Betekenis van symbolen pagina 4 van P t/m U.

Op deze pagina geef ik een eigen impressie weer van de betekenis en herkomst van symbolen, tekens, amulet of talisman. Aangezien er zoveel symbolen zijn heb ik de pagina's opgedeeld, op deze pagina kunt u de symbolen vinden waarvan de naam begint met P t/m U, de rest van de symbolen kunt op de vorige en vervolg pagina's vinden.

© 1998-2012 Hein Pragt

	Padma sambhava symbool. Padma sambhava is een van de grondleggers van het Tibetaanse boeddhisme en zijn beeltenis wordt door veel Tibetanen gedragen als beschermende amulet. Voor sommige vrome Tibetanen is hij de tweede boeddha. Zijn naam betekent die geboren is uit een lotus en hij zou als jongen uit een lotus in de rivier de Indus opgedoken zijn. Hij was befaamd vanwege het verslaan van demonische machten, waardoor hij bij uitstek geschikt was als beschermende amulet.
	Pei schijf symbool. Dit symbool stamt uit China en is een gelukbrengende amulet. Het is een eenvoudig, rond, plat schijfje van jade met een gat in het midden. Dit is het Chinese symbool van de hemel, genaamd pei-schijf (soms ook bei-schijf genoemd) dat in moeilijke tijden beschermt. Wanneer men denkt dat er problemen op komst zijn, wrijft men met zijn vingers over het schijfje tot het gevaar geweken is. De traditie van de pei-schijf is eeuwenoud en is in China terug te voeren tot vijfduizend jaar geleden. In een graf daterend uit het vierde millennium v. Chr. werden niet minder dan 24 pei-schijven gevonden, die op her lichaam waren geplaatst als beschermer van de dode. De westerse mens mag die voorstelling van de hemel met een gat in het midden vreemd vinden de officiële uitleg luidt dat het gat in dit ronde beeld van ruimte het pad van transcendentie voorstelt. Met andere woorden, je kunt via het gat in het midden van de platte schijf in de hemel terechtkomen. Door strak naar de vorm van het schijfje te staren kun je je voorstellen dat je door dat gat oprijst naar de hemel. Ook werden deze schijfjes door de vroege Chinese keizers gebruikt maar tegenwoordig zijn ze deze verheven status kwijt. Maar juist door hun eenvoud blijven ze populair. De moderne schijfjes zijn voor weinig geld te koop, de oudere versies zijn echter vaak heel kostbaar.
	Pentagram symbool. Pentagram, de in een lijn doorgetrokken vijfpuntige ster. Hij draagt ook namen als merrievoet (van nachtmerrie), druiden- of drudenvoet, in het Latijn pentangulum, pentaculum Bij Pythagoras en zijn volgelingen was het pentagram een heilig symbool van de fysiek-psychische harmonie en werd op grond daarvan tot het teken van gezondheid. Het staat ook de vijf elementen licht, lucht, wind, vuur en water en het is een centraal zinrijk teken, dat door vele sekten is overgenomen. Vaak treft men het pentagram aan als bezweringsmiddel bij magische rituelen. Traditioneel wordt de met een punt naar boven wijzende vorm gerelateerd aan witte magie, de omgekeerd aan zwarte. In de laatste werd vaak een satanische bokkenkop ingetekend, in de eerste een mensengedaante. Ook de christelijke iconografie kent het pentagram, en wel als verwijzing naar de vijf kruiswonden. In Egyptisch graven wordt de sterrenhemel door vijfpuntige sterren aangeduid. Ook op rotstekeningen in het Alpengebied heeft de 'drudenvoet' stellig een onheil afwerende betekenis. Een ze belangrijke rol speelt het pentagram als vlammende ster' in de symbolische wereld van de vrijmetselaars, voorzien van stralen of vlammenbundels en met een G in het midden. Deze ster 'herinnert ons aan de zon, die de aarde met haar stralen verlicht. Als demonen bannend teken komt het pentagram vaak voor op oude deurbalken en drempels. Zie ook Heksen op de bovennatuurlijk pagina.
	Pictische knoop symbool. Dit symbool staat voor eeuwige verandering. De knoop van de uitverkorene belichaamt de negen werelden in de drie gebieden. Deze zijn in eeuwige eenheid met elkaar verbonden en brengen de eeuwige kracht van het universum tot uitdrukking.
	Psilist symbool. Soms bedenkt men een nieuw symbool of logo dat men samenstelt uit meerdere bestaande symbolen, vaak om de betekenissen te combineren. Het symbool van Ruigoord, bestaat uit: de letter psi uit het Griekse alfabet wat het symbool voor alle niet-exacte wetenschappen is, de lemniscaat als symbool van oneindigheid en van eeuwig leven en de wisselwerking van tegengestelde krachten en de kosmische glimlach een symbool voor innerlijke vrede. Stichting Ruigoord is een in 2000 opgerichte stichting, die de opstallen en gronden van Ruigoord huurt van de gemeente Amsterdam.
	Pluto symbool. Dit is het teken voor de planeet Pluto in de astrologie. Het staat voor: Oerkracht, macht en onmacht, transformatie en wedergeboorte. Pluto staat voor spritiuele veranderingen, ontwikkeling en politieke macht.
	PX symbool. Het monogram van Christus. Het monogram is samengesteld uit de Griekse letters X en P, die de eerste letters van Christus vormen. De ovale cirkel, het ei, is het symbool van geboorte en nieuw leven.
	PXAO symbool. Het monogram van Christus. Het monogram is samengesteld uit de Griekse letters X en P, die de eerste letters van Christus vormen. Een aanvulling is hier links en recht de eerste en laatste letter van het Griekse alfabet, als symbool van het begin en het einde.
	Radioactiviteit symbool. Dit is een modern symbool dat waarschuwt voor gevaarlijke radioactiviteit. Het staat op deuren, vaten en ander containers voor radioactief afval.
	Regenboogvlag symbool. Dit symbool is in de geschiedenis door tal van groeperingen gebruikt. Tegenwoordig is het een symbool van de homobeweging. Homo's gebruiken de regenboogkleuren voor het eerst in 1978. De regenboogvlag wordt inmiddels erkend door het International Congress of Flag Makers. Ooit is gesuggereerd om een zwarte band toe te voegen aan de onderkant van de regenboogvlag, ter herinnering aan alle homo's die door de ziekte aids zijn gestorven.
	Rijkspolitie symbool. Het symbool (logo) van de rijkspolitie bestaat uit een achtpuntige ster met daarin een brandende bom. Dit logo is van oorsprong afkomstig van de Marechaussee.
	Regiopolitie symbool. Het nieuwe symbool (logo) van de politie. Het bestaat uit een cirkel aan de onderkant met daarboven een wetboek en een ontploffende granaat. Onder in de cirkel vinden we weer de maretak terug. Helemaal onder in de cirkel staat de naam van de regio.
	Ring symbool. In veel culturen is de ring of de cirkel een symbool van perfectie, volledigheid, vrouwelijkheid of de cyclus van het leven. Het uitwisselen van ringen gaat terug tot de farao's van Egypte, die de ring zagen als een symbool van eeuwigheid, liefde en geluk, zonder begin of zonder einde.
	Roze driehoek symbool. De oorsprong van dit symbool ligt in het nazi-regime tijdens en voor Tweede Wereldoorlog. Homo's die door de nazi's waren gevangen en in concentratiekampen werden gestopt, kregen een roze driehoek op hun kleding. In de jaren zeventig werd de roze driehoek gebruikt door de homobeweging zelf. Van verafschuwd symbool werd het dus een soort geuzenteken. De grote populariteit van de roze driehoek kwam pas in de jaren tachtig, nadat de actiegroep Act-Up het als logo gebruikte.
	Russisch kruis. Dit is het zogenaamde achtarmige kruis dat gebruikt wordt in de Russische orthodoxe kerk en oorspronkelijk uit Byzantium komt. Visueel gezien is dit kruis een aanvulling op het Latijnse kruis met bovenin een kleine balk met het opschrift "INRI" en onderaan een voetensteun. Daarnaast wordt de symboliek van dit kruis ook uitgelegd als: de verticale balk symboliseert de stamboom van de mensheid vanaf Adam tot aan het einde der tijden en de kleine horizontale balk symboliseert de onzichtbare wereld der engelen. De grote balk staat voor de zichtbare wereld en de mensheid. Jezus heeft alle zonden der mensheid op zich genomen en daardoor de hele schepping omarmd en verlost van de erfzonde. Vaak staat dit kruis op een driehoekig heuveltje waar soms een schedel in afgebeeld is wat voor Golgotha staat.
	Sankfofa symbool. Dit is een symbool uit West Afrika en het oorspronkelijke symbool van Sankofa is een vogel die met zijn nek achterom een ei van zijn rug pakt met zijn snavel. Het symbool staat voor wijsheid, kennis en erfgoed. Het woord Sankofa is opgebouwd uit drie delen: San (keer terug), ko (ga) en fa (kijk, zoek en neem), kijk naar het verleden, neem daarvan mee wat je kan gebruiken, leer ervan en ga vervolgens de toekomst in.
	Saturnus symbool. Dit is het teken voor de planeet Saturnus in de astrologie. Het staat voor: Vormgeven, afgrenzen, beperken, structureren en zelfdiscipline. Saturnus wordt zowel de planeet van het lot als de Heer van het Karma genoemd.
	Scarabee symbool. Een scarabee is een mestkever die leeft in mesthopen en daar zijn voedsel uit haalt en zijn eitjes legt. De oude Egyptenaren vereerden de scarabee als symbool van de opgaande zon (Negod) want net als de zon komt ook de mestkever uit de aarde tevoorschijn (als larf) waarna hij een gedaanteverwisseling ondergaat en zich zowel lopend over de aarde als vliegend door de lucht kan voortbewegen. De scarabee komt veel voor in Egyptische sieraden met een zonneschijf van edelsteen en goud tussen de voorste poten geklemd. Bovendien hebben de vleugels vaak de mooiste kleuren. Het is in deze tijd nog populair als gelukbrengend amulet in de vorm van hanger, oorbellen of broche. De scarabee werd door de oude Egyptenaren in verband gebracht met voortplanting, potentie, wijsheid, vernieuwing, wederopstanding en onsterfelijkheid.
	Shamrock symbool. Dit is een algemeen geluk symbool. Het is tevens het embleem van Ierland en word tijdens St. Patrick´s Day (17 Maart) door Ierse mensen over de hele wereld gedragen.
	Sheela-na-gig symbool. Sheela na Gigs zijn vrouwenfiguren die in steen gehouwen zijn. Het is een hurkende vrouw die haar geslachtsdelen uiteen trekt. Ze komen met name in Ierland, maar ook in Groot-Brittannië, Frankrijk, Spanje en Noorwegen voor. Men denkt dat de Sheela’s een overblijfsel van de oude religie zijn die door het Keltisch christendom over zijn overgenomen, het kan ook zijn dat de figuren zijn overgenomen van gelijksoortige Griekse beeldjes uit de oudheid. Het waren waarschijnlijk vruchtbaarheidsgodinnen en ook nog tegenwoordig raken vrouwen die zwanger willen worden de Sheela’s aan om hun wens in vervulling te laten gaan. Mogelijk bood een Sheela na gig ook bescherming tegen het kwaad en om te verhinderen dat de duivel binnenkwam. De legende gaat namelijk dat de duivel niet tegen het zicht van de vagina van een vrouw kan.
	Shou symbool. Het Shou symbool is afkomstig uit de Taoïstische filosofie en al eeuwen oud. Het wordt op verschillende wijze afgebeeld en het teken wordt vaak in combinatie met andere symbolen afgebeeld in Aziatische kunst. Van oorsprong betekend het “met lange levensuur“ en komt het voor als amulet, op kleding, op meubilair, op aardewerk en kunst en ook veel op huwelijksgeschenken voor. In het teken zij 4 armen rond het centrum te herkennen, deze staan voor adel, kracht, verantwoordelijkheid en bewustwording, het centrum staat voor wijsheid.
	Shula symbool. Aum Shula staat voor de heilige lans van de Heer Murugan's en zijn beschermende kracht. De punt is breed, lang en scherp en geeft aan dat scherpe onderscheiding en spirituele kennis breed, grondig en doordringend moet zijn.
	Sfinx symbool. Het symbool van de sfinx staat voor een mythisch wezen die in verschillende culturen voorkomt en niet in iedere cultuur op dezelfde manier afgebeeld wordt. De Egyptische sfinx is half man (hoofd), half leeuw (lichaam) en is de Griekse sfinx half vrouw (hoofd) half adelaar (lichaam). De sfinx werd in het Oude Egypte onder andere gebruikt als wachter. De Griekse mythologische sfinx komt voor in de Oedipus mythe en deze sfinx had vleugels en was vrouwelijk. In India wordt de sfinx purushamriga genoemd (Sanskriet= mens-dier) en is de traditie van de sfinx nog in zwang.
	Slang symbool. De slang is het dier waarvan de symboliek veel tegenstrijdigheden vertoont. In veel culturen wordt hij als symbool van de onderwereld en het dodenrijk opgevat, vermoedelijk omdat hij in het verborgene leeft en in holletjes wegkruipt. Maar ook staat het soms voor het symbool van het eeuwige leven omdat het dier zich door vervelling schijnbaar lijkt te verjongen. Dood en leven zijn in dit dier op zo'n unieke wijze symbolisch verenigd, dat er nauwelijks culturen bestaan waar de slang niet als symbool voorkomt. Ook is de slang het internationale symbool voor de geneeskunst. Het betreft hier dan het aesculaap symbool (slang die zich om een staf kronkelt). Dit symbool staat vaak op de auto van een arts of op de ruit van een apotheek. Het easculaap symbool is afkomstig uit de oude Griekse cultuur waar de god van de geneeskunst Asklepios met een slangestaf afgebeeld werd. De slang die in zijn eigen staart bijt (ouroboros) stamt uit het oude Griekenland en Egypte. Dit symbool is een combinatie van de circel en de slang en het is de evenknie van de feniks.
	Speelkaarten symbolen. Schoppen, harten, klavers en ruiten zijn algemeen bekend van het kaartspel. Over de herkomst van het kaartspel wordt veel gespeculeerd, maar niets is echt zeker. Sommigen wijzen naar China, anderen naar Perzië en India. Uit een verbodsbepalingen uit 1377 kunnen we afleiden dat het spel in Europa ook populair werd. De 56 Italiaanse kaarten hadden 4 symbolen: Koning, Koningin, Ridder en Boer maar toen het spel Spanje bereikte werd de koningin vervangen door een ridder te paard. De Duitsers wilden ook geen koningin en zij kozen voor: könig, obermann en untermann en veranderden de Duitse kaartmakers de symbolen in: bellen, harten, bladeren en eikels. De Fransen veranderden ook het een en ander: De koningin kwam terug, net als de Duitse harten en 'schoppen'. Ook zetten de Fransen het klaverblad in de plaats van eikel en stelden ruiten in de plaats van de Duitse bellen. Over de betekenis van de symbolen zijn de geleerden het beslist niet eens. Men veronderstelt dat met de 4 symbolen 4 maatschappelijke klassen werden bedoeld: Voor de Italianen waren dat: de kerk, het leger, de kooplieden en de boerenstand. Voor de Duitsers de adel, de kerk, de stadsburgers en de boeren. De Franse kaarten hebben de volgende associaties: de schoppen: de aristocratie met het wapen van de hellebaardier, de harten als symbool van de kerk, de ruiten als een teken van welvaart (de stadsburgers) en de klavers verwijzen naar de boerenstand.
	Spin symbool. In Engeland wordt een kleine spin die in huis komt vaak een moneyspinner of een geldmaker genoemd brengt het ongeluk als men zo'n spin zou doden. Een spin amulet heeft dezelfde betekenis en zulke amuletten, gemaakt van goud of zilver, waren vrij bekend in het oude Rome, waar ze werden gedragen om succes in de handel af te dwingen. In delen van de Verenigde Staten gelooft men dat het ongeluk brengt als een spin wordt gedood en dat men last zal hebben van slecht weer. In veel landen gelooft men dat als men de kamer deelt met een grote huisspin, dit welstand en geluk zal brengen.
	Spiraal symbool. De spiraal is een teken van de reis van het innerlijke leven en de ziel naar buiten. Het staat ook voor groei, expansie en kosmische energie afhankelijk van de cultuur waarin het gebruikt werd. Door de Kelten werd het als symbool van de zon gebruikt.
	Swastika symbool. Het swastika symbool (Crux Dissimulata) een oud symbool dat de vier windstreken en de daarbij behorende geesten aangaf. Het is ook een vuur en zon symbool dat in eerste instantie uit Azie afkomstig is maar later ook door de Germanen gebruikt werd. Dit teken is in de tweede wereldoorlog de bron van het hakenkruis geweest. Zo werd een oorspronkelijk positief symbool later een negatief symbool.
	Tafkap symbool. Dit symbool staat voor "The Artist Formerly Known as Prince". Toen de bekende artiest Prince in 1993 niet langer de naam Prince mocht gebruiken omdat zijn platenmaatschappij de rechten op de 'artiestennaam Prince' had, koos hij voor een onuitspreekbaar symbool als naam. Hij weigerde daarna de naam Prince te gebruiken zolang de rechten op 'de artiestennaam' en zijn muziek bij zijn vroegere platenmaatschappij Warner Brothers bleven. Als vervanging voor het onuitspreekbare symbool noemde men hem in deze periode dikwijls The Artist Formerly Known as Prince (de artiest voorheen bekend als Prince). Het fantasie symbool bevat mannelijke en vrouwelijke tekens samen met het alchemiesymbool voor saponiet.
	Tand in hanger symbool. Een scherpe tand of klauw van een dier is een waardevol amulet, omdat het de kracht van de vorige eigenaar zou bezitten. Ook geeft het de drager extra lichamelijke kracht en is het een symbool voor kracht en moed.
	Tau symbool. Het Tau symbool heeft de vorm van de hoofdletter T en is een oud symbool uit Egypte. Het staat voor wijsheid, macht, leven,herstel en vruchtbaarheid. Het werd vaak ter bescherming gedragen en het zou vooral helpen tegen huidaandoeningen en verwondingen. Tegenwoordig is een symbool van mensen die zichzelf zien als volgelingen van de heilige Franciscus van Assisi. De Tau wordt ook gezien als het kruis van Christus. Franciscus ondertekende zijn geschriften met een Tau.
	Tegen zinloos geweld symbool. Dit is het symbool geworden van de Nederlandse Stichting Tegen Zinloos Geweld.
	Het Tiki of foetus symbool is van Polynesische oorsprong en is zeer populair bij de Maori's uit Nieuw~Zeeland. Het lijkt op een menselijke foetus in de houding waarin het in de baarmoeder zit. Volgens de overlevering zou de eerste tiki door de vader van de godin van de baring Hineteiwaiwa voor zijn dochter gemaakt. Het is een enorm karwij om een tiki te maken, in elk amulet zit zeker honderden uren handarbeid omdat het nefriet, dat ervoor gebruikt is heel hard is. Oude tiki's zijn tegenwoordig heel zeldzaam, moderne tiki's zijn vaak gesneden uit groensteen. Ook zijn er imitaties van groen plastic, maar deze zijn amper serieus te nemen als amulet.
	Trishula symbool. Aum Trishula staat voor Shiva's drietand en is de koninklijke scepter van Shiva Dharma. De drie tanden staan voor verlangen, actie en wijsheid.
	Triskele symbool. De triskele of triskelion is een oud Keltisch symbool dat staat voor de drie cirkels van het leven of de drie objecten (Land, Zee en Lucht). Elk deel gaat van buiten naar binnen waar ze bij de oorsprong samenkomen.
	Triquetras symbool. Dit symbool heet een triquetras wat Latijns is voor driehoekig. Dit symbool staat voor de heilige drie-eenheid in het Christendom. Aangezien het symbool voor de Christen een vis is kan dit symbool ook gezien worden als 3 kruislings geplaatste vissen.
	Tumi symbool. Een van de symbolen die verkocht worden in de Wereldwinkel is het Tumi symbool. Het Tumi symbool gaat terug tot de Inca-tijd. Het is een afbeelding van de vorst Maymlap, de beschermheer van geneeskunst en gezondheid. Het Tumi symbool bevat krachten die volgens de legende worden overgebracht op de drager.
	Uranus symbool. Dit is het teken voor de planeet Uranus in de astrologie. Het staat voor: Vrijheid, individualiteit, onafhankelijkheid en gelijkheid.

Veel mensen bezoeken deze site nadat ze een tattoo (tatoeage) hebben laten zetten om de naderhand de betekenis van dit symbool op te zoeken. Het zou veel verstandiger zijn om deze betekenis vooraf op te zoeken omdat het wel erg wrang is om bijvoorbeeld een heidens symbool te dragen die helemaal niet met uw levensinstelling overeenkomt. Veel van de symbolen op deze pagina's worden gebruikt als tatoeage.

De vrijmetselarij is een met veel geheimzinnigheid omgeven seculiere broederschap, uitsluitend toegankelijk voor mannen, die wereldwijd circa vier miljoen leden telt (Nederland ca. 6000 en België ca. 16.000). Kirk MacNulty, al meer dan veertig jaar actief als vrijmetselaar in Engeland en de Verenigde Staten, heeft een prachtig geïllustreerd (300 afbeeldingen tellend) internationaal overzichtswerk geschreven, dat de geschiedenis, de symbolen en de gebruiken van de vrijmetselarij voor leken verklaart.

Bijna alle culturen en religies kennen mythische verhalen met allerlei symbolen. Bij de oude Egyptenaren, de Kelten, de Noord-Amerikaanse indianen en de Mayas, in het boeddhisme, christendom en taoïsme: de diversiteit aan symbolen is indrukwekkend. Ze vertellen waar we vandaan komen, waarom we op aarde zijn en waar we op mogen hopen. In Spirituele Symbolen " Volkeren, Religies, Mysteries zijn de fraaiste, krachtigste en heiligste bijeengebracht: andreaskruis, ankh, chakra, dharma, dondervogel, Driekoningen, fallus, feniks, Heilige Graal, hierogliefen, I Tjing, kruisiging, het Lam Gods, lotus, de lijkwade van Turijn, mandala, mantra, Pasen en Pinksteren, Popol Vuh, raaf, scalp, scarabee, sfinx, sjamaan, slang, spirituele seks, swastika, de tarot, Thoth, totem, yin en yang, zonnedans en nog veel meer...

De bekende Engelse psycholoog Fontana geeft in dit mooie, informatieve en toegankelijk geschreven boek een inkijk in de rijk geschakeerde wereld van de symbolen, door de eeuwen heen, wereldwijd, in verschillende culturen. In de inleiding gaat hij in op de betekenis en het gebruik van symbolen en besteedt hij i.h.b. aandacht aan het werk (m.n. de archetypen) van de filosoof Jung. Vervolgens worden honderden symbolen beschreven en afgebeeld, gerangschikt onder thema's als kosmos, natuur, mens, goddelijkheid, mythen. In kaderteksten komen o.a. de grote wereldgodsdiensten, esoterische groeperingen (bv. Rozenkruisers) en symboolstelsels (astrologie) aan bod.

Christelijke symbolen van A tot Z behandelt in de vorm van een beknopt woordenboek onder meer de symboliek uit Oude en Nieuwe Testament, van Christus, Maria, apostelen, heiligen, engelen, van planten, dieren, vormen en getallen, van zinnebeelden, christelijke kunst en liturgie. Voor het gebruik is geen uitgebreide kunsthistorische kennis vereist. Het boek is ruim geïllustreerd en mag niet ontbreken in de catechese en in het onderwijs. Predikanten, liturgisten, bloemschikgroepen, beeldende kunstenaars, maar ook bezoekers van musea, tentoonstellingen, of oude kerkgebouwen en geïnteresseerden in geschiedenis en symboliek vinden in dit handzame naslagwerk een praktische gids.

Dit handzame boekje geeft een overzicht van symbolen in de beeldende kunst over de hele wereld, in verschillende culturen, door de eeuwen heen. In een algemene inleiding begint Gibson (historica en specialist op dit gebied) met de oudste (oer)symbolen en gaat zij in op (het gebruik van) symbolen en symbolisme, achtergrond, context en onderlinge verbanden. De rangschikking in het boek is geografisch en thematisch. Per werelddeel (Afrika, de 2 Amerika's, Azie, Europa, Oceanie) worden achtereenvolgens religieuze symbolen, identiteitssymbolen en symboolsystemen (soms ook allegorieen) behandeld. Elk besproken symbool is afgebeeld en kort beschreven met aandacht voor vorm, betekenis en geschiedenis.