Defensieve projectie

Waarom ergeren bepaalde karakter eigenschappen van andere mensen u zo verschrikkelijk, terwijl vrienden en kennissen u dan er even subtiel op wijzen dat u dezelfde karaktereigenschap ook bezit. U kunt dan heftig ontkennen maar diep in uw hart weet u dat u diezelfde negatieve eigenschap of karaktertrek ook heeft. Waarom ergert u zich dan zo aan deze karaktereigenschap bij een ander, zou begrip en acceptatie niet eerder een optie zijn?

Eerste even de term projectie

Anderen de schuld geven van dingen die u zelf ook doet wordt in de psychologie 'projectie' genoemd. Denk daarbij aan het gezegde van de splinter in het oog van de ander zien, maar de balk in ons eigen oog niet. Projectie is een verdediging van onze geest om de eigen onvolkomenheden, angsten of negatieve karaktereigenschappen niet te hoeven erkennen en de negatieve gevolgen hiervan niet te hoeven voelen. Ook komt het vaak voor dat men de eigen fouten aan de anderen toeschrijft, deze fouten absoluut niet zelf inziet en daardoor zichzelf in de slachtofferrol drukt.

Men projecteert net als een filmprojector de eigen onvolkomenheden, angsten of negatieve karaktereigenschappen op mensen in de omgeving en kent anderen deze eigenschappen toe terwijl de persoon die projecteert deze eigenschappen zelf ook in meer of mindere mate heeft. Het lijkt sterk op een vorm van zelfontkenning.

Ook zijn er veel mensen die als eerste verdediging wanneer iemand ze attent maakt op een onvolkomenheid de tegen beschuldiging uiten dat de ander hetzelfde doet. Nog erger is het wanneer deze persoon ontkent dat hij of zij deze onvolkomenheid hebben en deze onvolkomenheid volledig toekennen aan de ander.

Ook een vorm van projectie is wanneer men de eigen behoeftes en onzekerheden verwijt aan de partner. Het verwijt is dan een vorm van projectie waarbij de verwijter zelf een heeft die hij of zij niet oplost en deze toeschrijft aan de partner. Ook kunnen mensen vorige ervaringen of ervaringen uit hun jeugd projecteren op hun huidige partner waarbij dan bijvoorbeeld een slechte eigenschap van de moeder of vader op de partner geprojecteerd wordt.

Hoe om te gaan met projectie?

Mijn ervaring is dat mijn reactie tegen iemand die projecteert is dat ik kort en bondig zonder teveel in discussie te gaan (welles/nietes) dat ik misschien die eigenschap op karaktertrek ook heb maar dat de ander eens goed en eerlijk moet nadenken over zijn eigen persoonlijkheid. Einde discussie, en dan iemand maar eens rustig na laten denken.

Wanneer u zichzelf op projectie betrapt is een moment van eerlijk zelfreflectie nodig en de moed om de eigen minder leuke karaktereigenschappen onder ogen te zien en er een weg in te vinden om er mee om te kunnen gaan. Denk er dan aan dat u de wereld om u heen waarschijnlijk niet kunt veranderen maar de wijze waarmee u hiermee omgaat en hier op reageert altijd kunt veranderen.

Het projectie mechanisme in de praktijk
Hamaker-Zondag, K.M

"Projectie verandert de wereld in het onbekende gezicht van onszelf" is een kernachtige uitspraak in de jungiaanse psychologie. Wat zit er achter onze emoties? Wat vertellen innerlijk heftige reacties en de drang tot handelen eigenlijk over onszélf? In dit boek legt Karen stap voor stap op de haar bekende heldere wijze het projectiemechanisme uit en geeft tal van praktische aanwijzingen en inzichten om er creatief mee aan de slag te gaan.

Overdracht en tegenoverdracht / druk 2
Fee van Delft & van Delft

Een therapeutisch fenomeen vertaald naar alledaagse psychosociale begeleiding. In dit boek worden de begrippen overdracht en tegenoverdracht, oorspronkelijk ontwikkeld door Freud, vertaald naar de alledaagse beroepspraktijk van begeleiders van cliënten. Onder overdracht wordt verstaan het onbewust overdragen van oude gevoelens van de cliënt op de hulpverlener of begeleider. Tegenoverdracht is het onbewust overdragen van oude gevoelens van de hulpverlener of begeleider op de cliënt. Bij overdracht en tegenoverdracht wordt onbewust een gevoel van verwachting van hoe de ander naar jou kijkt geprojecteerd. Jij vult in hoe de ander naar jou kijkt en hoe de ander zich voelt tegenover jou. De kans dat je daarmee naast de werkelijkheid zit, is groot. Hier ligt dus een potentiële bron voor miscommunicatie. Het heeft echter een fundamentele invloed op het begeleidingsproces en op de kwaliteit van de communicatie. In dit boek worden eerst de begrippen uitgewerkt vanuit verschillende theoretische benaderingen: zoals de psychoanalytische benadering en de transactionele analyse. Daarna volgen enkele praktijkhoofdstukken die de vertaalslag maken naar herkenning in de beroepspraktijk van hulpverleners en begeleiders. Het boek wordt afgesloten met een hoofdstuk om, vanuit een professionele invalshoek, bewust te leren omgaan met overdracht en tegenoverdracht. Het boek is geschikt als ondersteuning van de professionele vaardigheden voor trainers, coaches, persoonlijke begeleiders en hulpverleners zoals maatschappelijk werkers en sociaal pedagogisch hulpverleners.

Psychologie een inleiding / druk 1
Philip G. Zimbardo, Johnson, R.L. & Weber, A.L.

Hoe zitten mensen in elkaar, waarom doen ze wat ze doen, en waar ligt de grens tussen normaal en abnormaal? Dit zijn maar een paar van de onderwerpen die in deze inleiding psychologie aan de orde komen. Elk hoofdstuk van dit overzichtelijke en toegankelijke handboek concentreert zich op de kernvragen en de kernconcepten van de psychologie. Aan de hand hiervan wordt de student vertrouwd gemaakt met nieuwe ontwikkelingen, de klassieke studies, historische trends en de vele perspectieven op het vakgebied van de psychologie. Kenmerken van dit boek:

• Studeren met kernconcepten en kernvragen Elk hoofdstuk draait om een aantal kernvragen. Deze vragen helpen om te anticiperen op de belangrijkste stof in de paragraaf: het kernconcept. Het kernconcept levert altijd een kort antwoord op de kernvraag, en is het centrale idee waaromheen de tekst is georganiseerd.
• Psychologie in je leven Psychologie is sterk verbonden met elementen in het nieuws en het leven van alledag. Aan het eind van de meeste paragrafen wordt zo'n verbinding gelegd. De praktische, herkenbare en interessante voorbeelden brengen de stof tot leven.
• Doe het zelf! Door het hele boek heen staan Doe het zelf!-oefeningen. Dit zijn eenvoudige en effectieve demonstraties van de in de tekst behandelde onderwerpen.
• Psychologie gebruiken om psychologie te leren Aan het eind van elk hoofdstuk wordt uitgelegd hoe de kennis uit het hoofdstuk kan worden gebruikt om effectiever te studeren.
• Verbindingen Psychologie is een web van verbonden ideeën; een belangrijk onderwerp uit het ene hoofdstuk heeft vaak te maken met onderwerpen in andere hoofdstukken. Dit wordt aangegeven met pijlen in de marge en een korte uitleg.

Psychologie voor Dummies
A. Cash

Deze inleiding in de psychologie begint met een verkenning van het menselijk gedrag. 'Waarom doen we wat we doen' is de grondslag van de psychologie als wetenschap. Daarna komen zaken als hersenen, denken en voelen, leren, psychoanalyse en persoonlijkheidstheorieen, psychopathologieen en psychologische tests aan de orde. Deze inleiding is zo opgebouwd dat de lezer daar kan starten waar zijn interesse het meest ligt. Bij elk hoofdstuk zijn pictogrammen opgenomen die bepaalde stukken van de tekst extra markeren. Een voor een breed publiek geschreven inleiding, die door het taalgebruik, de praktijkvoorbeelden en de opzet erg toegankelijk is. Lezing van het boek vergroot de zelfkennis en het begrip voor de ander.