• Hoe werkt een digitale fotocamera.
• Megapixels hype.
• Boeken over digitale fotocamera's en fotografie.

De werking van een moderne (digitale) fotocamera is in principe gelijk aan de werking van de eerste fotocamera de camera obscura. De camera obscura (Latijn voor donkere kamer) is een verduisterde ruimte waarbij in een van de wanden een klein gaatje zit. Het hierdoor invallende licht projecteert een afbeelding van de buitenaf op de tegenoverliggende wand op de kop. Wanneer de achterwand doorzichtig werd gemaakt door bijvoorbeeld matglas te gebruiken kon men de afbeelding van buitenaf zien.

In de moderne fotocamera is de kamer met het gaatje vervangen door een camerahuis, ook wel de body genoemd, waar licht binnenvalt door een of meerdere lenzen ook wel het objectief genoemd. Het licht valt op de beelddrager (de film) waar het door een chemisch proces door invloed van het opvallende licht vastgelegd wordt. Door middel van de lezen kan men een scherper beeld krijgen en opname's maken van onderwerpen die verder van de fotocamera verwijderd zijn. Elke lens heeft een brandpunt afstand en het is de bedoeling dat de samengestelde lenzen een scherp beeld projecteren op de beelddrager (film of ccd).

De digitale spiegelreflex camera

Een digitale spiegelreflexcamera ook wel SLR (Single Lens Reflex) genoemd werkt als volgt. Het licht wordt door de lens gebundeld en via de spiegel en een pentaprisma naar de zoeker geleid. De fotograaf ziet het onderwerp dus door de lens en het beeld in de zoeker komt dus precies overeen met wat er straks op de sensor zal verschijnen. Wanneer de ontspanner ingedrukt wordt klapt de spiegel omhoog en zal de sluiter (kort) opengaan, zodat het beeld op de ccd zal vallen. In dit opzicht werkt een digitale reflexcamera hetzelfde als een analoge fotocamera, het enige versschil is dat een sensor het filmrolletje heeft vervangen. Wanneer de sluiter weer gesloten is zal de ccd uitgelezen worden en via een complexe ingebouwde computer chip omgezet worden in een digitale foto. Wanneer u de foto in het RAW formaat opslaat zal de fotocamera bijna geen bewerkingen uitvoeren op de foto, wanneer u kiest voor bijvoorbeeld jpeg zal de fotocamera zelf de kleuren berekenen (color management). Dit proces is behoorlijk verschillend voor elk merk camera, het is wel belangrijk om hier op te letten wanneer u in jpeg wilt fotograferen. De instellingen zoals diafragma, gevoeligheid (iso waarde) en sluitertijd komen vrijwel overeen met analoge fotocamera's waardoor de normale regels voor het instellen van de fotocamera en ook bestaande belichtingmeters e.d. gewoon werken voor zowel digitale als analoge fotocamera's.

De semi digitale spiegelreflex camera

Een tussenvorm tussen de compact camera en de digitale spiegelreflexcamera is ook vrij populair en deze werken bijna hetzelfde als de spiegelreflex camera en geven ook het gevoel alsof u met een digitale spiegelreflex camera werkt. De Fujifilm s7000 is een goed voorbeeld en deze fotocamera's worden ook wel eens de prosumer (profesional consumer) klasse genoemd. Het licht wordt door de lens gebundeld en valt direct op de ccd doordat de sluiter permanent openstaat. De fotograaf ziet het onderwerp dus ook door de lens en het beeld in de zoeker komt dus ook precies overeen met wat er straks op de sensor zal verschijnen. Echter het beeld op de zoeker zal door een klein lcd scherm zichtbaar gemaakt worden. Wanneer de ontspanner ingedrukt wordt zal de sluiter dichtgaan om de ccd even blanco te laten zijn om dan precies de sluitertijd lang even open te gaan. Wanneer de sluiter weer gesloten is zal de ccd uitgelezen worden en via een complexe ingebouwde computer chip omgezet worden in een digitale foto. Wanneer u de foto in het RAW formaat opslaat zal de fotocamera bijna geen bewerkingen uitvoeren op de foto, wanneer u kiest voor bijvoorbeeld jpeg zal de fotocamera zelf de kleuren berekenen (color management). Dit proces is behoorlijk verschillend voor elk merk fotocamera, het is wel belangrijk om hier op te letten wanneer u in jpeg wilt fotograferen. De instellingen zoals diafragma, gevoeligheid (iso waarde) en sluitertijd komen vrijwel overeen met analoge fotocamera's waardoor de normale regels voor het instellen van de fotocamera en ook bestaande belichtingmeters e.d. gewoon werken voor zowel digitale als analoge camera's.

De digitale compact camera

Een digitale compact camera heeft meestal een doorkijk (optische) zoeker. Het licht wordt door de lens gebundeld en valt op de gesloten sluiter en niet op de ccd. De fotograaf ziet het onderwerp dus niet door de lens maar zeker op enige afstand zal het vrijwel overeenkomen met wat er straks op de sensor zal verschijnen. Wanneer de ontspanner ingedrukt wordt zal de sluiter even open te gaan, wanneer de sluiter weer gesloten is zal de ccd uitgelezen worden en via een complexe ingebouwde computer chip omgezet worden in een digitale foto. Deze fotocamera's ondersteunen meestal geen RAW formaat, de fotocamera zelf de kleuren berekenen (color management) en de foto opslaan in het jpeg, tiff of zelfs gif formaat. Dit proces is behoorlijk verschillend voor elk merk fotocamera, het is wel belangrijk om hier op te letten. De instellingen zoals diafragma, gevoeligheid (iso waarde) en sluitertijd komen vrijwel overeen met analoge camera's waardoor de normale regels voor het instellen van de fotocamera en ook bestaande belichtingmeters e.d. gewoon werken voor zowel digitale als analoge fotocamera's. Vaak hebben deze camera's een vaste lens die scherp is vanaf c.a. 1 ½ meter tot oneindig zodat men niet hoeft scherp te stellen en de foto's altijd scherp zullen zijn. Deze fotocamera is ideaal voor mensen die geen poespas willen en gewoon op eenvoudige wijze snel foto's willen maken.

Beeldsensor (ccd).

Een chip die bestaat uit miljoenen lichtgevoelige fotocellen die elk één pixel vormen. Elke cel registreert het invallende licht en zet deze om in een elektrisch signaal. Dit signaal wordt daarna omgezet in een digitale waarde. In digitale camera's worden twee types gebruikt namelijk de CCD (charge-coupled device) en de CMOS (complementary metal oxide semiconductor). De CCD heeft een betere kwaliteit maar is ook duurder, de CMOS heeft als duidelijk nadeel dat deze meer last heeft van ruis.

Brandpuntsafstand.

Dit is de afstand tussen het middelpunt van de lens en de beeldsensor. Hoe langer de brandpuntsafstand, hoe kleiner de beeldhoek. Omdat de beeldsensor van een digitale camera relatief klein is geeft men meestal ter vergelijking de overeenkomstige brandpuntsafstand van een 35-mm formaat fotocamera op.

Diafragma

Een maat voor de opening achter de lens waarlangs licht binnenvalt. Hoe groter de diafragmaopening, hoe meer licht er op de beeldsensor valt. Diafragma wordt uitgedrukt in breukgetallen zoals f/2,8 en f/4, waarbij een groter getal voor een kleinere diafragmawaarde staat. Diafragma bepaalt ook de scherptediepte, bij een grotere opening zal het onderwerp scherp zijn en de achtergrond onscherp. (Zie ook: Spelen met scherptediepte.)

Geheugen

Digitale fotocamera's schrijven de foto's weg naar een geheugenkaart. Sommige camera's hebben een intern (vast) geheugen, anderen een extern (verwisselbaar) geheugenkaartje. Er zijn verschillende type geheugen kaarten maar de Compact Flash kaart lijkt de standaard te worden. De prijzen zijn het laatste jaar enorm gedaald en de capaciteit is enorm toegenomen. Dit moet ook wel omdat de camera steeds meer pixels bevat en het opslaan van een foto ook steeds meer geheugen verbruikt.

Gevoeligheid (ISO-waarde).

In analoge fotografie drukt men de gevoeligheid van een film uit in een ISO waarde. Hoe hoger de waarde hoe hoger ook de gevoeligheid en bij een hoge gevoeligheid is er minder licht nodig voor een goede opname. De standaardgevoeligheid van de meeste digitale fotocamera's ligt rond de 100 ISO maar vaak is dit op elk moment aan te passen. Let er wel op dat bij een hoge ISO waarde u sneller last heeft van ruis. De kwaliteit van de digitale fotocamera bepaald in hoge mate de hoeveelheid ruis, dit is dus een punt van aandacht bij de aanschaf.

Grootst mogelijke afdruk (cm)