten, collega's, (ex) partners, kinderen of leidinggevenden gaat, veel principes zijn vrij algemeen. Dit heet "sociale vaardigheden" en dit kan men leren, maar uiteindelijk het moet echt van binnenuit en vanuit een overtuiging komen, want het werkt niet als het een set met trucjes is. Naast dit leren uit boeken telt natuurlijk ook een dosis levenservaring mee.

In mijn geval ging het om een collega die een totaal tegengesteld karakter had dan ik en dat botste zo erg dat we beiden bij onze leidinggevende aan weerszijde van de tafel zaten met de boodschap "of hij uit het project, of ik". Maar aangezien we beiden vrij onmisbaar waren voor het project, werd er een extra teamlid toegevoegd die de taak had om tussen ons in te zitten en zo de spanning er uit te halen. Dit werkte maar de spanning tussen mij en mijn collega bleven. Tot ik "Ik ben oke, jij bent een sukkel" las en ineens begreep dat mijn aanpak niet altijd werkte en omgekeerd de aanpak van mijn collega ook niet. Maar vaak werkte zijn "redelijk doortastende en soms zelfs botte" wijze van werken prima als mijn wijze van "oplossen met technische kennis en redelijkheid" niet werkte. Ik begon te begrijpen dat wanneer ik tegen een "botte afwijzing" aanliep, ik mijn collega moest vragen om mij te helpen, waarna hij het wel even regelde. Omgekeerd begon hij mij in te zetten wanneer iemand hem met allerlei technische argumenten tegenwerkte. We begonnen beiden in te zien dat onze verschillen juist onze kracht was en dat in sommige gevallen zijn aanpak veel beter was en in andere gevallen mijn aanpak. Wat nu grappig is dat we na een aantal jaren elkaar bijzonder zijn gaan waarderen en dat weten dat we zeer verschillende personen zijn maar ook dat we een bijzonder sterk team zijn en we prima kunnen samenwerken. Wanneer we wel eens een meningsverschil hebben, heb ik geleerd dat ik niet in de verdediging moet gaan of een lange uitleg moet geven, maar kort en bondig (voor mijn gevoel zelfs een beetje bot) moet reageren. Dit is spiegelen en dat werkt heel goed in ons geval.

boek ik ben oke jij bent een sukkelNa het lezen van het boek "Ik ben oke, jij bent een sukkel" besloot ik nog meer boeken over de "Ja-maar" filosofie te bestellen en te gaan lezen en nog steeds lees ik de nieuwe boeken die Berthold Gunster uitbrengt en kijk ik met regelmaat naar de korte films die hij ook uitbrengt en bekijk ik delen van zijn shows. Het blijft leerzaam want "moeilijke mensen en moeilijke situaties" komen in veel en veel verschillende vormen voor. Het omdenken is niet alleen in het werk handig maar kan men ook toepassen op het hele leven, of het nu om buren, ouders, familie, kinderen, vrienden, kortom om alle mensen om u heel gaat, maar ook op de wijze waarop u tegen alles (vooral problemen) in het leven aankijkt, omdenken is bijna overal toepasbaar. Door omdenken kunt u het leven een stuk aangenamer en eenvoudiger maken, waarbij u de wereld om u heen niet veranderd, maar zelf de vaardigheid van het omdenken gebruikt om zelf anders met dingen om te gaan.

Natuurlijk is de techniek van omdenken niet compleet nieuw, veel van de dingen die ik las kende ik al vanuit "denken over denken" (lateraal denken) en vanuit de provocatieve therapie, in zijn boeken weet Berthold Gunster het wel heel praktisch toepasbaar te maken. In grote lijnen komt omdenken er op neer dat u leert om problemen om te zetten in mogelijkheden. Hij beschrijft ook de term vastdenken wanneer uw oplossing het probleem niet oplost maar erger maakt, dit is vergelijkbaar met wanneer u met uw auto vastzit en u merkt dat meer gasgeven de wielen alleen maar meer ingraaft en u toch denkt dat u met nog meer gasgeven het probleem kunt oplossen. De volgende uitspraken van Albert Einstein geven het goed weer: "We kunnen een probleem niet oplossen met de denkwijze die het heeft veroorzaakt." En "Waanzin is steeds opnieuw hetzelfde doen, en dan verschillende uitkomsten verwachten.". Een van de adviezen van Berthold Gunster is om u niet langer te verzetten tegen een probleem, maar het juist als een feit te accepteren of nog beter om het juist als de bedoeling te zien. Door het als een feit te zien in plaats van een probleem kunt u er anders tegenaan kijken, stop u de weerstand en kunt u kijken wat er kan gebeuren wanneer u er in meegaat of het zelfs omarmt.

Een leuk voorbeeld is de show van Paul de leeuw, tijdens het televisieprogramma Mooi! Weer de Leeuw kwam er een streaker de studio in gerend, met nog wel een onderbroek aan. Paul de leeuw zit op dat moment midden in een telefoongesprek wanneer hij geconfronteerd wordt met dit probleem. Hij onderbreekt het telefoongesprek en zegt de tegen de streaker: "Blijf staan, ik kom zo bij je, dan krijg je alle tijd die je nodig hebt.", en daarna maakt hij in alle rust het telefoongesprek af. De streaker staat ondertussen verbouwereerd en netjes op zijn beurt te wachten. Wanneer Paul de Leeuw klaar is met het telefoongesprek, trekt hij de naaktloper bij zich op schoot en zegt: "Zo, vertel nu maar eens over al dat dierenleed". Even later zegt hij: "Jij bent begonnen, dan moet je ook echt streaken" en vervolgens rukt Paul de Leeuw onder gejoel van het publiek de man zijn onderbroek van het lijf. Door de situatie als een feit te accepteren en er in mee te gaan, maakte hij van een probleem of een verstoring een leuk onderdeel van de show die hij aan het maken was. Hier kunt u deze aflevering op youtube bekijken!

hoe werkt omdenkenOmdenken doet u in twee stappen, de eerste stap is van het probleem een feit te maken (deconstructie) en daarna in stap twee van het feit naar een mogelijkheid werken (constructie). Dit heeft alles te maken met leren accepteren dat het is wat het is, leren om geen energie te steken in dingen die u toch niet kunt veranderen, uw blik te verleggen naar wat er wel goed gaat, het tegenovergestelde van uw eerste oplossing eens te onderzoeken. Wat ook belangrijk is om te leren is dat "Ja maar" eigenlijk ook een vorm van "nee" is. Een andere methode die hij beschrijft is het spiegelen. Spiegelen is hetzelfde gedrag aannemen als de ander, bijvoorbeeld door zijn of haar houding, volume en spreeksnelheid over te nemen. Dit spiegelen moet wel gebaseerd zijn op de behoefte aan werkelijk contact, u moet het niet doen om de ander te veranderen, of een steek onder water uit te delen. U doet het juist om het "willen veranderen" van de ander los te laten, u accepteert de persoon helemaal zoals hij of zij is waardoor u een goede kans heeft om vastgelopen patronen te doorbreken. Zeurt de ander dan gaat u lekker mee zeuren, klaagt de ander, klaag dan lekker mee, is de ander kort van stof, weer dan ook kort en bondig. Nog een stapje verder is het "omspiegelen" en hierbij gaat u nog een stapje verder dan het spiegelen, u spiegelt in het kwadraat. Het grappige is dat u met dit omdenken en spiegelen in de eerste plaats uw eigen gedrag aanpast om juist de ander tegemoet te komen en zo een situatie die vastzit los kunt trekken.

Omgaan met dominante mensen.

(C) 2013 Hein Pragt

Dominante mensen zijn vaak openhartige mensen die houden van duidelijkheid en die dingen vaak onomwonden zeggen zoals zij het beleven. Dominante mensen houden van confrontaties omdat dit zaken en posities duidelijk maakt en ze meten zich graag met anderen. Daarnaast kunnen ze ook hun standpunten maar ook die van mensen die ze na zijn te vuur en te zwaard verdedigen door middel van een onvoorwaardelijke aanval. Toch blijven meestal niet hangen in boosheid of andere emoties zoals anderen dat vaak wel kunnen doen. Ook hebben dominante mensen vaak behoefte aan snelle resultaten en lossen hun ze problemen meestal snel op. Ze geven de voorkeur aan directheid en duidelijkheid en actie. Dominante mensen zijn doelgericht en hebben de neiging hun omgeving te bepalen door hun doelgerichtheid en hun dadendrang. Ze nemen als vanzelfsprekend het initiatief en gaan met groot gemak de confrontatie en de strijd aan. Veel mensen ervaren dit vaak als bot en overheersend.

Dominante mensen zoeken vaak een partner met aanvullende en tegengestelde eigenschappen wat nogal eens kan leiden tot zeer dynamische relaties. Het is vaak alsof de een met de botte bijl hakt en de ander daarna de rotzooi kan opruimen. Dominante mensen zoeken ook baak het oogcontact en kunnen er een spel van maken wie het eerste zijn ogen afwend. Samenwerken of samenleven met een sterk dominante persoon kan gemakkelijk tot een patroon van ruzies leiden en soms kan het nodig zijn om wat afstand te nemen en wat ruimte voor uzelf in te bouwen.

Wanneer u een dominante partner of collega heeft kunt u het volgenden doen om de omgang met deze dominante persoon werkbaar te maken. Mijn eerste strategie is niet in de negatieve modus te gaan maar eerst eens de sterke punten van de dominante persoon te benoemen en wat deze persoon wel goed doet. Dit kan moeilijk zijn wanneer u er even helemaal doorheen zit, dus doe dit nadat u even afstand genomen heeft. Besluit dat u ook gebruik kunt maken van deze eigenschappen door slim gebruik te maken van deze positieve eigenschappen van de dominante persoon. Communiceer op hetzelfde niveau door korte, duidelijke en directe boodschappen te geven. Geen open keuzes aanbieden maar een beperkt aantal waardoor deze persoon snel een keuze kan maken.

Wanneer u graag iets wil geeft dan bijvoorbeeld aan dat u het wel zou willen doen maar dat u denkt dat de dominante persoon het beter zou kunnen en hij of zij zal met alle plezier uw problemen op gaan lossen. Houdt u bij de feiten en dwaal niet af en blijf zo concreet mogelijk. Blijf oogcontact houden en probeer het gedrag en houding van de ander te spiegelen. Kritiek moet u zo snel en direct mogelijk en zonder sympathie leveren. Realiseer u dat deze mensen boosheid soms gebruiken als een instrument om iets voor elkaar te krijgen. Als ze boos zijn kunt u ze beter even met rust laten. Wat wonderen werkt bij dominante mensen is hun daadkracht te gebruiken door waardering kenbaar te maken en ze te complimenteren voor hun daadkracht wanneer ze gedaan hebben wat u graag wilde. Dit is een uiteindelijk een win-win situatie voor beide partijen.


Boeken van Berthold Gunster.

boekboek bestellenIk ben oke jij bent een sukkel Betweterige schoonzus, bemoeizuchtige baas of onhandelbaar kind? Stop ze te veranderen. Ze zijn wie ze zijn. En dat zal altijd zo blijven. Is dat erg? Nee. Denk het om. Ze zijn je goudmijn. Na de bestseller Ja-maar wat als alles lukt?, Huh?! en Omdenken is Berthold Gunster terug met een boek over een onderwerp wat iedereen zal aanspreken: relaties. We hebben er elke dag mee te maken. Ze kunnen een bron zijn van stress en verdriet. Maar goede relaties zijn ook datgene wat ons vrolijk en gelukkig maakt. In Ik ben okay. Jij bent een sukkel past Berthold Gunster de theorie van het omdenken toe op relaties, zowel in zakelijke als privésituaties. Het doel is om een voor beide partijen waardevolle relaties te creëren. Al kan het in sommige gevallen betekenen dat de relatie beter kan worden beëindigd. Waar de meeste adviesboeken nogal zweverig zijn, is dit boek juist down-to-earth. Aan de hand van situaties uit de dagelijkse praktijk vertelt de auteur hoe je kunt handelen bij irritaties en wat je moet doen als je het idee hebt dat je geen klik hebt met mensen.


boekboek bestellenJa-maar... Omdenken Dit praktische boekje laat in een notendop zien wat omdenken betekent en hoe je dat doet. Om in te bladeren, te grazen, ideeën op te doen, op het verkeerde been gezet te worden en vooral om je eigen creatieve vermogens te prikkelen. Kortom, om te kijken, denken en vooral creëren. Berthold Gunster (1959) is grondlegger van de Ja-maar® filosofie. Zijn eerste boek Ja-maar wat als alles lukt? is een bestseller, is vertaald in het Engels en wordt binnenkort in Duitsland uitgegeven. Ook schreef Gunster de boeken Ja-maar ik ben wel leraar en Huh?! De techniek van het omdenken. Met zijn bedrijf Ja-maar® verzorgt hij samen met zijn team shows en workshops over het ja-maar-denken en omdenken. Meer dan 325.000 mensen in binnen- en buitenland volgden inmiddels een Ja-maar® programma.


boekboek bestellenJa, omdenken als levenshouding"Ja" als levenshouding, maar veel meer nog "ja" als woord, als scheppende taal, is het meest creatieve, ontregelende, motiverende, kortom krachtigste instrument dat wij tot onze beschikking hebben. Het is het woord dat gelijkstaat aan alles wat leeft, de energie in de natuur, het verlangen van de mens, een rivier die naar beneden stroomt, een zwangere regenwolk, een zomerse stortbui, het plezier waarmee kinderen aan het eind van een schooldag een plein op rennen, de oerkracht waarmee een nieuw mens geboren wordt. Het leven is ja.


boekboek bestellenLastige kinderen? Heb jij even geluk, Omdenken in opvoeding en onderwijs Dit boek heb ik bijna in één keer uitgelezen en het was een bijzonder leerzame ervaring met ook veel herkenning. Kinderen, stop met ze op te voeden, het is vaak vastdenken: kijken naar wat er niet is en wel zou-moeten-zijn. Van een probleem een ramp maken. Een van de grootste tragedies in het leven is om dé perfecte ouder te willen zijn. Denk het dus om en maak van een probleem een mogelijkheid. Hoe je dit doet? Het is simpel. Door te kijken naar wat er is en wat er zou kunnen zijn, en van een gebrek een talent te maken. Dit boek is voor alle ouders, onderwijzers, jeugdleiders, trainers, verzorgers, ooms, oma's, peuterleiders, docenten, oppassers, opa's, badmeesters, hopmannen, kinderartsen, mentoren, gezinsvoogden, peetooms en -tantes, akela's, gidsen, kinderrechters, huisartsen, orthopedagogen, gezinsbegeleiders, tantes, jeugdzorgmedewerkers, pleegouders en alle anderen die kinderen en pubers een warm hart toedragen.


boekboek bestellenOmdenken doe je zo - omdenken voor kinderen. Om te kunnen omdenken moet men creatief zijn en logisch kunnen nadenken en jonge mensen en kinderen lijken dit van nature te beheersen. Ze maken zogenaamde "denkfouten" die uiteindelijk vaak tot nieuwe oplossingen en nieuwe mogelijkheden kunnen leiden. Het is jammer dat het kind zich op een bepaalde leeftijd zal gaan bedenken dat er "foute" antwoorden bestaan en dan raken ze het vermogen om om te denken een beetje kwijt. Dit boek leert kinderen om hun creativiteit vast te houden en dit te combineren met volwassen logica.


boekboek bestellenWie is de beste omdenker? Ben jij in staat om door middel van omdenken van een lastig probleem iets leuks maken? Hoe handiger en creatiever je bent, hoe meer punten je verdient bij dit spel. Dit spel kun je thuis of in de klas spelen, met z'n tweeën of in een groepje. Het spel is behalve leuk om te spelen ook heel spannend, hoeveel omdenkpunten verdien jij? Dit kaartspel is speciaal ontwikkeld voor kinderen van 9 jaar en ouder maar ook als leerkracht, vader of moeder valt er hier iets op te steken.

Reacties op het onderwerp: Omdenken


10 - Communicatie & taal »  -  Omdenken »
2016-07-16 22:56:00
Hier kunt u reageren op het onderwerp omdenken.
Reactie van een bezoeker van de site!
Reacties op de pagina over het onderwerp omdenken.
Er zijn: 2 reacties!
2016-07-16 22:56:00
Ik vind het een behoorlijke geforceerde manier van communiceren. Ik vind op een gegeven een beetje lachwekkend worden en ik kan een persoon veel in omdenktaal praat, op een gegeven moment niet meer serieus nemen. Maar dat is dan ook meteen weer een "uitdaging"
Reactie van een bezoeker van de site!
2017-11-20 09:29:00
Wanneer je omdenken en spiegelen als "kunstje" gaat toepassen dan is het inderdaad een beetje raar, onnatuurlijk en snel als kunstje te doorzien. Het gaat er om dat je de essentie van omdenken en spiegelen begrijpt en het op een natuurlijke wijze kunt toepassen, zonder dat het een geleerd kunstje is. Je moet het dus vanuit een overtuiging op een natuurlijke wijze toepassen, alleen dan werkt het, voor de ander maar ook voor jezelf.
Vriendelijke groet, Hein Pragt

Last update: 23-09-2017


 Lees hier de privacyverklaring van deze site.

Disclaimer.

Hoewel de heer Hein Pragt de informatie beschikbaar op deze pagina met grote zorg samenstelt, sluit de heer Pragt alle aansprakelijkheid uit met betrekking tot de informatie die, in welke vorm dan ook, via zijn site wordt aangeboden. Het opnemen van een afbeelding of verwijzing is uitsluitend bedoeld als een mogelijke bron van informatie voor de bezoeker en mag op generlei wijze als instemming, goedkeuring of afkeuring worden uitgelegd, noch kunnen daaraan rechten worden ontleend. Op de artikelen van de heer Pragt op deze Internetsite rust auteursrecht. Overname van informatie (tekst en afbeeldingen) is uitsluitend toegestaan na voorafgaande schriftelijke toestemming van de rechthebbende. Voor vragen over copyright en het gebruik van de informatie op deze site kunt u contact opnemen met: (email: mail@heinpragt.com). Dit is mijn