Betekenis van symbolen pagina 5 van V t/m Z.

Op deze pagina geef ik een eigen impressie weer van de betekenis en herkomst van symbolen, tekens, amulet of talisman. Aangezien er zoveel symbolen zijn heb ik de pagina's opgedeeld, op deze pagina kunt u de symbolen vinden waarvan de naam begint met V t/m Z, de rest van de symbolen kunt op de vorige pagina's vinden.

© 1998-2012 Hein Pragt

	Het V symbool. Het V gebaar. Dit is een gebaar met een dubbele betekenis. In Engeland is dit een sterk beledigend gebaar in de rest van de wereld is het een vriendelijk gebaar dat Victory betekent. In Engeland is het V-teken de grofste belediging die er bestaat. Wie het als beschermende amulet draagt, uit een permanente krachtige bedreiging aan het adres van elke denkbare tegenstander. Een van de vele verklaringen voor deze betekenis stamt uit de 15e eeuw. De Engelsen waren als gewoonlijk weer eens in oorlog met de Fransen. De Fransen hakten de boogvingers (de eerste en tweede vinger van de rechterhand) van alle gevangen Engelse soldaten af waardoor ze nooit meer een boog konden afschieten. De Engelsen staken toen als belediging deze twee vingers in de lucht met de boodschap wij hebben ze nog. Zo groeide dit gebaar tot een sterk beledigend signaal. Ook is er in de literatuur een verwijzing naar een vergrote fallus, een dubbele penis, ingebrachte vingers, vrouwelijke geslachtsdelen en gespreide vrouwelijke benen. De positieve betekenis werd op 14 januari 1941 uitgevonden door een Belgische advocaat genaamd Victor de La Velaye als een symbool voor het ondergronds verzet om de Nazi's te treiteren. Zijn idee werd overgenomen door de BBC en door Winston Churchill die er het handgebaar van maakte.
	Veer symbool. De veer heeft als symbolische karakteristiek zijn lichtheid, die volgens oude voorstelling de vogels als vanzelf doet opstijgen (een verenkleed geeft in veel sagen het vermogen te vliegen). De veer stond vooral in het oude Egypte (struisvogel) als symbool van Maät, de godin van de rechtvaardigheid en de scheppende wereldorde. Maät draagt een enkele struisvogelveer op het hoofd, deze wordt bij het dodengericht afgewogen tegen het hart van de gestorvene. De dode kan slechts tot Osiris heengaan als zijn hart door zijn schuld niet zwaarder is geworden dan de veer van Maät. In de hoofdtooi van de Noord-Amerikaans indianen had elke veer oorspronkelijk zijn eigen symbolische betekenis, als herinnering aan krijgsdaden van de drager ervan. De zegswijze ‘met andermans veren pronken’ gaat terug op een dierenfabel uit de Oudheid, waarin een raaf zich met pauwenveren opdoft. ‘Iemand een veer op de muts (of kont) steken’ betekent dat men hem een compliment maakt. In het sprookje over vrouw Holle symboliseren de uit het beddengoed geschudde veren de sneeuwvlokken die uit de hemel vallen.
	Venus (of Vrouw) symbool. Dit is het teken voor de planeet Venus in de astrologie. Het staat voor: Venus Liefde en schoonheid, harmonie, aanpassen, charme, artistiek. Het symbool voor Venus is het traditionele teken voor de vrouw, de levenscirkel boven een kruis van de geest. Venus was de Romeinse godin van de liefde en schoonheid. Volgens de Griekse mythe werd ze aan de kust van Cyprus uit het schuim van de zee geboren (Aphrodite is van ‘aphros’, schuim, afgeleid) en haar bijnaam luidde Anadyomene, '(uit de zee) oprijzende'. Het metaal koper (metaal uit Cyprus) was aan haar gewijd. In het oude Rome vertegenwoordigde Venus de bekoorlijkheid en de zinnelijke liefde. Ze was godin van de vruchtbaarheid, de liefde en de lente, april was de Venus maand.
	Vidya symbool. Aum Vidya is "kennis, leren en wetenschap". Het is het juiste begrip, dat verkregen wordt door studie en meditatie. Het is het licht dat ons langs het juiste pad leidt en de duisternis van onwetendheid verdrijft.
	Vis of Ichtusteken. De oorsprong van het teken komt uit de tijd dat de eerste christenen vervolgd werden. Ze gebruikten dit teken om te zien of een ander ook christen was. ICHTHUS betekent letterlijk 'vis'. De I staat voor Jezus, de CH voor Christus, de T voor THeou, de U voor Uios, de S voor Soter. Dit is een ruwe vertaling voor Jezus Christus Gods Zoon Verlosser. Tegenwoordig zie je het symbool vaak op de achterkant van een auto ten teken dat de eigenaar een Christen is.
	Vlammende ster symbool. Het vlammende ster symbool is ook een symbool van de vrijmetselaars. De vijf punten symboliseren de stralen van de zon en het midden staat een G geschreven die staat voor God, Gnossis en Geometrie.
	Vlieg symbool. Alle soorten vliegen hebben een negatieve symbolische betekenis. Ook stelde men zich vaak een demonische macht voor, die in door onuitroeibare vliegen belichaamd werd. Uitgesneden vliegen zouden in de Oudheid bescherming bieden tegen het boze oog. De Griekse naam ervan betekende symbolisch een parasiet en de zegswijze ‘van een mug een olifant maken' komt bij Lucianus (120-180 n.C.) voor met een vlieg in plaats van een mug. Vliegen zijn voornamelijk het symbool van duivelse figuren en van demonen zwermen. Ook in de bijbel komen vlieg vaak voor als onheilbrengers.
	Vrede symbool. Het vrede symbool (Nero's kruis) is een gebroken kruis dat ondersteboven hangt. Oorspronkelijk komt voor bij de oude Romeinen en het was het een symbool voor de uitroeiing en vernietiging van de Christenen. In de jaren 60 is het symbool gebruikt door tegenstanders van de atoomwapens, maar tegenwoordig is het een teken van hoop en wereldvrede.
	Vredesduif symbool. Deze witte vredesduif staat symbool voor vrede en vindt haar oorsprong in het christelijke geloof. In het oude testament wordt gesproken over de zondvloed en tijdens de zondvloed stuurt Noach vanaf de ark een witte duif er op uit in de hoop dat de duif land zal vinden. Deze duif keert terug met een tak in zijn snavel, wat het teken was dat er ergens land was. Hoogst waarschijnlijk is dit eerste gebruik van de witte duif als symbool voor vrede.
	Vriendschap steen. Dit is een van de leuke symbolen om vriendschap weer te geven. Het heeft geen historische achtergrond maar is leuk als presentje voor een vriend of vriendin. Door het geven en bij u dragen van de steen versterkt u de vriendschap. De engel op de steen is het symbool van de helpende hand in tijden van nood.
	Vrijmetselarij symbool. Dit algemeen bekendste symbool van de vrijmetselarij is ontstaan in de 18de eeuw vanuit de behoefte aan herkenning van de leden van dit broederschap. De passer staat voor het spirituele en de winkelhaak staat voor het materiële. De betekenis van de "G" is niet helemaal duidelijk, het zou voor God kunnen staan maar ook of voor de Geometrie of de Griekse letter gamma.
	Vrouwe Justitia symbool. Vrouwe Justitia is het symbool van de gerechtigheid. Ze wordt van oudsher afgebeeld als een vrouw met in een hand de weegschaal en het zwaard in de andere hand. Ook kan het symbool uit alleen het zwaard en de weegschaal bestaan. De weegschaal staat voor een objectief oordeel (afwegen van belangen) en het zwaard is het symbool van de macht. Vrouwe Justitia wordt vaak geblinddoekt afgebeeld, wat aan moet geven dat het recht in volle onafhankelijkheid moet worden gedaan, zonder aanzien des persoons. Dit symbool is vaak te vinden op gebouwen van Justitie.
	Vuur symbool. Dit vuur symbool stamt uit de alchemie en het staat voor het element vuur. Het vuur staat ook symbool voor het schijnbaar levende element, dat verteert, verwarmt en verlicht, maar ook treurnis en dood kan brengen. Vaak komt het voor als een heilig symbool van huis en haard zoals bij de Vestaalse maagden in het oude Rome, die een eeuwig vuur onderhielden. Het ontsteken van het nieuwe vuur op nieuwjaar was een gewijde handeling in oud Mexico. Maar er is ook het negatieve effect van het hellevuur, van de verzengende brand en van de verwoestende hemelse bliksem en aardse vuur in de vorm van vulkanische uitbarsting. Veel mythen beschrijven ook dat het vuur oorspronkelijk eigendom van de goden was en dat het pas na roof in het bezit van de mensheid kwam. Het vuur staat ook symbool voor de reinigende vlam die het kwaad vernietigt en ook heksen en demonen in rook kan doen opgaan, en het vagevuur van de katholieke geloofsleer die de smetten van de zonde uitwist.
	Walkure symbool. Walkuren zijn in de Germaanse mythologie gepersonifieerde symbolen van de eervolle krijgersdood. Door de god Odin werden bij aardse veldslagen dappere strijders uitgekozen, die de dood niet vreesden, als bondgenoten in de laatste strijd (Ragnarök). De walkuren zijn jonkvrouwen en dienaressen, die op snelle paarden over de wolken joegen, en de strijders naar het Walhalla voerden. In het Walhalla, een hemels verblijf voor gesneuvelde helden, oefenen de gevallenen zich dagelijks in de strijd en houden ’s avonds ongedeerd hun drinkgelag.
	Water symbool. Dit water symbool stamt uit de alchemie en het staat voor het element water. Ook Heksen gebruiken dit symbool. Dit symbool is vrijwel gelijk aan het vuur symbool, echter bij dit symbool wijst de punt van de driehoek naar beneden.
	Weegschaal symbool. Dit symbool voor Weegschaal is afkomstig uit de Astrologie, de Weegschaal en is onderdeel van de dierenriem. Alle symbolen van de dierenriem zijn ontstaan door verschillende sterrenbeelden. Er bestaan verschillende symbolen voor Weegschaal,dit symbool voor weegschaal stamt uit de Griekse oudheid waar het vermoedelijk in de mythologie is ontstaan en het teken wordt veelal uitgelegd als een ondergaande zon. De Weegschaal staat in de Astrologie onder andere voor vriendelijk, besluiteloos, sociaal en charmant.
	Wensbeen symbool. Dit gelukbrengende vorkbeen is het U vormige sleutelbeen van een kip of kalkoen. Het ritueel is het botje 3 dagen te laten drogen. Dan dienen twee personen de uiteinden vast te houden en het beentje stuk te trekken. Wie het grootste deel in de hand heeft mag een wens doen. Ook word dit symbool wel als algemene geluksbrenger aan de muur gehangen.
	Winkelhaak symbool. Een winkelhaak of schrijfhaak is een handgereedschap dat ook bekend is als blokhaak of winkelhaak. Een winkelhaak bestaat uit een blok en een dunner blad dat vaak twee keer de lengte van het blok is die in een vaste hoek van 90 graden ten opzichte van elkaar (haaks) staan. Met een schrijfhaak kan een haakse hoek worden afgetekend, of een bestaande hoek op haaksheid gecontroleerd worden en is het een symbool van de haaksheid en de rechtvaardigheid, in de rechte verhouding tot de medemens. Een bekende uitdrukking is “Controleren of iets wel in de haak is.”. Ook is de winkelhaak het attribuut van de apostel Thomas die de schutspatroon van de architecten, aannemers, bouw- en timmerlieden in het algemeen is.
	Xomsa of Khamsa symbool. Dit symbool staat voor het getal 5 voor de Arabieren. Het is de hand van Fatima de meest favoriete dochter van de profeet. Het is een symbool dat staat voor geluk maar ook voor steun en de deugden geduld en trouw. Het symbool komt ook bij de Hindoes (humsa hand) en bij de Joden (hamesh hand) voor.
	Yin en Yang symbool. Het Yin en Yang symbool komt oorspronkelijk uit China. De oorsprong van dit symbool komt van TAO, wat weg betekent, maar ook het 'al' of de 'oerwet'. Het zijn twee tegenpolen die je in alles terugvindt. Yin is o.a. het vrouwelijke deel, het koude en het donkere; Yang is het mannelijke, het warme, het lichte deel. Er is geen Yin zonder een beetje Yang en omgekeerd, vandaar de stip van de tegenovergestelde kleur in beide komma's. De leer van Yin en Yang vormt de basis van acupunctuur en macrobiotiek.
	Yang symbool. Het Yang symbool komt oorspronkelijk uit China. Yang is het mannelijke, het warme, het lichte deel. De leer van Yin en Yang vormt de basis van acupunctuur en macrobiotiek.
	Yantra symbool. Een yantra is een bekend symbool en een visueel hulpmiddel bij meditaties en gaat altijd samen met een mantra. De mantra is de klank van het symbool en de yantra is de symbolische weergave van een klank en zo staat de mantra voor de inhoud en de yantra voor de vorm. In het Hindoeïstische staat de mantra voor de geest en het bewustzijn en de yantra voor de vorm van een godheid. De meeste yantra's zijn geometrische afbeeldingen en de bekendste is de Sri yantra.
	Yen symbool. Het Yen symbool gebruikt men voor de Japanse munteenheid Yen. Dit teken komt uit het Latijnse schrift en wordt vooral in de westerse wereld gebruikt, in Japan zelf wordt niet dit teken, maar een teken uit het Japanse schrift gebruikt. Het Yen symbool is sinds 1871 in gebruik, toen de Yen een ander complex monetair systeem in Japan verving.
	Yin symbool. Het Yin symbool komt oorspronkelijk uit China. Yin is o.a. het vrouwelijke deel, het koude en het donkere. De leer van Yin en Yang vormt de basis van acupunctuur en macrobiotiek.
	Yoni symbool. Het yoni symbool staat voor het vrouwelijk geslachtsorgaan (van de moederschoot) in de hindoeïstische eredienst en wordt soms ook afzonderlijk voorgesteld als naar beneden wijzende driehoek. Vaak komt dit symbool voor in combinatie met het lingam symbool waarbij het de stompe zuil omsluit. De twee figuren symboliseren zo de dualiteit en de complementariteit van de twee oer principes, omdat slechts door samenwerking van beide elementen de wereld schepping gestalte kon krijgen.
	Zegel van Salomon symbool. Dit symbool word gedragen als een amulet ter bescherming tegen alle vormen van gevaar, tegenspoed en kwaad. Binnen in het symbool staan twee kruislings geplaatste driehoeken. Het staat ook bekend als het schild van David.
	Zon symbool. Deze symbolen van de zon stammen uit de Egyptische en Griekse cultuur. Tijdens de middeleeuwen werd dit symbool ook gebruikt voor de Aarde, omdat de Christelijke kerk toen geloofde dat de Zon om de Aarde draaide. Het punt in het midden staat voor het samengaan van mannelijke en vrouwelijke krachten maar het kan ook staan voor een spirituele cirkel met focus naar het centrum. Ook is er de verklaring dat de stip de zon is met daar omheen de cirkel die de baan van de planeten voorstelt. Spiritueel gezien staat het zonneteken voor: diepste wezen, ware aard, zelfbewustzijn en geestkracht. De Zon is een hemellichaam, en in vele culturen een van de oudste symbolen voor het leven. Hoewel de Zon geen werkelijke planeet is, wordt zij in de astrologie wel als zodanig beschouwd.
	Zon & Maan symbool. Dit is een combinatie van de twee symbolen van de zon en de maan, de herkomst is niet helemaal duidelijk maar in veel oude culturen komen de zon en de maan voor als mythische symbolen. Er zijn meerdere betekenissen bij de combinatie van zon en maan, dit symbool geeft aan dat alles een donkere en een lichte kant heeft. In Chinese tekens heeft het de betekenis van samen helder. In sommige culturen gebruikt men de zon als een representatie van de god en de maan als een weergave van de godin. Samen gezien zijn ze dus het symbool voor de dualiteit van godheid en de balans tussen het mannelijke en vrouwelijke.

Veel mensen bezoeken deze site nadat ze een tattoo (tatoeage) hebben laten zetten om de naderhand de betekenis van dit symbool op te zoeken. Het zou veel verstandiger zijn om deze betekenis vooraf op te zoeken omdat het wel erg wrang is om bijvoorbeeld een heidens symbool te dragen die helemaal niet met uw levensinstelling overeenkomt. Veel van de symbolen op deze pagina's worden gebruikt als tatoeage.

De vrijmetselarij is een met veel geheimzinnigheid omgeven seculiere broederschap, uitsluitend toegankelijk voor mannen, die wereldwijd circa vier miljoen leden telt (Nederland ca. 6000 en België ca. 16.000). Kirk MacNulty, al meer dan veertig jaar actief als vrijmetselaar in Engeland en de Verenigde Staten, heeft een prachtig geïllustreerd (300 afbeeldingen tellend) internationaal overzichtswerk geschreven, dat de geschiedenis, de symbolen en de gebruiken van de vrijmetselarij voor leken verklaart.

Bijna alle culturen en religies kennen mythische verhalen met allerlei symbolen. Bij de oude Egyptenaren, de Kelten, de Noord-Amerikaanse indianen en de Mayas, in het boeddhisme, christendom en taoïsme: de diversiteit aan symbolen is indrukwekkend. Ze vertellen waar we vandaan komen, waarom we op aarde zijn en waar we op mogen hopen. In Spirituele Symbolen " Volkeren, Religies, Mysteries zijn de fraaiste, krachtigste en heiligste bijeengebracht: andreaskruis, ankh, chakra, dharma, dondervogel, Driekoningen, fallus, feniks, Heilige Graal, hierogliefen, I Tjing, kruisiging, het Lam Gods, lotus, de lijkwade van Turijn, mandala, mantra, Pasen en Pinksteren, Popol Vuh, raaf, scalp, scarabee, sfinx, sjamaan, slang, spirituele seks, swastika, de tarot, Thoth, totem, yin en yang, zonnedans en nog veel meer...

De bekende Engelse psycholoog Fontana geeft in dit mooie, informatieve en toegankelijk geschreven boek een inkijk in de rijk geschakeerde wereld van de symbolen, door de eeuwen heen, wereldwijd, in verschillende culturen. In de inleiding gaat hij in op de betekenis en het gebruik van symbolen en besteedt hij i.h.b. aandacht aan het werk (m.n. de archetypen) van de filosoof Jung. Vervolgens worden honderden symbolen beschreven en afgebeeld, gerangschikt onder thema's als kosmos, natuur, mens, goddelijkheid, mythen. In kaderteksten komen o.a. de grote wereldgodsdiensten, esoterische groeperingen (bv. Rozenkruisers) en symboolstelsels (astrologie) aan bod.

Christelijke symbolen van A tot Z behandelt in de vorm van een beknopt woordenboek onder meer de symboliek uit Oude en Nieuwe Testament, van Christus, Maria, apostelen, heiligen, engelen, van planten, dieren, vormen en getallen, van zinnebeelden, christelijke kunst en liturgie. Voor het gebruik is geen uitgebreide kunsthistorische kennis vereist. Het boek is ruim geïllustreerd en mag niet ontbreken in de catechese en in het onderwijs. Predikanten, liturgisten, bloemschikgroepen, beeldende kunstenaars, maar ook bezoekers van musea, tentoonstellingen, of oude kerkgebouwen en geïnteresseerden in geschiedenis en symboliek vinden in dit handzame naslagwerk een praktische gids.

Dit handzame boekje geeft een overzicht van symbolen in de beeldende kunst over de hele wereld, in verschillende culturen, door de eeuwen heen. In een algemene inleiding begint Gibson (historica en specialist op dit gebied) met de oudste (oer)symbolen en gaat zij in op (het gebruik van) symbolen en symbolisme, achtergrond, context en onderlinge verbanden. De rangschikking in het boek is geografisch en thematisch. Per werelddeel (Afrika, de 2 Amerika's, Azie, Europa, Oceanie) worden achtereenvolgens religieuze symbolen, identiteitssymbolen en symboolsystemen (soms ook allegorieen) behandeld. Elk besproken symbool is afgebeeld en kort beschreven met aandacht voor vorm, betekenis en geschiedenis.