Veel kennis en een hoge intelligentie is niet per definitie de basis voor goede sociale vaardigheden. Intelligentietesten meten vooral doelgericht handelen, rationeel denken en effectief omgaan met omgeving c.q. met nieuwe situaties. De gemiddelde uitkomst is 100 en voor Vwo-niveau heb je minimaal 120 nodig. Toch zijn deze testen vrij eenzijdig en geven ze maar een deel van de persoon weer. Een hoog IQ is dus geen garantie voor succes in het leven, er zijn onderzoeken die aantonen dat mensen met een hoog IQ soms faalden in hun leven, terwijl anderen met veel lager IQ succesvoller waren. Het gaat er vooral om hoe mensen omgaan met hun intelligentie, hun omgeving en hoe zij daarbij hun emotionele en sociale vaardigheden inzetten.

Een tegenhanger van de IQ test is de Emotionele Intelligentie test. De EQ test meet persoonlijkheidsstijlen, daardoor is het EQ te verbeteren en te veranderen, terwijl het IQ redelijk vast ligt. Een wetenschappelijke definitie van EQ is:

Reeks van non-cognitieve vermogens, competenties en vaardigheden die iemands kans van slagen en het tegemoet treden van eisen en druk vanuit de omgeving beïnvloeden

De emotionele intelligentie bestaat uit 5 belangrijke onderdelen.

1. Intra-persoonlijk (innerlijk)
   • Emotioneel zelfbewustzijn(kunnen kijken naar jezelf, samenhang, gevoelgedrag).
   • Assertiviteit (kunnen uiten van gevoelens en voor eigen mening opkomen).
   • Zelfbeeld (respect en acceptatie van jezelf met positieve en negatieve eigenschappen).
   • Zelf-actualisatie (inhoud geven aan je leven, talenten en je mogelijkheden gebruiken).
   • Onafhankelijkheid (je leven een richting geven en zelfstandig beslissingen nemen).
2. Inter-persoonlijk (omgang met anderen)
   • Empathie (bewust van gevoelens van anderen en daarop kunnen afstemmen).
   • Sociale verantwoordelijkheid.
   • Probleemoplossend (problemen onderkennen, in kaart brengen en analytisch kunnen oplossen).
3. Aanpassingsvermogen.
   • Realiteit onder ogen zien.
   • Flexibel zijn.
4. Stressmanagement.
   • Stress bestendig zijn.
   • Impulscontrole (vermogen om impulsief gedrag te onderdrukken en driften kunnen sturen c.q. beheersen).
5. Algemene stemming.
   • Optimisme.
   • Het vermogen zich gelukkig te voelen.

www.123test.nl/eq-test

www.iq-tester.nl/eqtest

Emotionele intelligentie
Daniel Goleman
Alles wijst erop dat we kinderen het emotionele ABC moeten leren, de fundamentele vaardigheden van het hart. Vandaag de dag is het de neurowetenschap die ervoor pleit om de emoties serieus te nemen. Geestelijke mishandeling, drive-by shootings en posttraumatische stress zijn termen die in de afgelopen jaren zijn doorgedrongen tot het dagelijkse taalgebruik. Het wel of niet slagen in de maatschappij wordt vaak bepaald door de vaardigheden die emotionele intelligentie heten. Zelfbeheersing, geestdrift en doorzettingsvermogen en het vermogen om jezelf te motiveren. Dit boek laat zien dat je deze vaardigheden kinderen kunt bijbrengen. Een zeer gestructureerd en leerzaam boek, met name geschikt voor studenten en leerlingen psychologie, sociologie of pedagogiek. Daniel Goleman is doctor in de psychologie geworden aan de universiteit van Harvard, was chefredacteur van Psychology Today en schrijft nu voor de New York Times over psychologie, gedrag en hersenonderzoek.

Zeven lessen in emotionele intelligentie / druk 1
Patrick E. Merlevede & Rudy Vandamme
Emotionele intelligentie komt steeds meer in de belangstelling. Om te slagen in het leven is er immers meer nodig dan de klassieke intelligentie, gemeten door de IQ-test. Jammer genoeg brengt de literatuur weinig oplossingen aan om de eigen emotionele intelligentie bewust uit te werken. Door hun jarenlange ervaring met opleidingen helpen de auteurs van dit boek de lezer om zijn emotionele intelligentie aan te scherpen, zowel in het privé-leven als in professionele context. Dit boek reikt modellen aan uit de neurolinguïstiek om de relaties met anderen succesvol te laten verlopen, een beter evenwicht hierin te bereiken en meer plezier te beleven in het leven. De lezer vindt in dit boek hoe hij zijn leven beter in eigen handen kan nemen, hoe zijn emoties hem hierbij kunnen helpen en hoe hij met meer mensenkennis succesvoller door het leven kan gaan. Het boek bevat een reeks praktische oefeningen en een werkplan om zich deze emotionele intelligentie op 14 dagen eigen te maken. Tevens biedt het uitgebreide referenties naar aanverwante literatuur, zowel in boeken als op het Internet.

Vergroot uw emotionele intelligentie
Martin Broekhuis
Emotionele intelligentie als sociale vaardigheid toepassen in de werksituatie is in grote lijn de inhoud van het boek. Het boek legt stapsgewijs uit wat emoties zijn, hoe ze ontstaan, hoe ze te beinvloeden zijn en wat het effect daarvan is op anderen. Tot slot legt de schrijver uit hoe de lezer het beste om kan gaan met emoties van anderen. De theorie die achter de verklaringen schuilt staat bekend als RET (rationele emotieve therapie); Ellis en Verhulst hebben daar bruikbare boeken over geschreven. In dit boekje wordt er een keer naar verwezen, maar bij het literatuuroverzicht staat het niet vermeld. Het boek leest prettig en door de vele voorbeelddialogen wordt het de lezer snel duidelijk wat de schrijver bedoelt. Hierdoor blijft het boek ook wat oppervlakkig en doet het Amerikaans aan. Emoties zijn weliswaar beinvloedbaar, maar niet te controleren. Positief denken levert energie, maar put ook uit als er weinig positiefs te bedenken valt. Iedereen die geinteresseerd is in de eigen emoties, zal dit boek met plezier lezen.

Emotionele intelligentie op het werk
Hendrie Weisinger
Een studieboek voor werknemers (MBO+) die graag hun emoties of die van anderen effectiever op het werk willen gebruiken. De auteur doet een poging om EQ theoretisch aan de praktijk te koppelen; EA is datgene wat gemeten wordt door een EQ-test. De vragenlijst en de beoordeling zijn opgenomen in de bijlage. De EQ-test bestaat uit de factoren zelfbewustzijn, emotiebeheersing, zelfmotivatie en interpersoonlijke relaties. Een hogere EQ-score behaalt men door training van de vermogens; waarneming, perceptie (betekenistoekenning), tijdig ontspannen in stressvolle situaties en beter plannen. Onder andere door het betrekken van te vertrouwen, geschikte en beschikbare personen die op het juiste moment assertief benaderd moeten/kunnen worden. Voor mensen die sceptisch tegenover het onderwerp EQ staan, biedt dit boek alleen open deuren. Pragmatici die nog niets van EQ afweten, leren op zijn minst beter communiceren door de vele oefeningen die er in staan. Deze oefeningen zijn makkelijk op te zoeken door het gebruik van een andere letter.

Werken met emotionele intelligentie
Bertold Ulsamer
Emoties en ratio sturen het gedrag. De emoties sturen met name de vegetatieve lichamelijke reacties. Deze slecht begrepen lichamelijke reacties kunnen de ratio soms helemaal naar de achtergrond dringen. Met name bij communicatie op het werk is dit erg lastig, aldus de auteur. Daarom raadt hij aan om vooraf standpunten en gevoelens van uzelf en de gesprekpartners in eigen, andermans en neutrale bewoordingen te formuleren. En om doelgericht te werken volgens de SMART-principes. (SMART = Specifieke, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en op afzienbare en bekende Termijn.) Een van de vele boeken met tips voor een betere communicatie (mbo-niveau). Sommige tips staan al in andere uitgaven (van andere auteurs), echter dan worden ze niet in relatie gebracht met de van Daniel Goleman bekende term Emotionele Intelligentie, zoals de SMART-pricipes om doelgericht te werken. De voorbeelden, samenvattingen en tips hebben een goed herkenbare lay-out en staan verspreid in de toelichtende tekst.