Fotografie van het menselijk lichaam.

(C) 2012 Hein Pragt

Toen ik 8 jaar geleden mijn hobby fotografie weer begon op te pakken en mijn kleine digitale camera aanvulde men een wat professioneler model begon ik ook weer na te denken over een onderwerp en stijl. Als snel kwam ik uit op kunstzinnig naakt, het menselijk lichaam is erg mooi om te fotograferen en het biedt veel mogelijkheden in belichting, poses en omgeving en het blote menselijke lichaam fotograferen was op dat moment nog niet een erg populaire vorm van fotografie. Binnen mijn fotoclub was ik ook de enige die zich hiermee bezig hield. Naaktportretten zijn moeilijker dan men denkt en zeker in deze tak van fotografie is er veel kennis van fototechniek en belichtingstechniek en poses nodig. Ook kun je afstuderen in de kennis hoe men een model het beste kan fotograferen en hoe men een model het beste kan laten uitkomen en op het voordeligst kan fotograferen. Ik heb meerdere boeken over dit onderwerp gelezen en veel foto's van bekende fotografen grondig bekeken. Waarom was het een goede foto, waarom vond ik de foto mooi, hoe zat de pose en de belichting in elkaar. Ook glamour foto's uit populaire bladen bekeek ik en ook hier probeerde ik te ontdekken welke technieken gebruikt waren. Uiteindelijk heb ik een aantal workshops bezocht waar ik veel geleerd heb en het geleerde in praktijk kon brengen. Dit heeft een paar hele mooie sfeervolle foto's opgeleverd en het was een hele leuke ervaring.

Ik begon een Internet pagina over het onderwerp die vrij populair werd en ook kwam ik er achter dat het onderwerp door zoekmachines als inhoud voor volwassenen gezien werd en er dus geen advertenties bij geplaatst mochten worden. Eerst probeerde ik nog een beetje de tekst van de pagina te veranderen en bepaalde woorden te vermijden maar dat mocht niet helpen. Uiteindelijk heb ik de gehele pagina herschreven en heb ik bij het schrijven van de teksten zeer goed in de gaten gehouden dat de tekst niet aanstootgevend mocht zijn.

Maar steeds meer begon ik vervelende ervaringen te krijgen waardoor mijn belangstelling steeds meer terugliep. Ten eerste was het zo dat de prijzen van de camera's terugliepen en iedereen die een hobby zocht en een paar honderd tot duizend euro over had een mooie camera en lezen kon kopen. Steeds vaker zag ik dat een gebrek aan fotografische kennis en ervaring werd gecompenseerd door veel dure apparatuur. Steeds vaker gingen de gesprekken niet over fotografie en fototechnieken maar over vaak dure fototoestellen en objectieven en de mogelijkheden en prestaties van de apparatuur. Dit begon mij steeds meer tegen te staan.

Maar ook de fotografen zelf, soms waren het toch mannen die de hobby volgens mij gebruikten om naakte vrouwen te kunnen begluren. Tijdens de workshops was het de afspraak dat er geen tussen de benen foto's gemaakt mochten worden en het model was er ook erg handig in om zo te poseren dat dit ook niet mogelijk was. Wat mij ineens opviel was dat een fotograaf stiekem in een hoekje, terwijl een andere fotograaf aan het fotograferen was, van de zijkant toch inzoomde en de intieme delen zat te fotograferen. Dit stond me zo tegen, ik wilde helemaal niet bij dit soort fotografen horen.

Toen ik ook nog merkte dat er steeds meer sites kwamen en ik openlijk te horen kreeg dat iemand druk bezig was om zijn site boven mijn site in Google te krijgen en daarbij zelfs teksten en onderwerpen van mij ging kopiëren was ik helemaal klaar met deze hobby en heb het op een zeer laag pitje gezet. Ik vind echt kunstzinnig fotograferen nog steeds erg mooi maar de kwaliteit van wat ik op internet zie is zo laag en zo gericht op spannend en kijk eens hoe ver ik durf te gaan dat het mij erg tegen is gaan staan.

Foto's die echt technisch gezien en ook esthetisch gezien niet mooi zijn maar waar wel veel van het model op te zien is die zou ik niet op het internet willen plaatsen. Voor mij is de hobby verziekt door de vele hobby fotografen die met dure fotocamera's en objectieven en studio apparatuur net doen alsof ze professioneel zijn en zo modellen proberen te lokken om vaak matige foto's te maken die ook het model niet ten goede komen. Ik fotografeer nog steeds maar nu geklede onderwerpen en huis tuin en keuken foto's. Maar ook hier komt wat goede kennis van fotografische techniek nog steeds van pas.

(C) 2011 Hein Pragt

Een kunstvorm die ik erg mooi vind is fotografie waarbij het menselijk lichaam (vaak naakt of weinig bedekt) als onderwerp gebruik is. Deze foto's zijn over het algemeen artistieke foto's en ze zijn over het algemeen niet bedoeld om opgewonden van te raken. Ik houd persoonlijk niet zo van foto's waar geslachtsdelen op zichtbaar zijn maar meer van zachte of extra harde (kleurtoon) foto's waar veel met licht en een bijzondere omgeving of compositie gewerkt is. Het fotograferen van menselijke lichamen leent zich ook perfect voor zwart/wit fotografie. Het menselijk lichaam is al van in de oertijd een geliefd onderwerp in de beeldende kunst, de eerste naakten zijn te vinden in beelden uit hele oude culturen. Het menselijk lichaam is door de eeuwen heen een belangrijke inspiratiebron voor de kunstenaars gebleven. Een mooie foto maken met het blote menselijk lichaam als onderwerp is een grote uitdaging en vergt een grote creativiteit van de fotograaf en het model.

Vanaf het begin van de fotografie heeft het menselijk lichaam fotografen geïnspireerd en uitgedaagd. Het menselijk lichaam kan mooi en sensueel zijn, met zachte rondingen, schaduwrijke holtes en zachte structuur maar ook hard en koud worden neergezet. Voor een mooie kunstzinnige foto hoeft het model niet altijd volledig bloot te zijn en wanneer u veel van deze foto's bekijke zal het u opvallen dat modellen vaak een houding aannemen waarbij hun geslachtsdelen niet zichtbaar zijn. Ook is er een abstracte aanpak die maar een beperkt deel van het lichaam toont, zoals borsten, billen, benen of de welving van de rug. Door middel van zorgvuldige belichting en een goede compositie kunt u prachtige artistieke resultaten krijgen. Door iets aan de verbeelding over te laten kunt u ook een sterk suggestief resultaat bereiken.

Toen ik met naaktfotografie begon was het nog niet zo populair als nu. Ik noem mijzelf een serieuze amateur fotograaf die ook studie doet naar het vak fotografie. Helaas moet ik constateren dat momenteel veel mensen voor een paar honderd euro een goede camera kopen en zichzelf maar fotograaf noemt. Op het Internet kom ik soms foto's tegen op hyves of sites van onwetende modellen die in zee gegaan zijn met een zogenaamde fotograaf waarbij ik mijzelf erg voor deze foto's zou schamen. Maar blijkbaar zijn er een groep mannen die een camera kopen, een boekje lezen en dan proberen zoveel mogelijk meisjes of vrouwen naakt voor de camera te krijgen. In het slechtste geval proberen ze zelfs verder te gaan dan fotograferen. Ik heb dit soort mannen meegemaakt op fotosessie's waar vooraf afgesproken was om geen “tussen de benen” foto's te maken, waarbij ik een paar van deze zogenaamde fotografen wanhopige pogingen zag doen om dit (stiekem) toch te doen als het model even niet oplette. Ook lijkt het er soms op dat er een groep vrouwen is van middelbare leeftijd die via dit soort foto's nog willen laten zien dat ze “jong en modern” zijn en dat ze er nog steeds mogen zijn. Echter hoe ouder het model en hoe meer de huid verouderd is en ongewenste plooien en putjes heeft, hoe meer vakkennis van de fotograaf vereist is om een mooie foto te maken. Vooral de echte amateur fotografen maken soms een potje van de belichting (ook omdat ze wel een goede camera hebben maar geen verdere apparatuur) en er zijn er zelfs bij die een camera flits durven te gebruiken waardoor er wel erg hard licht ontstaat wat het model meestal niet ten goede komt en vaak ook erg harde ongewenste schaduwen geeft. Kortom een goede foto maken is nog steeds een vak waarvoor men een behoorlijke studie moet doen om het echt te beheersen. Ik ben zelf geen vakfotograaf maar ik ben wel serieus met mijn hobby bezig.

Aangezien naakt in de schilderkunst al eeuwen een verworven goed is kijk ik hier ook vaak naar om ideeën en inspiratie op te doen. Wat mijn belangstelling heeft is het spel van vormen en lijnen, van lichten en schaduwen en de diverse fotografie technieken. De laatste jaren heb ik een vrij omvangrijke digitale collectie foto's en boeken bij elkaar gezocht, dit is mijn prive collectie, die ik ook niet zomaar zonder toestemming van de rechthebbenden mag publiceren. Maar voor eigen gebruik en zelfstudie mag ik mijn verzameling gebruiken.

Naakt hoeft niet per definitie erotisch of aanstootgevend te zijn maar kan ook zeer vetederend werken, bijvoorbeeld wanneer jonge ouders een naaktportret maken van zichzelf met de baby of het jonge kind. Met een beetje fraaie sfeervolle belichting kan dit een hele tedere foto opleveren. Een foto van een stoere man met een kleine baby op zijn arm kan door de enorme tegenstelling erg mooi zijn.

(C) 2011 Hein Pragt

Er zijn verschillende stijlen te onderscheiden in het fotograferen van het menselijke lichaam die uiteenlopen van sterk erotisch tot zeer kunstzinnig. De vorm van fotograferen waarbij de geslachtsdelen openlijk getoond worden en soms en de foto's die alleen maar bedoeld zijn om op te winden trekken mij helemaal niet. Dit is het soort foto's dat u op de bovenste plank bij de boekhandel of de benzinepomp kunt vinden en fototechnisch gezien zijn deze foto's vaak niet zo interessant. Ik probeer zelf in mijn eigen foto's meestal de geslachtsdelen op een geraffineerde wijze buiten beeld te houden.

Mijn voorkeur gaat uit naar artistiek naakt, een vorm van fotografie waarbij het model op een kunstzinnig wijze gefotografeerd is. Het kan hierbij om een lichaam in zijn geheel gaan maar soms ook om een deel van het lichaam zichtbaar waarbij de fotograaf speelt met de vormen in combinatie met licht. Mijn persoonlijke voorkeur gaat heel erg uit naar foto's met mooie of bijzondere belichting. Voor een mooie foto hoeft het hele lichaam niet zichtbaar te zijn, het is soms bijzonder fraai als maar een beperkt deel zichtbaar is. Het afdekken van het lichaam kan met kleding maar ook met vitrage, doeken of lakens gebeuren.

Ook heb ik een voorkeur voor glamour fotografie waarbij de foto's vaak technisch gezien erg ingenieus in elkaar zitten met perfecte belichting en mooie poses en achtergronden. Een glamourfoto is een foto die het model van zijn of haar voordeligste kant laat zien en ondanks dat er tijdens het maken van de foto erg veel techniek komt kijken worden de meeste glamour foto's nog nabewerkt met een pakket zoals Photoshop om de laatste oneffenheden nog weg te poetsen. Ik heb wel eens een half uur gefascineerd zitten kijken naar een buiten foto in de Penthouse omdat ik maar niet kon begrijpen hoe de fotograaf het model in die situatie zo perfect had kunnen uitlichten.

Maar kunstzinnig foto's hoeven niet altijd mooi of romantisch te zijn, dit bewijst de fotograaf Roy Stuart bijvoorbeeld die met deze vorm van fotografie een soort van cult status heeft bereikt. Zijn foto’s zijn soms voyeuristisch, soms verhalend en met een ontwapenende expliciteit en zeker niet traditioneel. Soms veroorzaken zijn foto's zelfs een shockeffect, maar zelfs in de meest harde foto is ook iets ontwapenends te ontdekken.

Een goede fotograaf kan ook een prachtige foto maken van menselijke lichamen die niet perfect zijn of van oude rimpelige mensen. Ik heb eens een prachtige foto gezien van een vrouw die door ziekte de borsten moest missen waarbij de fotograaf een werkelijk prachtige ontwapenende foto gemaakt had. Wanneer de fotograaf met respect omgaat met het model en kennis heeft en gebruik maakt van techniek en ervaring kunnen ook foto's van mensen met een niet perfect lichaam heel mooi en soms heel ontwapenend zijn. Ook grote tegenstellingen als een sterke stoere man met tatoeages die teder een klein kind op de arm heeft kan een prachtige foto zijn. Het gaat hierbij om de fantasie van de fotograaf in combinatie met techniek van fotograferen en het omgaan met modellen. Fotograferen van het (naakte) menselijke lichaam is een kunst waarbij veel kennis en ervaring komt kijken maar wat goed uitgevoerd ook schitterende resultaten kan geven.

Ook in de reclame gebruikt men vaak het naakte menselijk lichaam en maakt men van de kijker een soort van voyeur. Het is een interessant werkterrein voor de reclamemaker, maar het is ook een riskant middel want de consument heeft een hekel aan ordinair en die grens is soms erg subtiel. Een foto van een fraai en luchtig gekleed fotomodel roept bij zowel mannen als vrouwen reacties op. Vrouwen zijn over het algemeen iets gevoeliger voor suggestieve reclame, terwijl mannen gevoeliger zijn voor meer explicite illustraties. Sommige mooie reclame foto's zijn in mijn ogen zeker kunst te noemen.

(C) 2011 Hein Pragt

Het fotograferen van het (naakte) menselijke lichaam heeft onnoemelijk veel mogelijkheden voor allerlei composities. Vaak is het wel belangrijk om voor een rustige achtergrond te zorgen want een drukke achtergrond zal de aandacht van het onderwerp (model) afleiden. Een kale muur waar licht op valt is een heel goede achtergrond maar ook kan de structuur van afbladderend behang of afbrokkelend pleisterwerk in oude gebouwen een prachtige achtergrond vormen. Een stuk zwart fluweel is een heel mooie achtergrond om alleen het lichaam van uw onderwerp zichtbaar te maken. Donker (lowkey) kan een mooie sfeer geven die meestal wat melancholisch heeft, wit of lichte kleuren zullen een wat meer romantische, dromerige zachtere sfeer geven. Voor een mooie achtergrond werkt stof erg goed omdat de zachte plooien kunnen bijdragen aan de sfeer van de foto. Ook zijn er heel mooie opnames in de natuur mogelijk bijvoorbeeld in of bij het het water of in het bos maar ook oude gebouwen lenen zich ook heel goed als decor. Wanneer u het model naakt wilt fotograferen moet u wel heel discreet te werk gaan.

(C) 2010 Hein Pragt

De kwaliteit en richting van het licht zijn bij het fotograferen van menselijke lichamen van het allergrootste belang. Stel vast welke functie het licht in de foto moet vervullen, u kunt bijvoorbeeld weinig licht met een donkere achtergrond gebruiken om een lowkey effect te bereiken en een element van geheimzinnigheid of melancholie. Door belichting van beide zijden te gebruikt kunt u de vorm, de structuur en de rondingen goed te laten uitkomen. Diffuus daglicht door een raam kan ook een heel mooi effect geven. Over het algemeen kunt u er van uitgaan dat wanneer u warm, zacht en eenvoudig licht gebruikte er niet zoveel fout kan gaan. Binnen kunt u bijvoorbeeld mooie resultaten krijgen met alleen maar het licht dat door een raam naar binnen valt waarbij het diffuse licht de zachte rondingen van het lichaam kan accentueren.

Het is heel belangrijk om op de schaduwen te letten, dit kan een heel mooi maar ook een erg lelijk effect geven. Wanneer het licht te hard is kunt u het door middel van vitrage of en reflectiescherm of een softbox verzachten. Wanneer u zelf geen studio tot uw beschikking heeft is er de mogelijkheid om buiten te fotograferen, maar dan bent u afhankelijk van de natuur voor goed licht. Ook dient u heel discreet te werk gaan, door het fotograferen van een model in het volle zicht van het publiek kunt u in de problemen komen. U kunt dit voorkomen door locaties te kiezen waar u waarschijnlijk niet gestoord zult worden, zoals een privé tuin, een bos of een open veld. Het zachte licht van een licht bewolkte dag is ideaal voor portretten en naaktstudies. Gebruik nooit het licht van de volle zon, het enige tijdstip waarop helder zonlicht misschien kan worden gebruikt is vroeg of laat op de dag. Gebruik nooit een flitser van de camera voor het fotograferen van het menselijk lichaam, dit geeft bijna altijd een harde foto met veel harde schaduwen en een fletse grauwe kleur van het lichaam.

Het menselijke lichaam leent zich ook heel goed voor high-key en low-key fotografie. Aangezien ik zelf graag mag spelen met licht experimenteer ik hier regelmatig mee. Wel heb ik wisselend succes want het is niet eenvoudig omdat u niet met de automaat van de camera kunt fotograferen en u zelf de instellingen moeten berekenen of experimenteel moeten vaststellen door bijvoorbeeld een paar proef foto's te maken en het histogram te bekijken. Het effect is ook te photoshoppen maar ik vind het persoonlijk een grotere uitdaging om de effecten met traditionele fotografische technieken te bereiken.

Een high-key foto bestaat hoofdzakelijk uit wit en lichtgrijze schakeringen, terwijl een low-key foto voornamelijk uit zwart en donkere tinten is opgebouwd waarbij een high-key foto meestal wat luchtig van karakter is en een low-key foto vaak iets geheimzinniger en ietwat dramatisch. Het licht en belichting voor low-key foto moet heel bewust worden georganiseerd, gebruik donkere kleding, een donkere achtergrond en 1 lichtbron om een klein gedeelten van het onderwerp te belichten. Ook dient u de camera zo in te stellen dat deze wat gaat onderbelichten. U moet het diafragma redelijk groot houden (lage F waarde) en met de sluitertijd een beetje spelen. Aangezien de sluitertijd redelijk lang kan worden is het gebruik van een statief aan te bevelen en u dient goed scherp te stellen op de belichte delen. De technieken voor high-key foto is veel, vol en zacht licht met lichte achtergrond die u ook volledig moet uitlichten. Het is niet de bedoeling dat de high-key foto er grijs uitziet, het onderwerp moet nog wel enigszins contrast hebben. High-key foto's zijn dus expres een beetje overbelicht wat vaak een romantische en sprookjesachtige sfeer geeft.

(C) 2011 Hein Pragt

Er is een trend om zichzelf te laten fotograferen in een sensuele of glamourachtige foto als cadeau voor de partner of voor zichzelf. Aangezien iedereen met een beetje camera zichzelf fotograaf noemt en sommige mannen het wel spannend vinden om een vrouw naakt voor de camera te hebben, zijn er veel mensen die zichzelf fotograaf noemen en die zich aanbieden voor een fotosessie. Wanneer ik soms de resultaten zie (die de vrouwelijke modellen trots op hyves zetten) dan springen me de tranen in de ogen. Lelijke compositie, geen fraaie poses is tot daar aan toe maar verkeerd en hard licht, ongewenste schaduwen, slechte achtergronden zijn helemaal erg. Dit is basiskennis van een fotograaf en als zelfs dat ontbreekt, mag deze persoon zich geen fotograaf noemen. Laatst zag ik een sessie waarbij de fotograaf met de camera flits gewerkt had en er gewoon harde schaduwen naast het model op het achterdoek stonden. Dit is erg amateuristisch en het levert ook geen fraaie foto's op. Het is dus heel belangrijk om een goed en professionele fotograaf te zoeken, dit hoeft niet perse een vakfotograaf te zijn maar wel iemand met voldoende ervaring en fotografische kennis zodat u zichzelf achteraf niet hoeft te schamen voor uw foto's.

(C) 2008 Hein Pragt

Wel doen:

• Leg samen met de fotograaf vast op papier waar je foto’s voor worden gebruikt en door wie.
• Probeer er plezier in hebben, het ideale model heeft een beetje lef, enthousiasme, inzet en vooral plezier als ze voor de camera staat.
• Neem voorbeelden mee uit tijdschriften die je aanspreken naar de fotoshoot.
• Zorg ervoor dat je haar goed zit en dat je recent naar de kapper bent geweest.
• Zorg er ook voor dat je nagels (zowel handen als voeten) er verzorgd uitzien.
• Wanneer je naakt of bijna naakt gaat poseren neem dan altijd een badjas mee voor tussen de shoots.
• Besef dat je als model ook rechten hebt en maak daar altijd gebruik van, zodat er geen "slechte" naaktfoto van je gebruikt wordt en je zelf de foto’s ook mag gebruiken.
• In veel studio’s is er gelegenheid voor het draaien van muziek, neem je eigen muziek mee, zodat je tijdens de shoot jouw muziek kunnen horen en je daardoor beter kunt ontspannen.
• Neem naast wat leuke kleding oog wat leuke accessoires mee zoals kettinkjes, oorbellen, hoofddoekjes, hoeden of mutsen, haarstukjes, haarbanden, zonnebrillen enz.

Niet doen:

• Ga nooit een dag voor een shoot onder de zonnebank.
• Gebruik een dag voor de shoot ook geen ontharingsmiddelen in verband met uitslag.
• Doe op de dag van de shoot geen strakke kleding aan dit kan striemen en rode vlekken veroorzaken die heel ontsierend zijn.
• Ga voor de eerste keer nooit alleen naar een fotoshoot neem een begeleider mee.
• Pas op voor zogenaamde modellen-scouts op Internet en ga nooit in op jezelf tonen via de webcam.
• Pas op voor nep fotografen, zoek bijvoorbeeld eerst referenties via Internet.

Fake modellen bureaus

Pas op voor Fake en nep modellen en castingbureaus die geld vragen om je profiel te plaatsen. Deze (vaak Internet) modellen communities zijn uit op het geld, ze beloven vaak veel en doen bijna niets. Ga altijd uit van goede referentie en dan niet van een ingehuurd model dat reclame maakt maar meerdere modellen met goede ervaringen.

Fake modellen scouts

Nog een tikje erger zijn de zogenaamde modellen scouts via Internet. Vaak gaat het om vieze mannetjes die op deze wijze proberen vrouwen of meisjes schaars gekleed of naakt voor de webcam te krijgen of pikante foto's te ontvangen. Wanneer een meisje hier op is ingegaan, dan volgt vaak chantage om nog verder te gaan. Een recent voorbeeld is deze man uit Ede.

Het Openbaar Ministerie heeft tegen een Edenaar die zich op internet voordeed als modellenscout vrijdag voor de rechtbank van Arnhem vier jaar cel geëist waarvan een jaar voorwaardelijk. De man van 27 legde contact met minderjarige meisjes die hun profiel op websites als sugababes.nl of funkybabes.nl hadden staan en deed zich voor als Veronica of Hanna, mannequins die hen in contact kon brengen met ‘Sammy’, de modellenscout. Als ‘Veronica’ spoorde hij de meisjes aan zich uit te kleden zodat hij hun lichaam kon ‘keuren’. Ze moesten poses aannemen en zich naakt voor de webcam tonen. Om de meisjes zover te krijgen dat ze bij hem thuis kwamen dreigde hij daarna hun foto’s op internet te zetten. De slachtoffers komen grotendeels uit beschermde milieus en zaten op het vwo. Volgens hun advocaat zijn de meisjes beschadigd in een kwetsbare periode van hun leven. Alle pubermeisjes vinden het leuk mooi gevonden te worden, ze voelen zich gevleid, deze man heeft ze belazerd en vernederd.

Heeft u ook een tip, stuur deze dan naar tips@heinpragt.com

(C) 2008 Hein Pragt

Laatst kreeg ik de vraag van een meisje van begin 20 die belangstelling toonde voor een licht erotische naaktfoto serie bij een erkende fotograaf. Ze gaf ook aan dat ze liever een vrouwelijke fotograaf wilde omdat ze anders wat schroom zou hebben om zichzelf bloot te geven. Dit zette mij aan het denken, fotograferen vrouwelijke fotografen naakten nu anders dan mannelijke fotografen. Ik heb hier ook over gesproken met bevriende fotografen en deze vraag op een forum geplaatst.

Eerste heb ik mijn eigen collectie eens bekeken en daarna ben ik op zoek gegaan naar vrouwelijke fotografen die ook naaktfotografie doen. Dit is al vrij moeilijk, het lijkt er op dat er veel mannelijk fotografen zijn maar erg weinig vrouwelijke fotografen. Ik heb er echter een paar gevonden en hun portfolio bekeken. Hier kan ik toch een paar conclusies uit trekken die ik hier weer wil geven.

Eerst wil ik een duidelijk verschil maken tussen model fotografie in opdracht in de studio en zogenaamd vrij werk. Bij studio foto's in opdracht hebben de modellen vaak duidelijk wensen en zullen de foto's vaak naar de wensen van het model in samenwerking met de ervaring van de fotograaf gemaakt worden. Bij vrij werk is het vaak de smaak en visie van de fotograaf zelf.

Bij foto's in opdracht zie ik weinig verschil tussen mannelijke en vrouwelijke fotografen, beiden proberen het model zo goed mogelijk te presenteren. Vrouwelijke fotografen maken niet mooiere of zachtere foto's en de verschillen tussen mannelijke en vrouwelijke fotografen in werk in opdracht lijken minimaal te zijn.

Bij vrij werk zie ik wel een duidelijk verschil wat ik eigenlijk niet verwacht had. Vrouwelijke fotografen fotograferen duidelijk harder dan mannelijk fotografen. Vrouwelijke fotografen lijken meer te laten zien hoe de vrouwen werkelijk uitzien, niets meer niets minder. Mannelijke fotografen maken foto's waarbij de vrouwen er toch mooier uitzien in toch fraaiere poses. Vrouwelijke fotografen lijken vrouwen ook in minder charmante poses te fotograferen terwijl mannen dit minder lijken te doen. Vrouwen lijken naaktheid als iets natuurlijks te fotograferen, terwijl mannen meer de schone schijn willen vastleggen. Mannelijke fotografen lijken meer te fotograferen met als uitgangspunt een mooie prikkelende foto te maken en vrouwelijke fotografen lijken een lichaam meer als kunst te zien.

Ik kan mij de gevoelens van schroom van een beginnend model goed voorstellen en ik denk dat daar duidelijk een markt voor vrouwelijke fotografen ligt. Wanneer een model wat meer ervaren is zal ze deze schroom denk ik iets minder hebben en aangezien toch het grootste deel van de fotografen die naakten fotograferen mannelijk is zullen ze zeker bij de mannelijke fotografen terechtkomen. Een goede fotograaf zal ook een professionele houding hebben richting model en een erkende of bekende fotograaf zal zeker een vertrouwd gevoel geven aan het model en zich zeer correct gedragen richting het model.

De slechte ervaringen die ik wel eens van modellen hoor of lees op Internet komen ook meestal voor bij de hobby (zolderkamer) fotografen die zich op Internet met grote getale aanbieden. Let altijd goed op en ga zeker bij een onbekende fotograaf nooit alleen naar een opname sessie. Natuurlijk zijn er ook veel goede amateur fotografen die schitterende artistieke naaktfoto's maken, maar omdat professionele fotografen meer ervaring hebben en zich negatieve reacties minder kunnen veroorloven, is het verstandig om een "gevoelige" fotosessie bij een erkende fotograaf te laten maken. Bovendien heeft u niets aan een matige of slechte portfolio.

(C) 2008 Hein Pragt

	Barend Houtsmuller Barend Houtsmuller (1953) is een fotograaf die zich toelegt op het fotograferen van vooral de vrouw. In zijn foto's brengt Barend een anoniem eerbetoon aan het mysterie van de veelal vrouwelijke schoonheid. Daarbij wordt de erotiek niet geschuwd, maar deze is nooit op een dominante manier aanwezig. Zijn foto's zijn bijzonder esthetisch. Vooral in zijn recentere werk is er sprake van een steeds grotere menselijke betrokkenheid tussen hem en de vrouwen die hij fotografeert. Zijn fotografie oogt spontaan, maar getuigt bij nadere beschouwing van een grote regie en controle over het medium. Houtsmullers werk is in binnen- en buitenland geëxposeerd, en opgenomen in de collecties van het Rijksprentenkabinet van de Universiteit Leiden, The International Polaroid Collection (USA), de Bibliothèque Nationale Paris (FR) en in de Bert Hartkamp collectie. Barend Houtsmuller, Van der Valk Boumanlaan 90, 3446 GK Woerden (Telefoon: 034-8432959 / 06-27085900) Click hier om de website www.houtsmuller.com/ te bezoeken.
	Renate von Gatzen Fotostudio Renate von Gatzen is naast de standaard fotografie ook gespecialiceerd in Erotische fotografie (ook voor de particulier) en is in Noordholland bekend door haar exposities op diverse sjieke lokaties. Haar achtergrond is Vrije Kunst Academie te Den Haag en de Gerrit Rietveld Academie te Amsterdam. Mocht je het wel leuk vinden om van jezelf dergelijke foto's te laten maken, maar niet voor expositie-doeleinden, dan kan je op deze site terecht voor leuke aanbiedingen. Fotostudio Renate von Gatzen, Postbus 3016, 1801 GA Alkmaar (Telefoon: 072-5200800) Click hier om de website erotic-art-fotostudio.nl te bezoeken.
	Amit Bar Woont sinds 1988 in Doetinchem en werkt hij als een freelance-fotograaf en beeldend kunstenaar. Hij maakt foto's, tekeningen, schilderijen en bodypaintings voor diverse opdrachtgevers, zowel particulieren als bedrijven. Hij is onder andere een vaste medewerker van het blad Naturisme. Op zijn site is een uitgebreide collectie van heel mooi werk te zien. Regio Doetinchem. Amit Bar Fotoreportages, Einthovenlaan 4 7002HG Doetinchem (Telefoon: 0314-360113) Click hier om de website van Amit Bar te bezoeken.
	Frank Boots Een bijzonder goede fotograaf die naar mijn mening zeer mooie naaktfoto's maakt. Hij weet op een schitterende wijze de lijnen,vormen en structuren van het menselijk lichaam vast te leggen. Fotografie is zijn werk en zijn hobby, het gaat daarbij altijd om foto's van mensen. Hij maakt foto's voor een portfolio, foto's van zwangerschap, foto's om cadeau te geven. Een fotograaf met een grote passie voor fotografie. Frank Boots, Appenseweg 2 7383BC Voorst (Gelderland) (Telefoon: 0575-502402 Mobiel: 06-14802232) Click hier om de website van Frank Boots te bezoeken.
	Rene de Haan Ervaren beroepsfotograaf, met een indrukwekkende gallery aan mooie beelden. Hij is sinds 1999 als fotograaf werkzaam voor Playboy wat een opmerkelijke prestatie is voor iemand die een bibliothecarisopleiding afrondde en geen fotografische achtergrond had. Hij maakt bijzonder mooie glamour foto's maar ook mooi artistiek werk. (Regio Amsterdam) Click hier om de website van renedehaan.com te bezoeken.
	Jan Bleeker Deze fotograaf uit 's Hertogenbosch heeft een uitgebreide site met veel informatie en mooie foto's. Jan maakt kunstzinnige estetische verantwoorde figuur- en naaktfotos in zwart/wit en gefotografeerd volgens de analoge methode waarbij de films in eigen beheer worden ontwikkeld en de foto's in eigen DOKA worden vergroot. Jan Bleeker, Hoge slagen 143 5233 SG s'Hertogenbosch (Telefoon: 073-6425243) Click hier om de website van Jan Bleeker Fotografie te bezoeken.
	Ton Kroon Deze fotograaf uit Utrecht maakt bijzonder mooie foto's en heeft een zeer uitgebreide portfolio. In zijn erotische werk verkent hij de grenzen van al het mogelijke, wat is mooi en spannend is, waar gaat mooi over in lelijk en spannend over in vulgair? Wanneer u uw eigen grenzen voor de camera wilt verkennen, of gewoon een mooie foto van uzelf wilt, in een studio, thuis of op lokatiem bent u bij deze fotograaf aan het goede adres. Ton C. Kroon Fotografie, Moezeldreef 321 3561 GD Utrecht (Telefoon: 0302621836) Click hier om de website van Ton C. Kroon Fotografie te bezoeken.
	Chris Dickx Chris Dickx is een ervaren fotograaf die nog steeds met bijzonder veel passie probeert het beste in zijn modellen naar boven te brengen. Of je nu een professionele portfolio wil samenstellen, huwelijksfoto’s wil laten nemen of misschien je partner eens wil verrassen met een naaktreportage: Chris Dickx is van alle markten thuis. Hij ontvangt je in zijn studio in Zingem die dezelfde professionaliteit en stijl uitstraalt als zijn foto’s. Verder heeft Chris Dickx de gave om de mensen voor de lens op hun gemak te doen voelen. Foto Chris Dickx, Kruishoutemsesteenweg 89 9750 Zingem (Provincie Oost-Vlaanderen) (Telefoon: 09-3846002 ) Click hier om de website van Chris Dickx Fotografie te bezoeken.
	Michiel Visser Deze fotograaf komt uit Den Haag, hij heeft een zeer fraaie site met mooie voorbeelden van zijn werk. Sinds 2003 heeft hij zijn eigen studio en sinds 2005 doet hij alleen nog maar naaktfotoshoots. Michiel Visser Naaktfotografie, Anthony Fokkersingel 39 2497 BK Den Haag (Telefoon: 06-51102375) Click hier om de website van Michiel Visser te bezoeken.
	Citybird (Willem) Deze fotograaf komt uit Gent in België. Ook hij heeft een uitgebreide site met mooie voorbeelden van zijn artistieke werk. Noch de fotograaf, noch de modellen zijn professioneel. De foto's zijn het resultaat van een artistieke samenwerking tussen twee mensen, waarbij elk op zijn manier expressie geeft aan zijn/haar fantasie, smaak of creativiteit. Fotoshoots kunnen ook in opdracht, het opdrachtgevend model bepaalt in dat geval in welk genre hij/zij de foto's wil. Click hier om de website van Citybird Digital Photography te bezoeken.
	Petter Hegre Petter Hegre is geboren op 8 September 1969 in Stavanger in Noorwegen. Hij studeerde bij the Brooks Institute of Photography in California en werkte in New York met Richard Avedon voordat hij weer terugkeerde naar zijn geboorteland Noorwegen en zijn eigen fotostudio begon. In 2000 publiceerde hij zijn boek; " My Wife" , wat internationaal zijn doorbraak was. Zijn werk werd zeer bekend en in 2001 ontving hij de "Photographer of the Year 2001" award. Hij publiceerde vele boeken en zijn werk wordt nog steeds internationaal tentoongesteld. Hegre-Art is zijn officiële website die in 2002 gelanceerd werd als in 2002 als Hegre-Archives. Hegre is getrouwd met het model Luba Shumeyko en zij verdelen hun tijd tussen hun villa die in orange groves in de Algarve in Portugal staat en hun atelier in het hart van Parijs. Hoewel het werk van Petter Hegre en zijn website de laatste jaren steeds extremer en harder is geworden en het zelfs een beetje pornografisch begint te worden, blijft zijn werk fototechnisch en qua poses vaak zeer bijzonder en erg mooi. Ik ben zelf meer fan van zijn eerste jaren, maar ook nu kan ik zijn werk nog steeds waarderen. Click hier om de website hegre-archives.com/ te bezoeken.
	Christian Coigny Christian Coigny werd geboren in Lausanne (Zwitserland) in 1946. Toen hij 20 jaar oud was ging hij naar de School of Photography in Vevey maar ongeduldig als hij was verliet hij Zwitserland voor vijf jaar waarin hij reclame fotografie ontdekte in de Verenigde Staten. Dit speelde zich hoofdzakelijk af in San Francisco waar hij tussen 1969 en 1974 woonde. Hij ontdekte de schilders, Georgia O'Keeffe, Edward Hopper and Richard Dibenkorn, wiens werk van licht en ruimte hem zeer beïnvloedden. Hij keerde naar Zwitserland terug ging wonen aan de kust van het meer van Genève. Vele stukken van zijn werk werden gebruikt in verscheidene reclame campagnes van zeer bekende merken. Toen begon een periode van acht jaar waarin hij meer dan 130 bekende persoonlijkheden fotografeerde. Hij werkte in de studio's van David Hockney in Los Angeles, het huis van William Burroughs in Kansas, hotelkamers in Seattle en de daken van New York. Een leuk detail is dat hij vaak de muziek van Lou Reed draaide terwijl hij werkte. Hij wil zelf niet alleen als portret fotograaf gezien te worden en zijn werk is ook divers genoeg om te kunnen zien dat het hier om een topfotograaf gaat. Zijn naakten zijn bijzonder mooi, prachtige zwart/wit platen met zeer mooi licht en vaak een beetje low-key. Click hier om de website www.christiancoigny.com te bezoeken.