Heinpragt.com
(c) Hein Pragt
 Taalfoutje melden!  Mijn Hyves
Google
 


Latijnse spreuken en uitdrukkingen.

De Latijnse taal is een oude taal die voornamelijk in het oude Rome werd gebruikt. De taal verspreidde zich toen de Romeinen bijna heel Europa veroverden. Het is nu een zogenaamde dode taal, omdat het door geen enkele bevolkingsgroep nog als moedertaal wordt gesproken met uitzondering van Vaticaanstad. Er bestaan documenten in het Latijn vanaf de 5e eeuw voor Christus, ze worden talrijk vanaf 240 voor Christus. Het Latijn werd een literaire taal in de loop van de 2e eeuw v. Christus. Tot de achttiende eeuw bleef Latijn de taal van de wetenschap en de Rooms-katholieke Kerk. Tegenwoordig komt het Latijn nog voor in vele wetenschappelijke termen, in de medische wetenschap en in vele juridische termen. Binnen de Rooms-katholieke Kerk is het Latijn nog steeds de officiële taal voor veel documenten, een liturgische taal bij veel rituelen, sacramenten en de viering van de Mis. In Nederland en Vlaanderen wordt het Latijn nog in het hoger onderwijs gebruikt (Gymnasium). Ondanks dat het Nederlands een Germaanse taal is bevat het toch veel woorden met Latijnse afkomst. Wanneer ik mijn levens motto aangeef zeg ik "Carpe diem" en als ik een grote fout gemaakt heb zeg ik "Mea culpa" en als ik mijn lief een leuk smsje wil zenden schrijf ik "Nil nequit amor" en soms doe ik iets "Pro deo". Op deze pagina staat een overzicht van (nog) veel gebruikte Latijnse uitdrukkingen en spreuken met de Nederlandse vertaling.

Met vriendelijke groet, Hein Pragt

Veni,Vidi,Vici

Inhoud opgave


Bekende woorden en uitdrukingen.

LatijnNederlands
Ab imo pectoreUit het diepst van het hart.
Absens carensDe afwezige krijgt niets.
Absentia mentisAfwezigheid van geest.
Acta est fabulaHet spel is afgelopen.
Aeternum valeVaarwel voor eeuwig.
Alta mente repostumDiep in de ziel bewaard.
Amantes amentesVerliefden zijn verdwaasden.
Amor omnia vincitLiefde overwint alles.
Animo deliberatoMet voorbedachten rade.
Aurea mediocritasGulden middelmaat.
Bona fideTe goeder trouw.
Canere surdoZingen voor een dove.
Censor morumEen zedenmeester.
Captatio benevolentiaeBeroep doen op welwillendheid.
Carpe diemPluk de dag.
Certo certiusZekerder dan zeker.
Compesce mentemBedwing je drift.
Compos mentisIn het volle bezit van zijn verstand.
Coniunctis viribusMet vereende krachten.
Constantia et laboreDoor volharding en inspanning.
Cum grano salisMet een korreltje zout.
Cum laudeMet onderscheiding.
Deo volenteAls god het wil.
Dictum factumZo gezegd, zo gedaan.
Exceptis excipiendisAlle uitzonderingen buiten beschouwing laten.
Experientia docetOndervinding leert.
Expertus dicoIk spreek uit eigen ervaring.
Haec hactenusGenoeg hierover.
Id estDat is. (Dat wil zeggen)
Ignaris omnibusZonder dat iemand het weet.
Illotis manibusMet ongewassen handen. (onvoorbereid zijn)
In aeternumVoor eeuwig.
In dubioTwijfelen.
In dulci iubiloIn zoete vreugde.
In extensoUitvoerig.
In fineAan het einde.
In limineOp de drempel.
In memoriamTer herinnering.
In optima formaIn optimale conditie.
In perpetuumVoor eeuwig.
In speIn de toekomst.
Ipso factoDoor het feit zelf.
Iusto temporeTe gelegener tijd.
Linea rectaIn rechte lijn.
Luctor et Emergoik worstel en kom boven.
Magna cum laudeMet grote onderscheiding.
Magna petisJe vraagt een grote gunst.
Mala fideTe kwader trouw.
Mea culpa(door) Mijn schuld.
Necessitate coactusDoor noodzaak gedwongen.
Nihil ad remDit doet niets ter zake.
Nil desperandumLaat de moed niet zakken.
Nil nequit amorLiefde kan alles.
Nisi fallorAls ik me niet vergis.
Nosce te ipsumKen jezelf.
Omissis iocisZonder grapjes. (Alle gekheid op een stokje)
Omnia caduntAlles vergaat.
Post tenebras luxNa duisternis komt licht.
Pro deoOm Gods wil. (gratis)
Propria motuUit eigen beweging.
Quid pro quoVoor wat hoort wat of het ene voor het andere.
Stante pedeOp staande voet.
Suum cuiqueIeder het zijne.
Varietas delectatAfwisseling is aangenaam.
Veni, vidi, viciIk kwam,ik zag, ik overwon.
Volventibus annisMet het verstrijken van de jaren.

Latijnse spreuken.

LatijnNederlands
Accipere quam facere praestat iniuriamHet is beter onrecht te ondergaan dan te begaan.
Abusus non tollit usumMisbruik heft goed gebruik niet op.
Ad impossibile nemo teneturNiemand wordt geacht het onmogelijke te doen.
Aliquando et insanire iucundum estSoms is ook dwaas doen aangenaam.
Amicus certus in re incerta cerniturEen echte vriend wordt in onzekere tijden opgemerkt.
Animum debes mutare, non caelumU moet de instelling van uw geest veranderen, niet van problemen weglopen.
Audendo magnus tegitur timorOnder een vertoon van durf gaat grote angst schuil.
Bellum est sua vitia nosseHet is mooi je eigen fouten te kennen.
Bis vincit qui se vincitWie zichzelf overwint, heeft een dubbele overwinning behaald.
Cessante causa cessat effectusAls de oorzaak ophoudt, houdt ook het gevolg op.
Cogito ergo sumIk denk dus ik besta.
Contra vim mortis non est medicamen in hortisTegen de kracht van de dood is er geen kruid gewassen.
Conanti dabiturAan hem die waagt, zal gegeven worden.
Concordia parvae res crescunt, discordia maximae dilabunturDe kleinen groeien door eendracht, ook de grootsten gaan ten onder door tweedracht.
Conscius ipse sibi de se putat omnia diciEen schuldbewuste denkt dat alles wat gezegd wordt, over hem gaat.
Contra principia negantem disputari non potestMen kan niet redeneren met iemand die beginselen ontkent.
Damnant quod non intelleguntZe veroordelen wat ze niet begrijpen.
De gustibus et coloribus non disputandumOver smaken en kleuren valt niet te redetwisten.
Deliberando saepe perit occasioDoordat men te lang beraadslaagt, gaat vaak een goede kans verloren.
De minima magnus scintilla nascitur ignisVan een kleine vonk komt een groot vuur.
De mortuis nil nisi beneOver de doden niets dan goed.
Dictum sapienti sat estVoor een goede verstaander is dit woord genoeg.
Dimidium facti qui coepit habetGoed begonnen is half gewonnen.
Docendo discimusDoor te onderwijzen leren we zelf.
Dulcia non meruit qui non gustavit amaraWie het bittere niet geproefd heeft, verdient het zoete niet.
Errare humanum estVergissen is menselijk.
Faber quisque fortunae suaeIeder is de smid van zijn eigen geluk.
Factum fieri_infectum non potestWat gedaan is, kan niet ongedaan worden gemaakt.
Fama nihil est celeriusNiets is sneller dan roddel.
Felicitas multos habet amicosGeluk telt veel vrienden.
Gratia gratiam paritGunst baart gunst (De ene dienst is de andere waard)
Ieiunus raro stomachus vulgaria temnitEen hongerige maag misprijst zelden gewone kost.
Ignoscito saepe alteri, numquam tibiVergeef vaak een ander, nooit jezelf.
Imperare sibi maximum imperium estZichzelf beheersen is de hoogste vorm van heersen.
In medio virtusDe deugd ligt in het midden.
Imperitia culpae adnumeraturOnbekwaamheid wordt aangerekend als schuld.
In vino veritasIn wijn zit waarheid.
Is fecit cui prodestHij die er baat bij heeft, heeft het gedaan.
Laedere facile, mederi difficileKwetsen is gemakkelijk, een wonde genezen is moeilijk.
Manet post funera virtusDeugd blijft ook na de dood voortleven.
Manus manum lavatDe ene hand wast de andere.
Mens sana in corpore sanoEen gezonde geest in een gezond lichaam.
Miscere utile dulciHet nuttige met het aangename vereningen.
Multa petentibus desunt multaAan hen die veel wensen, ontbreekt veel.
Nil volentibus arduumNiets is onmogelijk voor hen die willen.
Nimia familiaritas parit contemptumOverdreven gemeenzaamheid leidt tot verachting.
Non numeranda sed ponderanda sunt argumentaArgumenten moeten niet geteld maar gewogen worden.
Occasio furem facitDe gelegenheid maakt de dief.
Omne principium difficileAlle begin is moeilijk.
Periculum in moraEr zit gevaar in uitstel.
Potius sero quam numquamLiever laat dan nooit.
Quieta non movereWat rust, niet aanraken.(Geen slapende honden wakker maken)
Requiescat in paceHij/zij ruste in vrede.
Res, non verbaGeen woorden maar daden.
Sapere audeHeb de moed om verstandig te zijn.
Si vis amari, amaAls je wil bemind worden, bemin dan zelf.
Sol omnibus lucetDe zon schijnt voor allen.
Stultorum infinitus numerus estHet aantal van de dwazen is oneindig.
Ubi bene, ibi patriaWaar ik me goed voel, is mijn vaderland.
Usus est tyrannusGewoonte is een tiran.
Usus magister est optimusErvaring is de beste leermeester.
Ut ameris amaOm bemind te worden moet je liefde kunnen geven.
Varium_et mutabile semper feminaIets veranderlijks en wispelturig is de vrouw.
Verba volant, scripta manentWoorden vervliegen, het geschrevene blijft.
Virtus post nummosDeugd komt vaak pas na het geld.
Vita brevis est, longa arsHet leven is kort, maar de kunst leeft eeuwig.
Vulpes pilum mutat, non moresEen vos verliest wel zijn haren maar niet zijn streken.


Last update: 24-08-2005


Disclaimer.

Hoewel de heer Hein Pragt de informatie beschikbaar op deze pagina met grote zorg samenstelt, sluit de heer Pragt alle aansprakelijkheid uit met betrekking tot de informatie die, in welke vorm dan ook, via zijn site wordt aangeboden. Het opnemen van een afbeelding of verwijzing is uitsluitend bedoeld als een mogelijke bron van informatie voor de bezoeker en mag op generlei wijze als instemming, goedkeuring of afkeuring worden uitgelegd, noch kunnen daaraan rechten worden ontleend.
Op de artikelen van de heer Pragt op deze Internet Site rust auteursrecht. Overname van informatie (tekst en afbeeldingen) is uitsluitend toegestaan na voorafgaande schriftelijke toestemming van de rechthebbende. Voor vragen over copyright en het gebruik van de informatie op deze site kunt u contact opnemen met: (email: copyright@heinpragt.com)

Webdedesign: © Hein Pragt
Fotografie: © Hein Pragt
Auteur: © Hein Pragt