Managementtaal / managementkoeterwaals

(C) 2011 Hein Pragt

Ik werk al vele jaren in de automatisering en heb de opkomst van managers en managementlagen vanaf het prille begin tot nu meegemaakt. Door steeds meer mensen dingen te laten coördineren en regelen hoopt men grip te krijgen op complexe zaken. Maar helaas doen veel managers werk waarvan niemand wist dat het eigenlijk nodig was waardoor ze steeds maar moeten bewijzen dat ze ook echt nodig zijn. Helaas is het ook nog zo dat managers elkaar steunen en hun eigen positie bewaken door de positie van anderen veilig te stellen waardoor er vaak een soort van incestueuze kliek ontstaat. Zoals u merkt is mijn ervaring met managers, enkele uitzonderingen daargelaten, niet erg goed. Waar ik mij het meest aan erger is het eigen taaltje dat managers bedacht hebben om hun eigen onkunde te verhullen met rare zelfverzonnen moeilijke termen die voor vele uitleg vatbaar zijn waardoor ze niet concreet en duidelijk hoeven zijn. Want concreet en duidelijk zijn met goede afspraken en argumenten betekend dat men daar ook op afgerekend kan worden, en dat is wat elke manager tot het uiterste probeert te voorkomen.

Buiten het werk zou niemand het in zijn hoofd halen om managementkoeterwaals te spreken maar waarom doen managers dit dan? Omdat “manager” helaas geen vak is maar een functie zoeken de meeste manager dus een invulling waardoor wat ze aan het doen zijn nog ergens op lijkt. En hoe minder iets voorstelt, hoe meer onbegrijpelijke woorden en metaforen men moet gebruiken om dit maar enigszins te verhullen. Omdat alle managers dit doen zal men als manager ook niet serieus genomen worden wanneer men het jargon niet spreekt. Nog erger is het dat managers elkaar zelfs de loef afsteken met onbegrijpelijke, zelfverzonnen, vaak half Engels en Nederlandse woorden, die vooral niets zeggen en voor meerdere uitleg vatbaar zijn.

Bijna tien jaar geleden werkte ik voor een zeer bureaucratische overheidsinstelling waarbij mij verzocht werd een onderzoekje te doen en daar een kort verslag van te maken. Ik deed het onderzoek en schreef een kort en bondig verslag met eerst de vraagstelling, daarna de onderzoeksresultaten en een conclusie. Aangezien ik wist dat het naar een manager zou gaan probeerde ik technische termen te vermijden en zo duidelijk mogelijk Nederlandse taal te gebruiken. Ik stuurde het verslag naar mijn opdrachtgever en kreeg het dezelfde dag nog terug met de tekst “Dit is onleesbaar, dit kan ik zo niet doorsturen naar het management”. Ik dacht dat de tekst nog te technisch was, ik versimpelde de tekst en zorgde voor goed lopende en duidelijke zinnen. Weer stuurde ik het verslag naar mijn opdrachtgever en nu kreeg ik een nog een meer geïrriteerd antwoord terug.

Ik begreep er niets van, wat moest ik nog aanpassen aan deze tekst. Ik besloot ten rade te gaan bij een collega die al vele jaren werkte voor deze organisatie en er trots op was dat nog geen enkel project waar hij de laatste 4 jaar aan gewerkt had, ook werkelijk in productie genomen was. Hij las de tekst door en begon te lachen, je bent veel te duidelijk en concreet, je moet meer managementtaal gebruiken. Hij vertelde dat hij de laatste jaren gewerkt had aan een zeer uitgebreide macro in MS-Word waarmee hij “gewoon duidelijk Nederlands” om kon vormen in managementtaal en ook omgekeerd een totaal onduidelijke brei managementtaal weer om kon zetten in leesbare tekst. Hij haalde mijn verslag door de macro en ik zag woorden als implementeren en best practice, estimate en stakeholder in de tekst verschijnen. Ik stuurde de tekst daarna door naar de manager en kreeg bericht terug dat het nu uitstekend was, ik ben hoofdschuddend naar huis gegaan. Een maand later kreeg ik in een functioneringsgesprek te horen dat mijn communicatieve vaardigheden ver beneden peil waren. Ik voerde aan dat ik al meer dan tien jaar succesvol schreef voor meerdere tijdschriften, maar men bleef bij het standpunt, omdat ik in hun ogen “niet in staat was mijn communicatiestijl aan te passen aan de geadresseerde persoon”. Het kwam er dus op neer, dat het feit dat ik geen onduidelijk management koeterwaals schreef, als gebrekkige communicatieve vaardigheden werd uitgelegd. Het mag duidelijk zijn dat wij afscheid van elkaar genomen hebben en dat dat ik daar nooit erg rouwig om ben geweest omdat ik daarna een hele leuke baan bij een grote uitgeverij kreeg. Hier werkte men gelukkig niet met een geïntegreerde prognose van een methode waarmee men een concrete oplossingen zou kunnen implementeren. Brrr.. de koude rillingen lopen al over mijn rug bij een dergelijke zin.

Voorbeeld van managementtaal.

Dit is een voorbeeld hoe een eenvoudige duidelijk boodschap omgezet kan worden in managementtaal waarbij het grootste doel is de echte boodschap zo goed mogelijk te verbergen in veel wollige en onduidelijke termen.

Dit is de korte en duidelijke boodschap die we gaan omvormen.

“Het gaat financieel niet goed en we hebben een achterstand in onze betalingen. Als oplossing gaan we mensen ontslaan en minder produceren.”

Eerste voegen we wat vage nietszeggende woorden toe die geen kwaad kunnen en verlengen we bepaalde woorden.

“Per saldo is onze financiële situatie niet goed en in die context hebben we een achterstand opgelopen in ons betalingsverkeer. Hierdoor moeten we rekening gaan houden met een situatie waarbij we mensen zullen moeten ontslaan en relatief minder zullen moeten gaan produceren.”

Daarna verdoezelen we enkele vervelende woorden en voegen we nog wat extra managementtaal toe.

“Per saldo is onze financiële situatie minder positief dan voorgaande jaren en in die context hebben we een achterstandspositie opgelopen in ons betalingsverkeer. Hierdoor moeten we, rekening houdend met de core competenties, een nieuwe uitdaging gaan zoeken voor een aantal medewerkers en deze eventueel buiten het bedrijf gaan positioneren. We gaan weer focussen op onze core business en het relatieve productieniveau aanpassen aan de te realiseren omzet.”

Zie hier hoe men een korte duidelijke boodschap om kan zetten in drie keer zoveel (vage) woorden waarbij de tekst nog wel de oorspronkelijke boodschap bevat maar in een zeer onduidelijke vorm. Hierdoor zal iedere ondergeschikte die ontslagen gaat worden de indruk hebben dat “management” hem of haar ver boven de pet gaat en dat hoogopgeleide managers zeer goed weten wat ze doen en elke cent die ze (te veel) verdienen waard zijn.

Nederengels

Een nog grotere kwaal is het zogenaamde Nederengels. Aangezien de wereld van de manager zich tegenwoordig ver buiten Nederland uitstrekt en men graag wil laten merken dat met internationaal is ontstaan er steeds meer Engels-Nederlandse termen op de werkvloer. Heel interessant voor de manager, want het gebruik van deze woorden geeft hem een internationale allure en wekt de indruk dat hij zich met zaken bezighoudt waar men voor gestudeerd moet hebben. Dat er vaak veel duidelijkere Nederlandse alternatieven zijn dat wil er bij de meeste managers niet in. Voor de beginnende manager en de niet begrijpende ondergeschikte staat hier een lijstje van management termen en een begrijpelijke Nederlandstalige uitleg.

Prachtige onbegrijpelijke zinnen.

Wanneer u weet wat de betekenis van de volgende zinnen is, kunt u onmiddellijk als manager aan de slag.

• Ik wil met jou graag even dialogiseren over een paradigmatische beleidsimplementatie.
• Onze strategie is inzichtelijk en consistent, we hebben het volste vertrouwen in onze multi-channel, multi-brand, multi-regional en multi-format benadering.
• Bij ons draait het om context en perceptie maar toch blijven wij altijd gefocussed op u als customer.
• Doordat wij werken met key performance indicators kunnen wij voldoende leverage bieden.

Bekijk hier de: Vaagtaal top 100

Een manager moet onder enorme druk presteren, want in onze 24-uurs economie slaapt de concurentie nooit. Een moment van verslapping en hij ligt uit de race. De manager moet continu nieuwe initiatieven ontpooien en de werkvloer motiveren. In een wereld waar adrenaline en stress onvermijdelijk zijn, kan het niet anders of men heeft een coach nodig. Zo"n menselijk klankbord is dokter Sigmund, hij motiveert, inspireert en declareert.

In dit boek wordt besproken hoe leiddinggevenden hun gesprekstechnieken kunnen gebruiken om het functioneren van henzelf en dat van de organisatie te verbeteren. Aan de orde komen interpersoonlijke communicatietechnieken, aandacht tonen, vragen stellen, actief luisteren, structureren van communicatie, probleemanalyse, omgaan met conflicten en beinvloeden. Beide auteurs hebben veel ervaring met betrekking tot dit onderwerp. Ze zijn verbonden als hoogleraar aan een universiteit en hebben vele boeken en artikelen op hun naam staan. Het boek is zeer nuttig voor leiddinggevenden en managers op alle niveaus, omdat het op heldere wijze inzicht geeft in technieken om de communicatie met medewerkers te verbeteren.

Praten met mensen vormt een hoofdbestanddeel van het werk van de manager. In dit boek zijn elf verhalen opgenomen over gespreksvoering en management. Het verhaal is een aantrekkelijke manier om informatie over te dragen. In de verhalen worden diverse genres gehanteerd, zoals het sprookje, de parabel, de fabel, science fiction en detective. Onderwerpen die ondermeer aan de orde worden gesteld zijn: het slechtnieuwsgesprek, conflicthantering, motiveren, onderhandelen, omgaan met moeilijke medewerkers, het functioneringsgesprek en het selectiegesprek.