Pagina menu

(C) 2006 Hein Pragt

Liefdesverdriet is de (soms fysieke) pijn die men voelt bij het verbreken van een relatie of bij een onbereikbare liefde. In het geval van een verbroken huwelijk spreekt men over scheidingsrouw. Liefdesverdriet is een aandoening met symptomen vergelijkbaar met een ziekte, het kan leiden tot geestelijke en fysieke pijn, vergelijkbaar met een depressie. De verschijnselen kunnen zijn: zich lusteloos en nietswaardig voelen, hoofdpijn, moeheid en slapeloosheid en vooral een mateloos verdriet. De duur van liefdesverdriet is niet te voorspellen maar vaak wel afhankelijk van de duur van de relatie. In de volksmond heet het ook wel lullevedu als eufemisme. Sommige mensen zijn echt ziek van liefdesverdriet, het kan een zeer serieus probleem zijn.

Liefdesverdriet is vergelijkbaar met afkicken en dat verder op dan u denkt. De oorzaak ligt in de fysieke onthoudingsverschijnselen van een verloren liefde. Het hart is niet datgene dat pijn doet maar de hersenen moeten terug schakelen naar een nieuwe evenwichtige biochemische toestand. Alle stofjes die al die plezierige lichamelijke en geestelijke reacties en gevoelens veroorzaakten, vallen weg en bewerkstellingen nu juist het omgekeerde. Zeker in het begin is dit nog vermengd met de oude emoties van verlangen, behoefte aan fysiek contact en gehechtheid. Deze combinatie maakt liefdesverdriet zo verwarrend en moeilijk voor het verstand om greep op te krijgen.

Wie verlaten is door zijn of haar wederhelft is vaak bezeten met het terugkrijgen van de geliefde. De achterblijver breekt zich het hoofd over wat er fout ging en hoe de vlam weer aangewakkerd kan worden. Soms doen mensen in deze toestand zelf hele rare en zichzelf verlagende dingen, het lijkt er op dat men in deze toestand niet helemaal toerekeningsvatbaar is. Het vreemde is dat naarmate de teleurstellingen toeneemt ook de hartstocht toeneemt. Het meest onzinnige dat u in dit geval kunt zeggen tegen iemand met liefdesverdriet is: 'kom op er is geen handvol maar een landvol'. De persoon met liefdesverdriet is nog geheel in de ban van de verloren liefde en denkt niet aan een nieuwe liefde en zeker niet aan de toekomst. Ik kon vroeger heel boos reageren op deze opmerking en ik heb hem helaas meerdere keren moeten horen.

Liefde en haat liggen dicht bij elkaar

Mensen die liefdesverdriet ervaren wisselen vaak van gevoelens van liefde en haat. Hoe is het mogelijk dat we degene van wie we het meeste houden tegelijkertijd ook intens kunnen haten? Liefde en haat zijn niet elkaars tegenpolen, het tegenovergestelde van liefde is onverschilligheid. Wanneer de liefde gefrustreerd raakt, zetten onze hersenen de passie om in woede en kwaadheid. De vraag is of dit een zinnige functie heeft, waarschijnlijk is het zo dat woede en haat ertoe bijdragen dat men zich sneller los kan maken van de ex geliefde. Bovendien leiden dit soort gevoelens tot strijdvaardigheid wat een hogere overlevingskans tot gevolg heeft. Wanneer men uiteindelijk accepteert dat de liefde voorbij is volgen uiteindelijk wanhoop en daarna berusting. We accepteren het verlies, huilen uit en beginnen opnieuw.

(C) 2005 Hein Pragt

Wat kun in ieder geval niet moet doen met uw liefdesverdriet is wraak nemen op uw ex. Een nieuw fenomeen op Internet is de wraaksites die uitnodigen om pikante foto's van de ex vriendin of vriend openbaar te maken. Behalve dat dit zeer onsmakelijke praktijken zijn is het juridisch ook zeer omstreden. Kortom, volgens de wet mag het niet, maar in de praktijk merk ik dat hier weinig handhaving is. Sites die aanzetten tot het plaatsen van deze foto's zetten aan tot een misdrijf, maar wanneer deze site gehost worden in een land waar dit niet strafbaar is kan de Nederlandse wetgever niet veel beginnen. Het is dan zaak om de bron van de foto aan te pakken en zo verwijdering af te dwingen.

Uit wraak een topless of naaktfoto van een ex vriendin verspreiden is vrij eenvoudig maar zeer strafbaar. Niet alleen jongens zijn de daders, er zijn ook meiden die jongens voor de webcam uit de kleren proberen te praten met alle gevolgen van dien.

De daders zijn in bijna alle gevallen ex partners of bedrogen ex vrienden of vriendinnen en over het algemeen zijn het mannen. De reden voor het plaatsen van deze foto's is bijna altijd wraak. Dat deze wraak het tegenovergestelde zal veroorzaken hebben de meeste daders niet door. In bijna alle gevallen geeft de dader aan wat voor een klootzak hijzelf is en zal bijna iedereen medeleven of medelijden hebben met het slachtoffer. Ze mag blij zijn dat ze van die vent af is zullen de meeste mensen denken. Welke vrouw zal een relatie willen hebben met een man die zoiets geflikt heeft bij zijn ex-partner. Denk dus heel goed na voordat u besluit tot dit soort wraakacties en doe het niet.

Wraak is een gifbeker die je zelf drinkt in de hoop dat de ander doodgaat. De beste wraak naar een ex vriendin die je bedrogen heeft is uithuilen en doorgaan met je leven en gewoon een gelukkige nieuwe relatie vinden. De meeste bedrogen partners of ex partners die het verlies niet kunnen verkroppen, zijn meestal niet zo rationeel en nadenkend. Vooral als er dan nog sites zijn die aanzetten tot deze vorm van wraak is de misstap snel gemaakt, met alle kwalijke gevolgen van dien.

(C) 2006 Hein Pragt

Wat kunt u dan wel doen aan liefdesverdriet, helaas niet zo veel. Meestal zit er niets ander op dan de hele reeks van emoties maar te ervaren en te proberen het zo goed mogelijk te overleven.Het lichaam en onze hersenen hebben nu eenmaal de tijd nodig om zich weer opnieuw aan te passen. Ga niet met jezelf in gevecht door de gevoelens te onderdrukken, laat ze goed gedoseerd komen, praat erover, schrijf erover of schreeuw het uit. Probeer wel afleiding te zoeken door weer leuke dingen met vrienden te gaan doen, probeer positief te denken over uzelf en uw leven, maak goede voornemens, probeer er niet 24 uur per dag mee bezig te zijn, denk na en probeer redenen te vinden waarom het beter is dat de relatie is gestrand en probeer het te accepteren. Maak nieuwe plannen en haal de banden met vrienden weer aan, werk aan uw sociale netwerk. Wanneer uw ex partner u bedrogen heeft kunt u proberen dit te vergeven, niet voor uw ex partner maar voor uzelf. Vergeven hoe moeilijk het ook is, werkt zeer goed voor uw eigen gemoedstoestand. Wraak en haatgevoelens zijn de gifbeker die men zelf drinkt in de hoop dat de ander doodgaat. Uiteindelijk kunt u het verlies accepteren, uithuilen en opnieuw beginnen.

Lang leve de liefde!

(C) 2006 Hein Pragt

Vanuit liefdesverdriet worden ook veel gedichten geschreven. Vaak is dit een uitlaatklep om het verdriet en het rotgevoel onder woorden te brengen, soms is het ook een opluchting om woede van zich af te schrijven. Vanaf mijn tienerjaren schrijf ik zelf al gedichten en ook ik heb in mijn leven al de nodige keren met liefdesverdriet te maken gehad. Hier staat dan ook een kleine collectie van mijn eigen werk, maar ook een paar gedichten van anderen die ik er kan waarderen. Soms lucht het lezen van gedichten op, soms veroorzaakt het weer pijn en verdriet, maar ook dit komt het verwerkingsproces soms ten goede.

Het verhaal van Peter

Verborgen ziel

"Kijk" Zeg ik met opgetogen stem. "Mooie bloem he? nog volledig in de knop." Vervolg ik met gemaakte opgewektheid. Een licht teleurstellende blik ontsiert haar fijne gezicht terwijl we samen staan te kijken naar de groene steel met een net zo'n groen bolletje erboven. "Ja, inderdaad." Antwoord ze met twijfelende stem. "Wat voor bloem is het?" Vervolgt ze haar zoektocht naar enthousiasme? "Tja, pas als de knop opent en de bloem zich laat zien kunnen we dat vaststellen." Zeg ik om haar zoektocht aan te wakkeren. Ze kijkt bedenkelijk, je kunt zien dat er snellere verbindingen zijn dan glasvezelkabels. Van alles schiet er door haar hoofd, haar ogen staan bedenkelijk. Ik besluit haar te helpen. "Iets wat nog in de knop zit, kan mooi gevonden worden, maar je kunt de echte schoonheid pas beoordelen als de knop opent en de verschillende kleuren van de bloem als karaktereigenschappen naar buiten komen. Als de geur van de bloem de karaktereigenschappen bijstaan als ware het gevoelens. Pas dan kun je zien hoe mooi de bloem, die nu nog in de knop zit werkelijk is." Vertel ik haar zacht, alsof het ons geheimpje is. "Ja" zegt ze zachtjes "Dat klopt." Een traan loopt over haar wang, de enige weg naar buiten voor verdriet is langs de ogen, de spiegel van de ziel.

Eerste hulp bij liefdesverdriet
R. Jansen

Liefdesverdriet: is dat tegenovergesteld aan verliefdheid? Ben je dan nog toerekeningsvatbaar? Je verandert in een hoopje ellende. Je gelooft niet dat het echt voorbij is. Je bent in de rouw. Maar je ex leeft verder en misschien met een ander. De schrijfster, een journaliste die schrijft voor vrouwenbladen, zocht steun bij haar moeder toen haar het overkwam. Er was geen handig boekje te vinden over liefdesverdriet; daarom heeft ze er zelf maar een geschreven. Zij beschrijft haar eigen ervaring; ook komen enkele andere min of meer bekende Nederlanders aan het woord. Het doet veel pijn dat de geliefde niet meer terugkomt. Er is woede, verdriet, frustratie en angst. Bij berusting kun je weer met je vriendinnen lachen. Ga iets nieuws ondernemen. Na ieder hoofdstukje een lijst van wat wel en niet te doen. Die adviezen kunnen een belangrijk houvast zijn. Er gebeurt ook iets in en met je lichaam. Je moet letterlijk afkicken van je ex, daarin hebben de stoffen dopamine, endorfine en serotonine een hoofdrol; cortisol werkt bij stress. Je verlangt naar seks want je was dat zo gewend. Ook daar heeft het boekje antwoord op, evenals op slaapproblemen en huilgedrag. Een zelfhulpboekje vanuit de vrouwelijke visie, maar ook mannen kunnen er voordeel bij hebben.

Liefdesverdriet
Karel Eykman

Wanneer Peter het uitmaakt, voelt Monica zich verdrietig maar vooral ook woedend. Ze maakt emotioneel een moeilijke tijd door maar gelukkig leert ze beetje bij beetje de nieuwe situatie aanvaarden en komt ze over haar liefdesverdriet heen. Daarbij besluit ze definitief met Peter te breken en "geen goeie vrienden" te blijven. Dit eigentijdse verhaal (Doe Maar, André Hazes), in moderne en vlot leesbare taal geschreven, biedt tieners waarschijnlijk veel herkeningsmogelijkheden. De verwarde en vaak tegenstrijdige gevoelens bij liefdesverdriet zijn treffend beschreven. Het is beslist géén somber verhaal geworden doordat humoristische situaties niet ontbreken. De wat vage, krasserige zwart-wit illustraties geven de gemoedstoestand goed weer. Een aanwinst in de tienerliteratuur. Gouden Griffel.

Voorbijgegaan
Joke Verweerd

Uit elkaar gaan, scheiden, is ëterug zijn bij af´. Je moet weer helemaal opnieuw beginnen, en dat met herinneringen, met de wetenschap dat het anders had gekund. Iedere dag ben je weer alleen en moet je weer verder. Dat is een lange, zware weg. In Voorbijgegaan wil Joke Verweerd hen die lijden onder de last van een scheiding, bemoedigen. Zij doet dit door gevoelens op een herkenbare manier te verwoorden, zodat je al lezend verrast constateert: 'Dit gaat over mij´.

Als je partner je verlaat...
Doris Wolf

Wacht niet tot de tijd je wonden heelt , maar pak zelf je leven weer op! Van alle huwelijken eindigt één op de drie in een scheiding en bij relaties is dit nog vaker het geval. Het komt dus vaak voor dat iemand wordt verlaten en bijna altijd weer lijdt degene die wordt verlaten, psychisch en lichamelijk, hevig onder het verlies. Men voelt zich volkomen machteloos en twijfelt op alle terreinen aan zichzelf. Schuldgevoelens, angst, woede en wanhoop wisselen elkaar af en men heeft het gevoel nooit meer gelukkig en vrolijk te kunnen zijn. Als je partner je verlaat... helpt dit verlies - stapsgewijs - te verwerken en weer een nieuw begin te maken, met misschien wel mogelijkheden die niet eerder hun kans kregen... Als je partner je verlaat... biedt praktische ondersteuning om
* over je wanhoop en pijn heen te komen
* gevoelens van haat en verbittering opzij te zetten
* weer vertrouwen te krijgen in de mensen om je heen
* zelftwijfel en schuldgevoel te overwinnen
* in te zien waarom je relatie misliep
* opnieuw zelfvertrouwen en plezier in het leven te krijgen
* als je daarvoor kiest: hoe een nieuwe en goede relatie aan te gaan.
Doris Wolf is de schrijfster van boeken als Eenzaamheid overwinnen en Overgewicht en de psychische oorzaken. Als therapeute heeft zij al jarenlang ervaring met cliënten die door hun partner worden verlaten. Ze weet echter ook uit eigen ervaring wat het is om je partner te verliezen.

Weg bij hem, terug bij jezelf
Yoeke Nagel

De auteur is journaliste, psychosociaale therapeut en publiceerde als ervaringsdeskundige het boek 'Co-ouderschap : het beste van twee ouders' (2006)*. Met dit nieuwe boek - een sterk geactualiseerde versie van een uitgave uit 1999 - richt ze zich op vrouwen die in een echtscheiding verwikkeld zijn of dreigen te raken. In het eerste deel vertelt een twintigtal vrouwen hoe zij hun scheiding beleefden. Hun verhalen zijn heel verschillend, maar naast de emoties, de twijfels en de angsten, valt op hoe zij vrijwel allemaal ervaren dat ze na de scheiding weer beter in contact konden komen met zichzelf en hun persoonlijke kracht herontdekten. Het tweede deel van het boek is vooral praktisch getint en bevat naast adviezen en informatie over regelingen, wetgeving en rechtspraak, een aantal vragenlijsten, checklists en adressen van hulpverleningsinstanties. Een helder, praktisch en vooral ook positief boek voor vrouwen die te maken krijgen met een echtscheiding.

Hoe lijm ik mijn gebroken hart?
P. MacKenna & H. Willbourn

Dit boek is belangrijk, want er zijn helaas velen met een gebroken relatie. Ieder mens heeft een natuurlijk mechanisme om over liefdesverdriet heen te komen en dit boek wil daar een handje bij helpen. Een praktische methode wordt uiteengezet om het emotionele evenwicht in je leven weer te herstellen. Naast NLP en hypnose spelen ook chemische processen in de hersenen een grote rol. Maar wees wijs; van iedere situatie kun je veel leren, hoe pijnlijk of moeilijk deze ook is. Alles dat je van liefdesverdriet leert, maakt je volgende relatie beter. Liefdesverdriet is een vreemd verdriet; het voelt aan als een groot emotioneel leed. De mens is niet eenduidig te definieren; hij is een combinatie van de bewuste geest, de onbewuste geest en de fysiologische structuur van het lichaam. In het boek wordt uitgelegd dat liefdesverdriet invloed heeft op elk van die drie structuren. Een belangrijk en simpel advies is: wandel veel, kom in beweging. Het is de beste therapie tegen gedeprimeerdheid en om de obsessieve gedachten die in je hoofd spoken, te bestrijden. Maar het is mogelijk om je ex los te laten en te genieten van de goede herinneringen. Een aardig, duidelijk geschreven zelfhulpboek van twee Amerikaanse therapeuten, dat de lezer rechtstreeks aanspreekt.

Tien keer over een gebroken hart

Tien verhalen over liefdesverdriet van (bijna allen) bekende Holland-auteurs als Bobje Goudsmit, Else van Erkel en Leny van Grootel. Acht van de tien hebben een vrouwelijke hoofdpersoon, alleen de twee verhalen van Bobje Goudsmit zijn vanuit een jongen geschreven. Die laatsten komen er dan ook vaak slecht vanaf: ze laten hun zwangere vriendinnetje in de steek, negeren haar na een zwoele nachtelijke vrijpartij in de achtertuin of maken de verkering uit omdat ze gaan studeren en zich opeens te oud voelen voor zo'n schoolmeisje. Uit het leven gegrepen dus en daarmee zeer herkenbaar, maar tegelijk clichematig en niet verrassend. Niet om achter elkaar te lezen, maar om in te grasduinen, om je te kunnen spiegelen, ervaringen van anderen te overdenken of uit nieuwsgierigheid naar dingen die gaan komen. Het boekje is een vervolg op '10 x over de 1e keer'*, dat naar opzet en uitwerking vergelijkbaar is. Vanaf ca. 13 jaar.