Defensieve projectie

Defensieve projectie

(C) 2008 Hein Pragt

Waarom ergeren bepaalde karakter eigenschappen van andere mensen u zo verschrikkelijk, terwijl vrienden en kennissen u dan er even subtiel op wijzen dat u dezelfde karaktereigenschap ook bezit. U kunt dan heftig ontkennen maar diep in uw hart weet u dat u diezelfde negatieve eigenschap of karaktertrek ook heeft. Waarom ergert u zich dan zo aan deze karaktereigenschap bij een ander, zou begrip en acceptatie niet eerder een optie zijn?

Eerste even de term projectie

Anderen de schuld geven van dingen die u zelf ook doet wordt in de psychologie 'projectie' genoemd. Denk daarbij aan het gezegde van de splinter in het oog van de ander zien, maar de balk in ons eigen oog niet. Projectie is een verdediging van onze geest om de eigen onvolkomenheden, angsten of negatieve karaktereigenschappen niet te hoeven erkennen en de negatieve gevolgen hiervan niet te hoeven voelen. Ook komt het vaak voor dat men de eigen fouten aan de anderen toeschrijft, deze fouten absoluut niet zelf inziet en daardoor zichzelf in de slachtofferrol drukt.

Men projecteert net als een filmprojector de eigen onvolkomenheden, angsten of negatieve karaktereigenschappen op mensen in de omgeving en kent anderen deze eigenschappen toe terwijl de persoon die projecteert deze eigenschappen zelf ook in meer of mindere mate heeft. Het lijkt sterk op een vorm van zelfontkenning.

Ook zijn er veel mensen die als eerste verdediging wanneer iemand ze attent maakt op een onvolkomenheid de tegen beschuldiging uiten dat de ander hetzelfde doet. Nog erger is het wanneer deze persoon ontkent dat hij of zij deze onvolkomenheid hebben en deze onvolkomenheid volledig toekennen aan de ander.

Ook een vorm van projectie is wanneer men de eigen behoeftes en onzekerheden verwijt aan de partner. Het verwijt is dan een vorm van projectie waarbij de verwijter zelf een heeft die hij of zij niet oplost en deze toeschrijft aan de partner. Ook kunnen mensen vorige ervaringen of ervaringen uit hun jeugd projecteren op hun huidige partner waarbij dan bijvoorbeeld een slechte eigenschap van de moeder of vader op de partner geprojecteerd wordt.

Hoe om te gaan met projectie?

Mijn ervaring is dat mijn reactie tegen iemand die projecteert is dat ik kort en bondig zonder teveel in discussie te gaan (welles/nietes) dat ik misschien die eigenschap op karaktertrek ook heb maar dat de ander eens goed en eerlijk moet nadenken over zijn eigen persoonlijkheid. Einde discussie, en dan iemand maar eens rustig na laten denken.

Wanneer u zichzelf op projectie betrapt is een moment van eerlijk zelfreflectie nodig en de moed om de eigen minder leuke karaktereigenschappen onder ogen te zien en er een weg in te vinden om er mee om te kunnen gaan. Denk er dan aan dat u de wereld om u heen waarschijnlijk niet kunt veranderen maar de wijze waarmee u hiermee omgaat en hier op reageert altijd kunt veranderen.