Relatietherapie

(C) 2007 Hein Pragt

Relatietherapie is een specifieke vorm van psychotherapie die zich bezighoudt met problemen tussen partners in een relatie. Kenmerkend voor deze vorm van therapie is dat de partners meestal samen in therapie komen. Uiteraard is het eng om een onbekend persoon te betrekken in uw persoonlijke problemen, maar meestal is een onafhankelijke deskundige een goede aanvulling op de gesprekken en conflicten die u heeft met uw partner. Tijdens de gesprekken worden de problemen besproken en zoekt de therapeut samen met u naar andere manieren om met de problemen om te gaan.

Driekwart van alle relaties loopt op de klippen en veel mensen komen het zelfde conflicten in een volgende relatie weer tegen. Veel van deze relaties zouden gered kunnen worden wanneer partners eerder hulp (relatietherapie) ingeroepen hadden en niet gewacht hadden tot de meestal de vicieuze cirkel te ver uit de hand gelopen was. Hiermee zou heel veel echtscheidingsleed voorkomen kunnen worden.

Iedereen heeft in zijn of haar relatie te maken met spanningen en problemen, tot op zekere hoogte is dit normaal en hoort dit bij een gezonde relatie. Wanneer de problemen ernstig zijn of lang duren dan kunnen ze blijvende schade aan een relatie toebrengen en kunnen partners in een vicieuze cirkel terechtkomen waar de enige uitgang het verbreken van de relatie lijkt.

Wanneer u in een situatie zit waar u of een van u beiden denkt dat u er niet uitkomt, neem dan contact op met uw huisarts. Deze kan u doorverwijzen naar een goede relatietherapeut. Ook is vaak een wat meer laagdrempelige relatietherapie mogelijk via de ggz of het maatschappelijk werk. U hoeft zich niet te schamen, er zijn veel paren die waarschijnlijk met dezelfde problemen te maken hebben. Het is zeker geen nederlaag of een tekortkoming, het feit dat u hulp inroept is een verstandig besluit.

(C) 2007 Hein Pragt

Wanneer de relatie begint is alles mooi en onder invloed van alle positieve hormonen en pretstofjes ziet u het leven door een roze bril. Het lijkt dat beide partners goed bij elkaar passen en er is veel hartstocht. Maar dan gaat na enige tijd de roze bril af en begint de werkelijkheid en blijkt een goede relatie toch iets complexer dan het op eerste gezicht leek. Een relatie is niet iets wat zomaar gezond blijft, er moet een goede balans zijn tussen 'geven' en 'nemen' en het allerbelangrijkste is om met elkaar te blijven praten. Maar soms lukt dat opeens niet meer zo goed en lijkt elk gesprek in een woordenwisseling te eindigen. Toch wilt u beiden weer gelukkig samen zijn, maar de vraag is 'hoe'.

U bent op de eerste plaats verschillend van uw partner, u komt uit verschillende gezinnen en families. Sommigen hebben een moeilijke jeugd achter de rug, en dragen allerlei meningen, visies, gedragspatronen, angsten mee. Dit heeft dikwijls onbewust een diepgaande invloed op je huidige relatie. Er zijn allerlei onderliggende tegenstrijdige verwachtingen en verlangens. Heel dikwijls wordt u aangetrokken tot bepaalde eigenschappen van uw partner, die later juist voor diepgaande problemen kunnen zorgen. U was bijvoorbeeld aangetrokken tot uw partner omdat deze stevig in zijn schoenen stond maar nu ervaart u hem als arrogant. U was aangetrokken door de losse levenshouding van uw partner maar nu zou graag willen dat hij of zij iets serieuzer was. Soms zou u uw partner willen veranderen, maar dat werkt helaas niet.

Er kunnen conflicten zijn over de huishoudelijke takenverdeling, over kinderen en opvoeding, over wat u had verwacht van de relatie en wat nu blijkbaar totaal anders blijkt te zijn. Een relatie kan ook onder druk komen te staan van een te jachtig leven, werkdruk, ziekte, teveel stress, tegenslagen en problemen in de opvoeding van de kinderen. Ook kan het niet meer aan elkaar toekomen en gebrek aan intimiteit een groot probleem zijn. Wanneer de irritatie toeneemt zijn beide partners ook niet meer in staat om op een open en eerlijk wijze met elkaar te communiceren. Een relatie draait dan uit op een gevecht om aandacht, tijd voor zichzelf en macht.

Met vaak wat eenvoudige aanwijzingen kunnen partners weer op een pad komen waar ze samen vooruit werken in plaats van achteruit en kan de liefde, intimiteit en aandacht voor elkaar weer opbloeien waardoor een relatie ontstaan waarbij beide partners weer gelukkig kunnen zijn.

Er zijn echtparen die wel wat hulp kunnen gebruiken, de relatietherapeut of counselor biedt die hulp en dit boek helpt weer de relatietherapeut. Het wordt een handboek genoemd omdat de belangrijkste therapievormen die bij relatietherapie gebruikt worden aan bod komen. Dit zijn: gespreksvoering, creatieve therapie, cognitieve therapie en gedragstherapie. Dit handboek wil tevens praktisch zijn, ieder hoofdstuk begint en eindigt dan ook met een casus. De begincasus is steeds een verhaal van Shakespeare, hij wist als geen ander drijfveren van mensen te doorgronden. Elk hoofdstuk wordt afgesloten met een casus uit de reguliere praktijk en hierbij komt de theorie tot leven in praktische oefeningen die de lezer direct kan gebruiken. Relatietherapie is het verbeteren van een liefdesrelatie, maar kan ook van betekenis zijn tussen andere belanghebbenden om meer inzicht te krijgen in hun verhouding en om vaardigheden te leren ter verbetering van de communicatie.

Hoe komt het dat soms liefdesrelaties zo vastlopen? Is het uit elkaar gaan dan het enige wat er opzit? Hoe kan men een relatie leefbaar houden én inhoud geven? En wat is liefde eigenlijk? Met deze en dergelijke vragen als uitgangspunt schreef Riekje Boswijk-Hummel dit boek. Eerst schetst zij welke krachten er tussen partners werkzaam zijn, waar die vandaan komen en hoe ze in elkaar kunnen haken, waardoor een relatie kan vastroesten in rollen en patronen. Vervolgens toont zij aan dat de enige verandering in zo'n situatie de persoonlijke verandering van beide partners is. Liefde ontwikkelen blijkt een diepgaand en vérstrekkend transformatieproces te zijn. Vanuit haar ervaringen als psychotherapeute en vanuit haar eigen huwelijk, beschrijft de auteur in een drietal hoofdstukken de mogelijke ontwikkelingen binnen een relatie. In het eerste deel wordt nagegaan hoe in het zogenoemde "oppervlakkige" huwelijk man en vrouw elkaar en zichzelf klem kunnen zetten vanuit hun behoefte om openlijke confrontaties te vermijden. In deel twee, over het "evoluerende" huwelijk, maakt zij duidelijk hoe partners elkaar door middel van een machtstrijd, ruzies en wederzijdse projecties verhinderen om tot een wezenlijk contact te komen. Deel drie handelt over de mogelijkheid om, middels individuele psychotherapie of relatietherapie, je bewust te worden van de ingeslepen reactiepatronen. Door persoonlijke groei van beide partners kan een huwelijk meer inhoud krijgen.

De succesvolle relatietherapeut Christian Thiel benadrukt in dit boek de positieve elementen in relaties in plaats van de problemen en verschillen tussen man en vrouw stuk te analyseren. Hij richt zijn blik op stellen die al jaren gelukkig samenleven en zoekt naar de kenmerken van hun succesvolle relatie. In 20 recepten geeft hij de ingrediënten voor een succesvol leven met een partner zoals: probeer je partner niet te veranderen, vermijd ruzie, onderhoud je vriendschappen, los je eigen problemen op, wees complimenteus, wees trouw, stel doelen, bevorder de levensdoelen van je partner. Liefde kan ook lastig zijn en liefde is soms hard werken. Mensen verlangen naar liefde, waardeer je partner, de ander is het prachtigste cadeau. Dit boek is een receptenboek, met recepten om de sfeer in je relatie te verbeteren. Het boek is niet speciaal om samen te gebruiken; de recepten zijn ook zonder directe medewerking van de partner uitvoerbaar. Zorg voor een goede sfeer, die is beter dan een goed gesprek. Vermijd ruzie als het even kan, want eerlijk ruzie maken bestaat niet; het verhoogt de adrenaline. De mens voelt zich bedreigd en komt in opstand. Houd van je partner zoals hij of zij is. Richt je op het positieve van die ander. Weer eens een ander soort boekje, dat de relatie belicht vanuit de individuele partner; het is verhelderend om niet afhankelijk van je partner te zijn om je relatie te verbeteren met deze twintig recepten. Een uitgave voor een breed publiek.

Iedereen heeft zijn eigen unieke manier om iets te zeggen. Welke consequenties dit heeft in contacten met anderen, hoe en op welke momenten communicatiestoornissen optreden, wordt treffend in dit boek weergegeven. De bekende conflicten als langs elkaar heen praten, dubbele boodschappen en polarisatie worden beschreven en gelardeerd met veel praktijkvoorbeelden. Dit vergroot de herkenbaarheid en maakt dat u zich snel thuis voelt in deze overzichtelijke methode van communicatieverbetering. De psychologische processen worden aan de hand van de vier-elementenleer (aarde, water, vuur en lucht) uitgelegd. Door een uitgebreide vragenlijst komt u erachter welk element bij iemand overheerst en wat dit voor gevolgen heeft in gesprekken. Veel suggesties worden aangereikt om het onderlinge contact te verbeteren. Als bijlage wordt een stuk communicatieleer uit de astrologie besproken en de uitwerkingen daarvan in gezinnen. Een uitvoerige beschrijving van de vier benaderingswijzen zorgt ervoor dat u aan het eind van het boek iets gaat begrijpen van de ander! Tessa Gottschal is chakra-psychotherapeut en, geeft zowel trainingen als persoonlijke consulten op het gebied van energie-management en uitbreiding van zelfkennis. Eerder verscheen van haar hand Wil ik wat ik voel? Samen met Marijke de Waal Malefijt schreef ze het Ankertje Migraine en hoofdpijn.