Voelen en emoties.

(C) 2012 Moniek Vis

Je moet zeggen wat je voelt en doen wat je zegt, zijn tegenwoordig gevleugelde uitspraken. Toch roept vooral het eerste gedeelte dubbele gevoelens bij mij op. Ja, als je oprecht bent, kom je uit voor je gevoelens en aangezien een ander deze gevoelens niet altijd kan ruiken is het handig om je gevoelens ook te benoemen. Nee, als ik bedenk dat er vloeken of schuttingstaal in mij opkomt en ik me toch nooit koosjer voel als ik deze uit. In de ban van de boosheid is het op het moment zelf nog wel prettig misschien, maar een seconde daarna bekruipt mij toch altijd weer de gedachten van: "nou nou, moet dat nou!".

Hoe zit dat dan eigenlijk met het uiten van gevoelens? Ik heb ontdekt dat het een waar genoegen is, om op zijn minst het onderscheid te maken tussen voelen en het uiten daarvan. Dat zijn 2 afzonderlijke zaken. Ik voel me verdrietig en huilen is dan het uiten van het verdriet. Ik voel me boos en het slaan van deuren bij wijze van spreken, is het uiten van boosheid. Ik ben bang en het trillen van mijn lippen of kaken is het uiten daarvan. Ik ben blij en het lachen is het uiten van mijn vreugde.

Zo heb ik ook ontdekt dat allerlei gevoelens te pas en te onpas langs kunnen komen. En niet bij mij alleen, maar volgens mij bij alle mensen. We kennen allemaal de kick bij het halen van een succes, neem bijvoorbeeld het halen van je (motor) rijbewijs of het aanschaffen van een lang begeerd apparaat. Ook meen ik te mogen melden dat we ook allemaal verdriet herkennen of voelen wanneer we een dierbaar iemand verliezen of over een verkrachting lezen of horen op t.v. Gevoelens zijn er, en zijn er ook om gevoeld te worden.

Maar het uiten van gevoelens is geen vanzelfsprekendheid. Huilen is bijvoorbeeld op een begrafenis gewoon. Het inhouden van verdriet ook. Kinderen huilen en spelen tegelijkertijd lijkt het wel, zij zijn nog minder gevormd door wanneer je wel of niet je gevoel kan laten gaan. Opvoeding wordt aanvankelijk de bepalende factor voor hoe je als volwassenen met je gevoelens omgaat. Heb je geleerd dat je je boosheid in moet slikken, dan wordt het een hele klus om als volwassenen daar meer uiting aan te geven. Heb je geleerd deze wel te uitten, ook dan is het een klus om er de juiste vorm in te vinden. Wel uiten of niet uiten blijft een kwestie van telkens weer opnieuw bekijken in welke situatie je je gevoelens wel of niet kan uiten. Bij wie wel en bij wie niet. Wanneer wel en wanneer niet. Hoe wel en hoe niet.

Gelukkig dat er protocollen en methodes zijn in de hulpverlening om je daarbij te helpen, gelukkig dat deze ook tekort schieten, zodat je als mens zelf wakker mag blijven om te kijken wat elke situatie weer opnieuw van je vraagt. Helder van geest ter plekke zijn en met volle aandacht voelen wat je voelt en dan beslissen wat je wel of niet uit. Dat is volwassen zijn, dat is het kindertijdperk achter je laten, waarin de vanzelfsprekendheid van voelen en het uiten daarvan nog één is.