Hoogfunctionerend autisme

autisme? Deze pagina gaat over hoogfunctionerend autisme (HFA), een term die wordt gebruikt bij de omschrijving of diagnose van een Autisme Spectrum “Stoornis” waarbij sprake is van een enigszins hoger IQ. De reden dat ik stoornis tussen aanhalingstekens plaats is omdat ik hoogfunctionerend autisme niet zie als een stoornis maar meer als karaktereigenschap of persoonlijkheid. Hoogfunctionerend autisme vertoont veel overeenkomsten met het Syndroom van Asperger maar is in de praktijk toch wel anders. Mensen met hoogfunctionerend autisme zijn vaak breder ontwikkeld, zijn meestal enorm leergierig en zijn vaak geïnteresseerd in veel verschillende dingen, terwijl normaal of lager ontwikkelde autisten vaak geïnteresseerd zijn in één ding of enkele dingen. Mensen met hoogfunctionerend autisme kunnen door hun intelligentie hun autisme maskeren / camoufleren / compenseren naar de buitenwereld omdat ze geleerd hebben om zich zoveel mogelijk aan te passen. Bij hoogfunctionerend autisme valt het autisme dus minder op waardoor de meesten een redelijk normaal leven kunnen leiden (met vaak wat zonderlinge eigenschappen). Bij mensen met hoogfunctionerend autisme komt de diagnose autisme vaak pas op een latere leeftijd aan het licht, in mijn geval leerde ik pas achter in de vijftig dat ik een hoogfunctionerend autist was. Ik had al vele jaren gelezen over autisme omdat ik wel een vermoeden had maar ik paste niet in het plaatje van traditioneel autisme en het woord “stoornis” weerhield me ook van een diagnose. Pas toen ik mij verdiepte in hoogfunctionerend autisme viel het kwartje op zijn plaats. Vriendelijke groet, Hein Pragt

Op de inhoud van deze pagina rust copyright © Hein Pragt.

De meeste mensen met autisme hebben meer baat bij een beetje begrip dan een diagnose!

Hoogfunctionerend autisme versus syndroom van Asperger

Tegenwoordig zijn de definities van Autisme Spectrum Stoornis veranderd, was het in het verleden zo dat we spraken van het Syndroom van Asperger, PDD NOS of klassiek autisme, tegenwoordig is de indeling in drie niveaus. Niveau 1, ondersteuning vereist, niveau 2, wezenlijke ondersteuning vereist en niveau 3, zeer wezenlijke ondersteuning vereist. Alle vormen van autisme zijn dus op één hoop gegooid maar desondanks worden de oude termen in de praktijk nog vaak gebruikt. Het is ook niet zo dat ineens alle vormen van autisme gelijk zijn, erg is geen autist hetzelfde er bestaan gewoon verschillende vormen van autisme. Het syndroom van Asperger wordt vaak geassocieerd met hoogfunctionerend autisme. Het intelligentieniveau van iemand met het Syndroom van Asperger ligt gemiddeld ook een stuk hoger dan de ‘gemiddelde’ autist of iemand met ‘laagfunctionerend’ autisme. Een van de grootste verschillen tussen mensen met het Syndroom van Asperger en mensen met hoogfunctionerend autisme is dat mensen met hoogfunctionerend autisme vaak nieuwsgierig zijn en interesse hebben voor (soms heel) veel verschillende dingen, dit in tegenstelling tot mensen met met het Syndroom van Asperger.

Belangrijke verschillen tussen klassiek en hoogfunctionerend autisme

Zoals ik al aangaf lijkt hoogfunctionerend autisme veel op het eerdere Syndroom van Asperger maar er zijn wel enkele opcallende verschillen tussen klassiek autisme en hoogfunctionerend autisme:

  • Mensen met hoogfunctionerend autisme hebben vaak een IQ van 100 of (soms veel) hoger.
  • Mensen met hoogfunctionerend autisme zijn vaak hoger opgeleid en of denken of werken op HBO / WO niveau, maar dit hoeft niet altijd zo te zijn.
  • Mensen met hoogfunctionerend autisme kunnen zich over het algemeen redelijk goed handhaven in de maatschappij en kunnen zich goed redden.
  • Mensen met hoogfunctionerend autisme leren vaak door te kijken hoe anderen het doen en het dan te beredeneren om zelf in te zetten in sociaal gepast gedrag.
  • Mensen met hoogfunctionerend autisme lopen op jongere leeftijd door het voorgaande vaak wat achter in sociale emotionele vaardigheden (eigen ervaring).
  • Mensen met hoogfunctionerend autisme kunnen hun autisme vaak redelijk goed verbergen of maskeren, al kunnen sommige ‘eigenaardigheden’ anderen wel een beetje opvallen.
  • Mensen met hoogfunctionerend autisme kunnen zich over het algemeen verbaal goed uitdrukken maar houden niet zo van koetjes en kalfjes gesprekken.
  • Mensen met hoogfunctionerend autisme hebben vaak een grotere nieuwsgierigheid en interesse op meerdere gebieden en gaan hier ook erg de diepte in.
  • Mensen met hoogfunctionerend autisme voelen zich vaak vanaf jongs af aan al ‘anders’ dan anderen, maar kunnen dit vaak niet goed plaatsen.
  • Hoogfunctionerend autisme waordt vaak pas op latere leeftijd ontdekt omdat men het erg goed weet te maskeren en de verschijnselen wel afwijken van klassike autisme.
  • Mensen met hoogfunctionerend autisme neigen vaak naar perfectionisme en overpresteren en zinn vaak erg gevoelig voor complimenten en waardering.
  • Mensen met hoogfunctionerend autisme zijn extra gevoelig voor burn-out en depressie, dit kan verminderen als men bekend raakt met hoogfunctionerend autisme.
  • Mensen met hoogfunctionerend autisme zijn na een diagnose vaak zelf hun beste therapeut. (Eigen ervaring)

Sommige mensen denken tegenwoordig dat autisme kan ontstaan op latere leeftijd (of door vacinatie) maar autisme is iets dat men als vanaf de geboorte heeft. Autisme is een informatieverwerkingsstoornis in de hersenen die zich uit in problemen op sociaal en communicatief vlak, in specifieke gedragingen, belangstellingen, moeite met plannen, organiseren en uitvoeren. Bijna alle mensen met autisme geven aan dat ze zich vanaf jonge leeftijd al 'anders' voelen, maar dat niet echt verklaren kunnen. Autisme heeft wel veel veschijningsvormen met elk hun kenmerkende gedrag en 'afwijkingen' waardoor er niet één soort autisme is te benoemen. Ik zeg vaak dat wanneer je een autist hebt meegemaakt, je echt ook één autist hebt meegemaakt.

Autisme en psychische decompensatie

Omdat mensen met hoogfunctionerend autisme zicg zo goed leren aanpassen en vrij normaal kunnen overkomen, maakt hun brein vaak overuren. Dit kan er dan voor zorgen dat er psychische decompensatie ontstaat, bij psychische decompensatie oberstijgt de energie die ment nodig heeft om 'normaal' te kunnen functioneren de beschikbare energie. In wetenschappelijk termen heet dit dat de draaglast waaraan een persoon onderhevig is, buiten proportie is toegenomen ten opzichte van zijn draagkracht. Dit kan zich uiten in bijvoorbeeld een burn-out, depressie maar ook bijvoorbeeld een angststoornis. Een burn-out kan een depressie tot gevolg hebben zoals ik zelf ook ervaren heb. Iemand met hoogfunctionerend autisme is doordat het brein al op veel hogere toeren draait dan bij 'normale' mensen gevoelig voor langdurige druk en stress. Het komt als het ware dubbel aan. Vaak zal men dan psychologische hulp zoeken maar vaak wordt de oorzaak van hoogfunctionerend autisme ook hier niet gezien omdat de persoon met hoogfunctionerend autisme ook hier zal blijven compenseren en maskeren omdat men het liefst als "normaal' gezien wil worden.

Misdiagnose bij hoogfunctionerend autisme

Wanneer mensen met hoogfunctionerend autisme dus aankloppen bij hulpverlening, gebeurt het vaak op basis van een burn-out, een depressie of angststoornis. Vaak mist men dan de onderliggende oorzaak (autisme) omdat men enkel behandeld wordt voor de zichtbare klacht. Dit is niet aan de hulpverlener te wijten, mensen met autisme zijn zo gewend en aangepast om sociaal wenselijk gedrag te vertonen, dat er bij onderzoek door een psychiater of psycholoog in eerste instantie niet aan een ontwikkelingsstoornis gedacht wordt. Vaak hebben mensen met hoogfunctionerend autisme hun aandoening zo goed weten te maskeren en verbergen dat ze dit ook doen voor de hulpverlener. Vaak geneest men van de duidelijk klachten en gaat men weer door met het dagelijks leven, maar uiteindelijk steken dezelfde klachten vaak opnieuw weer de kop op omdat er niets aan de onderliggende oorzaak gedaan is. Wanneer de client (net als ik) zich bewust is van het hoogfunctionerend autisme, kan de hulpverlener ook (samen met de client) gerichter aan een meer langdurige oplossing van de problemen werken.

Hoogfunctionerend autisme in de praktijk

Mensen met hoogfunctionerend autisme hebben vaak al jong geleerd om hun autisme te verbloemen door gedrag en emoties te imiteren. Ze leren als het ware hoe ze zich moeten gedragen in bepaalde situaties, hoewel ze vaak de sociale situaties niet goed begrijpen of kunnen doorzien. Ze kunnen zelfs zeer empathisch overkomen, maar dit komt uit het hoofd en niet uit het hart. Ook deze empathie is aangeleerd sociaal wenselijk gedrag waarmee ze het autisme weten te verbloemen. Toch zijn ze vaal sociaal zeer onzeker omdat ze mensen slecht kunnen inschatten en doorgronden. Dit weet ik uit eigen ervaring zeer goed.

Mijn eigen ervaring is ook dat wanneer ik als tiener onder invloed was van alcohol of softdrugs, ik mijn autisme niet meer onder controle had en ik verschrikkelijk irritant en sociaal onaangepast werd. Ik werd hier door een goede vriend ooit op gewezen en sindsdien gebruik ik amper nog alcohol en ook niets anders dat mijn bewustzijn aan kan tasten. Ik wil altijd mijzelf volledig onder controle hebben omdat ik mijzelf anders niet vertrouw. Dit heeft ook zijn weerslag gehad op mijn spontaniteit en onbevangenheid, ik heb moeite om los te komen en me te laten gaan omdat het hoofd altijd de baas moet blijven. Ik kan mijzelf alleen laten gaan als ik in een vertrouwde omgeving ben of samen met iemand die ik kan vertrouwen.

De meeste mensen met hoogfunctionerend autisme kunnen zich dus redelijk goed sociaal gezien aanpassen en zijn vrij intelligent en vaak op bepaalde gebieden ook vrij vaardig. Je ziet ze regelmatig op hogere posities in het bedrijfsleven. Toch voelen zij zich regelmatig ondergewaardeerd en niet altijd begrepen en worden ze vaak niet zo erkend wordt voor de goede dingen die je aandragen, de innovatieve ideeën of de verbeterpunten die ze vaak vrij snel zien. Vaak zijn mensen met hoogfunctionerend autisme slecht in politiek bedrijven en manipuleren en leggen ze het af tegen mensen die hier beter in bedreven zijn. Iemand met met hoogfunctionerend autisme voelt zich dan ook niet altijd ‘beloond’ voor alle inzet en dat kan de nodige frustratie en ergernis opleveren. Mensen met hoogfunctionerend autisme zijn vaak geen team spelers maar werken het liefst alleen of in een heel klein team. In een groter team gaan sociale interacties meespelen en daar heeft iemand met hoogfunctionerend autisme vaak weer problemen mee. Wat men zeker niet moet doen is iemand met hoogfunctionerend autisme in een kantoortuin laten werken, dit zal alleen maar leiden tot stress en concentratie problemen.

 

Gerelateerde pagina's


Boeken over autisme

Dit is autisme! Meer dan 550.000 Nederlanders hebben autisme. Zij worstelen iedere dag met het uitvoeren van kleine dagelijkse bezigheden zoals tandenpoetsen, rommel opruimen of een gezellig gesprek voeren. Het lijkt wel alsof steeds meer mensen autisme hebben. Toch weten veel mensen niet precies wat autisme is en hoe je er mee omgaat. Dat leidt vaak tot ongemakkelijke momenten, woede-uitbarstingen of zelfs tot stukgelopen relaties. Juist dat is waar autisme-expert Colette de Bruin met haar nieuwe boek 'Dit is autisme!', verandering in brengt.
kopen knop


De autisme survivalgids Voel je je vaak anders dan anderen? Maak je moeilijk vrienden of ben je vrienden vlug weer kwijt? Ben jij geïnteresseerd in dingen die andere kinderen maar saai vinden? Word je zenuwachtig als de dingen niet gaan zoals je had gedacht? Doe je vaak dingen op precies dezelfde manier? Kunnen kleine details je helemaal opwinden? Raak je soms helemaal in de war van wat mensen zeggen? Heb je het moeilijk als andere mensen herrie maken? Misschien werd bij jou wel autisme vastgesteld, maar hoe moet je daarmee omgaan? Als deze vragen wel eens in je opkomen, is dit boek vast iets voor jou.
kopen knop


Vind je eigen weg met jouw autisme Als je autisme hebt, werken jouw hersenen anders dan bij de meeste mensen. Je verwerkt informatie op een andere manier. In je kinderjaren bepalen volwassenen wat jij nodig hebt. Maar als je in de bovenbouw van de basisschool komt, of naar het voortgezet onderwijs gaat, is het belangrijk dat je zelf weet wat jouw autisme inhoudt. Je begrijpt jezelf dan niet alleen beter, maar kunt ook aan anderen uitleggen wat je nodig hebt om je goed te voelen en hoe jij het beste kunt leven, werken en leren.
kopen knop


Last update: 22-07-2022


Disclaimer: Hoewel de heer Pragt de informatie beschikbaar op deze site met grote zorg samenstelt, sluit hij alle aansprakelijkheid uit. Op de artikelen van de heer Pragt rust auteursrecht, overname van tekst en afbeeldingen is uitsluitend toegestaan na voorafgaande schriftelijke toestemming. Heinpragt.com is ingeschreven bij de KvK onder nummer: 73839426 en is gevestigd in Veenendaal.  Lees hier de privacyverklaring van deze site. Voor informatie over adverteren op deze site kunt u contact opnemen met: (heinpragt@outlook.com).