Boeddhistische symbolen pagina.

Op deze pagina geef ik een eigen impressie weer van de betekenis en herkomst van boeddhistische symbolen en tekens. Ondanks dat het Boeddhisme in zeer veel verschillende culturen voorkomt en er ook diverse stromingen zijn kent het boeddhisme niet zoveel symbolen als bijvoorbeeld het Christelijk geloof. Toch zijn er enkele speciale symbolen die speciaal zijn voor het Boeddhisme en voorwerpen die binnen het boeddhisme gebruikt worden. In het Tibetaanse boeddhisme staat symboliek centraal bij de meditatie en het gebed. Ook zijn de verschijningen van verschillende aspecten zijn van de Boeddha, of verlichte geest verbonden met een rijke symboliek. Het gebruik van symbolen, waarin betekenis en informatie zijn samengebracht in een non-verbale boodschap, helpt de rechtlijnige geest te omzeilen en bespoedigt de bevrijding. Bij alle vormen van het boeddhisme komen de ideeën als tijdelijkheid, leegheid (geen eigen wezen) en karma weer terug.

© 1998-2012 Hein Pragt

	De bodhiboom. Nadat de Boeddha zes jaar op zoek naar verlichting door India had gezworven, rustte hij uit in een bos niet ver van de stad Bodhgaya. Terwijl hij onder de bodhiboom zat te mediteren, zag hij ten slotte zijn ware aard in Een nakomeling van de oorspronkelijke boom zou nog altijd bij Bodhgava slaan. Bodhibomen worden door hindoes en boeddhisten als heilig gezien en zijn een bekend symbool voor voorspoed, lang leven en geluk, maar ook een herinnering aan het ultieme potentieel voor verlichting dat ieder mens heeft.
	De drie juwelen De drie juwelen van het boeddhisme, ook wel de drie toevluchtsoorden of de drievoudige edelsteen genoemd, zijn Boeddha, Dharma en Sangha. Iemand wordt boeddhist door zijn toevlucht te zoeken in de drie juwelen Boeddha de verlichte of ontwaakte, verwijst naar de historische Boeddha en de toekomstige Boeddha van een persoon, de Boeddha aard die tot ontwikkeling moet komen. Dharma heeft ook een tweevoudige betekenis en verwijst naar de leer van de Boeddha en naar de eigen ontwikkeling of voortgang op het pad en Sangha staat voor de gemeenschap van beoefenaars die hun toevlucht hebben gezocht in de drie juwelen van het boeddhisme en die de leer actief gebruiken om voor henzelf en anderen goed te doen.
	De lachende boeddha, ook bekend als de maitreya boeddha, ofwel de boeddha van de toekomst. Dit is een symbool van geluk, vriendelijkheid en onschuldige vreugde. Hij zou grote welstand kunnen brengen en hij was de schutspatroon van de goudsmeden in het oude China. Zijn ronde buik wordt beschouwd als een lichamelijke voorstelling van geluk en rijkdom. Wie een keer per dag over zijn buik wrijft, zou zijn kansen op fortuin vergroten.
	Dikbuikige boedha. Deze vrolijk grijnzende kale man met zijn ontblote bovenlijf is de Chinese Mi-lo fo, dat wil zeggen eigenlijk een latere belichaming van Boeddha. Omstreeks 1000 n.C. werd Mi-lo fo in heel Oost-Azie geliefd als symbool van onbezwaarde blijdschap, met een gevulde geschenkenzak in de hand en vaak omringd door spelende kinderen. Ongeluk en ellende van de werkelijke wereld zouden door dit vriendelijke tegenbeeld worden overwonnen en plaats maken voor het uitzicht op een puur aardse gelukzaligheid. In Japan wordt hij Hotei genoemd en zou hij als huisgod vrede en welstand brengen.
	Dharma-chakra wiel. In dit wiel zit de basis leer van het boeddhisme. Het wiel heeft 8 spaken die staan voor het edele achtvoudige pad, namelijk: juist begrip, juiste gedachten, juiste spraak, juist handelen, juiste wijze van levensonderhoud, juiste inspanning, juiste indachtigheid, juiste concentratie. Ook staat het wiel voor de cyclus van tijd en is het een symbool van de volmaakte schepping.
	Gau symbool. Dit symbool is eigenlijk een doosje, gedragen door hooggeplaatste Tibetanen. Dit om ze te beschermen tegen narigheid, ongeluk en ziektes, vooral wanneer ze op reis zijn. In de doosjes bevinden zich vaak kleine relikwieën of andere gezegende voorwerpen. Een gau kan bestaan uit een klein beeldje van een Tibetaanse godheid of een Boeddha of vergelijkbare afbeeldingen.
	Gebedsmolen. Dit is een belangrijk voorwerp bij Tibetaanse boeddhisten, het is een metalen cilinder op een handvat, die in de richting van de klok wordt rondgedraaid. In deze cilinder zitten rollen met mantra's bedrukte of beschreven papiertjes. Door het ronddraaien van een gebedsmolen gaat de spreuk op in de wind, zodat uiteindelijk iedereen van dit goede karma kan meegenieten.
	Hert symbool. Herten symboliseren de eerste preek van de Boeddha in het hertenpark, een bos vol herten bij Sarnath in India. In de Tibetaanse traditie toont elk klooster dat de tekstenverzamelingen kangyur en Tengyur (originelen en commentaren) bezit door herten aan weerskanten van het wiel van Dharma op het dak af te beelden. Volgens een legende offerde de Boeddha in een eerdere incarnatie zijn leven op voor dat van een drachtig hert dat van de koning moest worden geslacht waarna de koning het hele park aan de kudde gaf.
	Lotusbloem. De lotusbloem is het symbool voor zuiverheid, zoals de lotus vanuit de modder onder water naar het licht groeit, zo kan ook de mens meer een wijzer mens worden. In deze symboliek is de lotus een bloem die haar wortels heeft in het troebele, modderige water van onwetendheid en lijden. De bloeiende lotus is ook symbool voor wat 'verlichting' wordt genoemd.
	Olifant symbool, De olifant heeft een positieve symbolische kracht. Een witte olifant kondigde de geboorte van Boeddha aan. De Hindoeistische god Ganesha, die staat voor wijsheid en schrijfkunst, draagt de kop van een olifant met 1 tand. Omdat olifanten oud kunnen worden, zijn ze ook het symbool van het overwinnen van de dood.
	Padma sambhava is een van de grondleggers van het Tibetaanse boeddhisme en zijn beeltenis wordt door veel Tibetanen gedragen als beschermende amulet. Voor sommige vrome Tibetanen is hij de tweede boeddha. Zijn naam betekent die geboren is uit een lotus en hij zou als jongen uit een lotus in de rivier de Indus opgedoken zijn. Hij was befaamd vanwege het verslaan van demonische machten, waardoor hij bij uitstek geschikt was als beschermende amulet.
	Stoepa In de tijd voor het boeddhisme in India waren stoepa`s halfronde bouwwerken of monumenten die de resten van aardse heersers bevatten. De Boeddha zag dat ze waren gebouwd voor koningen en vertelde zijn volgelingen dat ze ook moesten worden gebouwd voor ontwaakte personen, die op eigen kracht waren verlost van samsara, de eindeloze cyclus van geboorte, dood en wedergeboorte. In plaats van gewoon onderkomen van hun resten, werden stoepa's gedenktekens die latere generaties moesten inspireren het voorbeeld van de verlichte personen te volgen. Zo werd de boeddhistische stoepa een symbool van verlichting. De stoepa`s ontwikkelden zich tot grote halfronde grafheuvels met soms poorten, omheinde delen, een vierkant platform met een balustrade op de heuvel, en daarboven een parasol of torenspits. De veertien ringen om de toren bij latere stoepa's symboliseren de veertien stadia op het pad naar boeddhaschap.
	Tingsha is een ritueel gebruiksvoorwerp die gebruikt worden door boeddhistische monniken. Tingsha's worden over het algemeen van zeven metalen gemaakt, net als klankschalen en de zuivere klank van een paar tingsha's heeft een bijzondere invloed op de werking van de geest. In de Tibetaans-boeddhistische meditatierituelen worden tingsha's bij bepaalde collectieve meditatievormen gebruikt om de tijdens de oefening afgedwaalde meditatieleerling terug in de heldere leegte van het niet-denken.
	Zandmandala De Tibetaanse boeddhistische zandmandala staat voor het concept van het tijdelijke en dat alle dingen in het leven voorbijgaan. Als de vaak zeer ingewikkelde zandmandala eindelijk klaar is en de bijbehorende rituelen en meditaties voorbij zijn, wordt bij weer vernietigd. In het oude Tibet werden zandmandalas gemaakt van gemalen halfedelstenen maar in de moderne tijd worden gewone witte stenen tot zand gemalen en daarna geverfd. Een groep monniken tekent de contouren van de complexe ronde mandala en als de contouren klaar zijn, brengen de monniken zandkorrels aan met behulp van hele kleine trechters en stengels, tot de tekening helemaal is gevuld. Dit is een proces dat meestal enkele weken in beslag neemt. De vernietiging van een zandmandala is ook een meditatie ritueel. De verschillende elementen van de mandala worden in een vaste volgorde verwijderd, tot hij helemaal uit elkaar is gehaald. Het zand wordt in een pot geveegd die in zijde wordt gewikkeld en naar een rivier wordt gedragen, waar net zand wordt teruggegeven aan de natuur.

Wanneer u een suggestie heeft voor dit overzicht kunt ut contact opnmemen met: (email: opmerking@heinpragt.com)

Deze kit bevat tien kleurpotloden, twaalf mandala-wenskaarten en met enveloppen om in te kleuren en een fraai boek over de principes en de symboliek van het boeddhisme met twaalf gekleurde mandala’s die voorzien zijn van een krachtige meditatie. Ontdek de kracht van boeddhistische mandala’s om uw bewustzijn en welzijn te vergroten. Ontdek de werking van boeddhistische mandala’s door de bijgeleverde mandalakaarten in te kleuren.

Boeddhistische meditatie voor beginners zet je aan het denken, laat je vragen stellen en zelf je antwoorden vinden. Samdhong Rinpoche leert je met meer diepgang te mediteren, opdat je grotere effecten zult ervaren. Dit boek is een gids met zeven hoofdstukken waarin de belangrijkste principes van Tibetaanse meditatie worden behandeld. De inleidingen zijn voordrachten, die de spirituele leraar en politieke leider Samdhong Rinpoche in 1982 heeft gehouden voor studenten in India. Meditatie bestaat uit twee aspecten: concentratie (dharana) en analyse (bhavana). Belangrijke uitgangspunten zijn: motivatie, voorbereiding, discipline, focussen op een punt, zuiverheid in het handelen en spreken en het ontwikkelen van onderscheidingsvermogen. Aanbevolen wordt om vier keer per dag te mediteren. De eerste zes hoofdstukken besluiten met vragen en antwoorden. Voor beginners in meditatie is dit belangrijk. Hoewel de inleidingen duidelijk zijn is enige kennis van het boeddhisme nodig om de voortgang in meditatie te kunnen begrijpen.

In 401 boeddhistische inspiraties voor een liefdevol leven zijn boeddhistische citaten en spreuken over liefde verzameld. De teksten helpen je een liefdevolle instelling ten opzichte van jezelf en anderen te verwezenlijken en laten je zien dat de ware liefde binnen handbereik is. De inspiraties zijn gegroepeerd rond thema's die in de verschillende scholen en tradities van het boeddhisme een hoofdrol spelen, zoals liefde is mededogen, rust in jezelf, de kunst van het nietsdoen, harmonie en vrede, zuivere rijkdom, bescheidenheid, de kunst van het vergeven, tevredenheid, geduld en verdraagzaamheid. Op de meeste pagina's zijn twee inspiraties opgenomen, wisselend van lengte en op fonds van verschillende tinten rood; telkens wordt de bron genoemd. Ze zijn gegroepeerd rond thema's die in verschillende scholen en tradities van het boeddhisme een hoofdrol spelen, zoals liefde, mededogen, innerlijke rust, de kunst van het vergeven, harmonie en vrede. De teksten helpen om een liefdevolle instelling ten opzichte van zichzelf en anderen te verwezenlijken.

Het boeddhisme is goed op weg om een van de invloedrijkste levensbeschouwingen in de Westerse wereld te worden. De vele verschillende stromingen binnen de boeddhistische traditie maken het echter niet altijd eenvoudig het hart van deze leer te vatten. Zenbeoefenaar Edel Maex voelde de nood aan een bevattelijk en handig basisboekje over het boeddhisme. Zowel lezers die voor het eerst kennismaken met de boeddhistische leer als beoefenaars van het boeddhisme die meer inzicht willen krijgen in de wortels en basisbegrippen ervan vinden in Een kleine inleiding in het boeddhisme een handige gids. Dit boekje biedt een korte, algemene inleiding in het boeddhisme: toelichting op de bronnen van lijden en van geluk en hoe daar in de praktijk van alledag mee om te gaan, de filosofie van en de opvatting over de werkelijkheid in het boeddhisme, de praktijk en rol van meditatie, de ethiek in het boeddhisme en de deugden die daarbij het best ontwikkeld kunnen worden. De auteur wil het gemeenschappelijke in de verschillende boeddhistische tradities benoemen en richt zich daarbij kort op de riten en het onderricht, waarbij zowel aandacht is voor de leer als voor de leraar en de leerling.

De beeldentaal van het boeddhisme is rijk aan symboliek. In landen als Nepal en Tibet is in het bijzonder voor religieuze doeleinden een schat aan kunstwerken geproduceerd. Dit boekje gaat in op de betekenis van de figuren, hun verschillende houdingen, attributen en symbolen. De afbeeldingen die het bevat zijn zeer herkenbaar, en daarmee is het een praktisch boekje om mee te nemen op reis naar het Oosten.

Een boeddha is iemand die sereen is, negatieve gevoelens neutraliseert en positieve gevoelens koestert en ervan geniet, vredig leeft en geen stress of spanning ervaart. Om dit te bereiken hoef je je niet kaal te scheren, in oranje te hullen of op 3500 m hoogte in een klooster in de Himalaya terug te trekken. Het kost slechts vijf weken om deze vermogens te verwerven en zelf een boeddha te worden. Boeddha in 5 weken is luchtig, openhartig en humoristisch geschreven. De auteur studeerde filosofie en psychologie, waardoor hij deze oude leer op een heel originele en verfrissende wijze benadert, nl. als een psychologische methode. Niet zonder reden werden van in Italie reeds meer dan 300.000 exemplaren van dit boek verkocht. Het doel is om jezelf te verlossen van lijden en de auteur toont aan dat 'boeddha worden' slechts vijf weken in beslag neemt. Op een humoristische en luchtige reikt Giacobbe ons de benodigde handvaten aan. Het boek is interessant voor leken, maar zeker ook voor wie al het nodige weet over het boeddhisme.