Spritualiteit en bovennatuurlijk pagina.

Spiritualiteit is heel breed begrip om op een enkele pagina te omschrijven, maar op deze pagina doe ik toch een poging. Al in de oertijd bestond er al een vorm van het begrip spiritualiteit dat uitgegroeid is in de vele religie's die we nu op deze wereld kennen. De mens heeft altijd een besef gehad dat er iets was dat hij niet kon bevatten en zo ontstonden allerlei stromingen die het bovennatuurlijke zowel voor goede als kwade doeleinden gebruikten. Tegenwoordig spreken we van witte (goed) magie en zwarte (kwaadaardige) magie. Deze pagina is een soort woordenboek waar ik probeer een korte omschrijving te geven van occulte, bovennatuurlijke en religieuze termen. Tevens ga ik wat dieper in op onderwerpen die mijn bijzondere belangstelling hebben.

Met vriendelijke groet, Hein Pragt

(C) 2004 Hein Pragt

Wie heeft er niet eens het spelletje gedaan, als het verkeerslicht op rood gaat voor ik er ben dan zal het vandaag goed gaan. Iedereen heeft wel een beetje gevoel voor bijgeloof. Ook de mensen die zeggen dat ze niet in bijgeloof geloven, lopen liever niet onder een ladder door, want je wilt het noodlot ook niet tarten. De mens heeft al vanaf zijn vroege oorsprong het lot in handen willen leggen van iets dat boven hem stond. Het is vaak emotioneel ook beter te verkroppen dat een ongeluk veroorzaakt is door het lot en niet door je eigen falen.

Op zich is het woord bijgeloof een beetje onzinnig, het is geloven in iets dat niet te verklaren is en een lotsbestemming aangeeft. In dat opzicht is er weinig verschil met echte geloven. Een wijze spreuk in dit opzicht is: Sommige mensen geloven en andere mensen geloven dat ze niet geloven.

• Als een zwarte kat je pad kruist zul je ongeluk krijgen.
• Zout morsen brengt ongeluk, je moet een beetje zout over je linker schouder gooien om het ongeluk af te wenden.
• Als je geluk wilt hebben of ongeluk wilt afwenden moet je op blank hout afkloppen.
• Als je een spiegel breekt heb je 7 jaar ongeluk.
• Wie de trouwjapon van haar moeder draagt zal gelukkig worden.
• Rijst over een pasgetrouwd stel strooien bevorderd de vruchtbaarheid.
• De bruid zal als eerste van het jonge paar sterven als ze in haar bruidsnacht het eerst in slaap valt.
• Onder een ladder doorlopen brengt ongeluk, als het toch gebeurt dient men onmiddellijk de vingers te kruisen en ze gekruist houden tot men een hond ziet.
• Als een meisje met een spiegel onder haar hoofdkussen gaat slapen dan droom ze van haar geliefde.
• Wordt de man tijdens zijn aanzoek door een andere vrouw in de rede gevallen, dan is dat een voorteken dat zij eens zijn tweede vrouw zal worden.
• Een klavertje vier vinden brengt geluk.
• Een hoefijzer vinden brengt geluk.
• Een hoefijzer boven de deur hangen brengt geluk. (Opening naar boven!)
• Bij volle maan genezen veel ziekten en worden veel kinderen geboren.
• Zie je de maan buiten en over de rechterschouder dan brengt dit geluk en mag men een wens doen.
• Binnenshuis een paraplu open doen brengt ongeluk.
• Het getal 13 brengt ongeluk.
• Eenmaal niezen is een wens doen, tweemaal is een zoen, driemaal nog iets leukers.
• Niezen brengt geluk als dit het eerste is wat men doet als men uit bed komt, maar vlak voor het slapen gaan brengt het ongeluk.
• Naar rechts niezen betekent geluk, naar links ongeluk.
• Als twee mensen tegelijkertijd niezen brengt dat geluk.
• Als uw oren piepen of jeuken dan praat men over u. Hier geldt hoe rechter hoe slechter en hoe linker hoe flinker.

(C) 2004 Hein Pragt

Guna Guna word ook wel geschreven als Goena Goena. Het staat bij Indische families bekend als Zwarte Magie, Black Magic of de Stille Kracht. Het is de toverkunst uit Indonesië en de Molukken en is iets waar je niet mee moet spotten. Indische mensen geloven dan ook dat het iets is waar je beter niet mee te maken kunt hebben of over kunt praten. Als Indische mensen zeggen dat iemand "gemaakt is" bedoelden ze dat die persoon onder invloed van Guna Guna is en zo'n bezwering is heel moeilijk op te heffen. Eenmaal bezeten wordt het slachtoffer getroffen door rampen en tegenspoed of geteisterd door demonen. De Indische en Molukse mensen weten dat alleen heel veel bidden de enige oplossing is tegen Guna Guna.

De kunst van de Guna Guna rituelen worden in Indische families van generatie op generatie doorgegeven en de geheimen blijven dus in de familie. De kunst van Guna Guna is dus in bezit bij bepaalde families en dat maakt deze families berucht in de Indische en Molukse samenleving. De bezweringen van de Guna Guna zijn vaak heel sterk. Eenmaal getroffen door de bezwering is het slachtoffer overgeleverd aan de sterke negatieve krachten. De verschijnselen zijn heel divers maar men wordt meestal zonder enige reden ernstig ziek en/of sterft zonder dat artsen een oorzaak kunnen vinden. Ook kan iemand zich vreemd gaan gedragen of men pleegt zelfmoord. De reden om Guna Guna te gebruiken is meestal haat, jaloezie, ruzies, wraak, afwijzingen in de liefde.

Niet alleen mensen kunnen drager worden van de negatieve krachten van Guna Guna, ook voorwerpen kunnen bewerkt worden zodat ze de bezitter veel ellende brengen. Bekende voorbeelden hiervan zijn wajang poppen, de kris (een soort dolk), kleden en kleine afgodsbeeldjes afkomstig uit Indonesië. Niet al deze voorwerpen bevatten kwade negatieve krachten, maar als buitenstaander is dat niet te zien.

Naast de zwarte kant van Guna Guna kent men ook witte Guna Guna waarbij men positieve dingen doet met deze magie. Het beoefenen van de zwarte kunst is niet zonder gevaar, de beoefenaars kunnen ook zelf getroffen worden door hun daden.

Experimenteren met Guna Guna is dan ook niet zonder gevaren.

(C) 2005 Hein Pragt

Sinds de bekende ijsjes zijn de zeven hoofdzonden weer in de belangstelling gekomen, zij het op een nogal twijfelachtige wijze. De term zonde is door de Christelijke kerk in het leven geroepen om het slechte en kwade in de mens een naam te geven en via duidelijke geloofsregels deze uit de wereld te helpen. Of dit gewerkt heeft laat ik in het midden, maar door de tijd is de kat aardig in het donker geknepen.

De oorsprong van de zeven hoofdzonden ligt in de 6e eeuw na Christus. Volgens Paus Gregorius de Grote waren er ergere zonden en minder ergere zonden die veroorzaakt werden door zeven hoofdzonden.

Deze hoofdzonden zijn:

• Ira (woede);
• Gula (onmatigheid, vraatzucht);
• Luxuria (onkuisheid, wellust);
• Invidia (nijd, jaloezie);
• Acedia (ledigheid, luiheid);
• Superbia (hovaardij);
• Avaritia (gierigheid).

Men stelde dat door deze onderling verbonden zonden als het ware een keten gesmeed werd die de zondaar bindt en naar de hel trekt. Tegenwoordig lijkt het er op dat deze hoofdzonden als genoegens van het leven gezien worden en dat deze hoofdzonden het basis materiaal zijn van diverse TV soaps en populaire series.

Meer uitleg over de zonden:

Superbia, de Latijnse benaming voor trots, hoogmoed of ijdelheid. Het wordt beschouwd als de ergste van de zeven zonden en eveneens de eerste: alle andere zonden komen uit superbia voort. Met superbia wordt het verlangen om belangrijker of aantrekkelijker te zijn bedoeld, of een liefde voor jezelf. Het meest bekende verhaal over trots, is het verhaal van Lucifer. De trots veroorzaakte zijn vertrek uit de hemel en zijn transformatie in Satan. Ook narcisme vloeit uit deze zonde voort.

Avaritia, de latijnse benaming voor hebzucht, is het verlangen naar macht, geld, rijkdom of bezittingen, met name als door het bezit van een van deze je een ander hetzelfde bezit ontzegt. De misdaden die hieruit voortkomen zijn ontrouw, verraad, omkoping, diefstal. Zij ontstaan door geweld, manipulatie of de autoriteit van de zondaar. Ook wordt simonie tot deze hoofdzonde gerekend.

Luxuria, de latijnse benaming voor onkuisheid, lust of wellust. Beschouwd als een ongewenst derivaat voortkomend uit de voortplantingsdrift. De bijbehorende symbolen zijn de demon Asmodesu en de dieren stier en geit.

Invidia, de Latijnse benaming voor afgunst, jaloezie, nijd gramschap. Bijbehorende symbolen zijn de demon Leviathan en de dieren hond en slang.

Gula, de Latijnse benaming voor onmatigheid, gulzigheid of vraatzucht. Bijbehorende symbolen zijn de demon Beelzebub en de dieren varken en beer.

Ira, de Latijnse benaming voor woede, toorn of wraak. Bijbehorende symbolen zijn de demon Satan en de dieren beer en leeuw.

Acedia, de Latijnse benaming voor gemakzucht, traagheid, luiheid of vadsigheid. Bijbehorende symbolen zijn de demon Belphogor en de dieren geit en ezel.

Er bestaat geen samenleving zonder goed en kwaad, geen maatschappij zonder zonde. Maar iedere cultuur heeft zijn favoriete lijst met overtredingen. Misschien wel de invloedrijkste lijst werd in de late Oudheid door de kerk samengesteld: de zeven hoofdzonden. Voor Aviad Kleinberg, een van de belangrijkste Israëlische intellectuelen en opiniemakers, zijn de hoofdzonden geen verboden handelingen, maar drijfveren die ons in verleiding brengen. Hij onderzoekt bijvoorbeeld wat er verkeerd is aan een beetje luiheid. Zou er sprake zijn van haute cuisine zonder gulzigheid? En kan de consumptiemaatschappij overleven zonder afgunst en hebzucht? Kleinberg beroept zich op joodse, christelijke, Griekse en Romeinse denkers, maar ook op persoonlijke ervaringen om te laten zien hoe diepgeworteld menselijke hartstochten zijn. Tegelijk laat hij zien dat mensen in verschillende tijden heel anders tegen menselijke passies aankijken. 'Zeven hoofdzonden' is een boek vol ironie én mededogen voor menselijke tekortkomingen. Het is met zoveel plezier geschreven dat dit wel op de lezer moet overslaan. Historicus en filosoof Aviad Kleinberg is hoogleraar geschiedenis aan de Universiteit van Tel Aviv. Van zijn hand verscheen onder meer 'Flesh made word: Saints' stories and the western imagination' (2008). 'Zeven hoofdzonden' was een bestseller in Israël. De zeven hoofdzonden zijn in de christenheid een bekend onderwerp. Hoewel Kleinberg geen religieuze overtuiging heeft, schreef hij een boek over dit onderwerp. Hij is hoogleraar geschiedenis in Jeruzalem, maar benadert zijn onderwerp filosofisch. Na twee inleidende hoofdstukken schrijft hij over elke hoofdzonde een hoofdstuk. Ze vormen zeven afzonderlijke essays, met als toegift een hoofdstuk over schijnheiligheid, een zonde die er zeker bij hoort volgens hem. Interessant is ook het laatste hoofdstuk, 'Zonde voor gevorderden'. De auteur is uitstekend thuis in de Talmoed en het Nieuwe Testament, maar ook in Augustinus en hedendaagse westerse filosofen. Dank zij zijn persoonlijke benadering en zijn vlotte stijl is zijn boek boeiend en goed leesbaar. Een enkele keer brengt die stijl hem tot een al te gemakkelijke uitspraak, bijvoorbeeld zijn stelling dat in Numeri 23 de tafelmanieren van het volk Israel God in woede doen ontsteken (pagina 146). Jammer dat het boek niet is gecorrigeerd op spelling en stijl. Daardoor staat op pagina 106 'bedreigt' in plaats van 'bedreigd' en op pagina 152 'groter dan Hem'. Desondanks: dit boek is origineel in zijn ongebruikelijke filosofische benadering van theologische begrippen. Het biedt een geheel andere dan de gebruikelijke visie.

(C) 2004 Hein Pragt

Ik heb een katholieke jeugd gehad en was vol overtuiging misdienaar. Als kind geloofde ik zonder twijfel in alles wat de pastoor en de kerkgemeenschap vertelde. Ik had een enorme bewondering voor pastoor van der Vegte, een man die vol overtuiging altijd klaar stond om anderen te helpen. Ook de verhalen van Jezus spraken mij heel erg aan, maar ook de verhalen over heksen en de verhalen die ik las over oosterse mysteries in oude tijdschriften van mijn vader.

Toen ik 13 jaar oud was begon ik met wat meer realisme te kijken naar de kerk en vooral naar de kerk gemeenschap. Ik moest elke dag twee keer een half uur naar school fietsen dus ik had tijd genoeg om over alles na te denken. Een van de dingen waar ik goed over nadacht was het geloof en ik kwam, mede door het wangedrag van de kerkgangers, tot de conclusie dat ik de kerk de rug toe wilde keren. Dit tot grote verontwaardiging van mijn ouders.

Pas toen ik weer iets ouder was begon ik weer na te denken over geloof en het bovennatuurlijke. Dit omdat ik bevriend raakte met Piebe een zeer gelovig maar heel realistisch persoon. Van hem was de befaamde uitspraak "het kan zijn dat de evolutie theorie klopt, maar dan is dat ook de hand van god geweest". Hij was ook bezig met het spirituele en door hem leerde ik ook dat ik van binnen een oude man met mij meedroeg en dat ik een heel sterk veld had tegen het bovennatuurlijke. Zeker kwade invloeden zouden wel uit mijn buurt blijven, maar ook het goede spirituele hield zich in mijn aanwezigheid liever verborgen. Dit is voor mij altijd een redelijk geruststellende gedachte geweest.

Op de dag dat pastoor van der Vegte overleed zag ik een wit gat in de lucht. Later hoorde ik dat dit precies het tijdstip was waarop hij was overleden. Ik heb later nog vaker dit witte gat in de lucht gezien. Dit sterkte mij in de overtuiging, dat er meer is tussen hemel en aarde. Ik hoorde ooit een mooi vergelijk dat me heel erg aan het denken heeft gezet. Probeer een blinde eens uit te leggen wat een kleur is. Hij zal het zelf nooit kunnen waarnemen en hij kan zich ook geen voorstelling maken van wat een kleur is. Je kunt hem uitleggen wat een kleur is maar de blinde zal moeten geloven dat dit echt zo is en dat kleuren echt bestaan. In zekere vorm zijn wij ook blind voor het bovennatuurlijke, we kunnen het niet direct waarnemen, en we moeten geloven dat het bestaat. De spreuk "sommige mensen geloven en sommige mensen geloven dat ze niet geloven" zet aan tot nadenken, ook het niet geloven is geloven en niemand weet het zeker.

Ik geloof niet in een kerk omdat deze door mensen gemaakt is en meestal de menselijke leiders meer dient dan de gemeenschap. Ik geloof dat God alles om ons heen is, de aarde en alle levende wezens. Wij mensen ontstaan hieruit (uit onze god) zodat wij inderdaad het evenbeeld en een onderdeel van God zijn. Wij zijn verantwoordelijk voor de wereld en de mensen om ons heen, we hebben de aarde in goed beheer… God bestaat omdat hij leeft in de geest van de mensen die in hem geloven.

Iedereen kan in God geloven op zijn eigen wijze, je kunt veel leren uit de bijbel, de koran en ook uit de Oosterse religies. Door dit te accepteren kun je een eigen invulling geven aan je eigen spirituele gevoelens en zelfverzekerd je eigen weg volgen.

(C) 2012 Moniek Vis

Vanuit mijn katholieke opvoeding heb ik altijd een diepgaande waardering blijven voelen voor het “Onze Vader”. Een onbeschrijfelijk gevoel van waarheid overvalt mij altijd als ik met volle aandacht het ‘Onze Vader” bid. Bidden is voor mij een vorm van stil staan bij het leven, een behoefte die toch wel vaak aanwezig is wanneer het leven niet al te makkelijk leek. De uitspraak “in nood leert men bidden” klopt wel. Wel besef ik al meer en meer dat juist bidden op momenten dat het niet zo noodzakelijk lijkt, ook een gevoel van vervulling geeft. Zoals het heerlijk is om elke dag te zeggen dat je van iemand houdt zo is het ook waardevol om elke dag stil te staan bij een gebed. In de loop van mijn leven heb ik het “Onze Vader”leren vertalen en wellicht zal deze vertaling in de loop van mijn leven doorgaan. Voorals nog ziet deze er zo uit:

Onze Vader, die in de hemel zijt,
Dat wat onbegrijpelijk, onbegrensd is in het leven, opgemerkt kan worden als Vrede, Licht, Liefde, Bewustzijn, Essentie Waarheid, Niet-iets, Boedha-natuur etc.
Uw naam worden geheiligd,
Het is een heilig besef om dit bovenstaande te beseffen, voelen en te waarderen : zo innig vervullend als Vrede is. Niets is vervullender dan dat ook al lijkt genot (of pijn) een stevige concurrent.
Uw rijk komen,
Vrede is er altijd en komt altijd weer, hoe donker en gestold onze situatie soms ook lijkt. We kunnen hierop vertrouwen door te ervaren dat dit zo is.
Uw wil geschiedde op aarde zoals in de hemel,
De Waarheid achterhaalt zich wel. De Waarheid, Vrede of Liefde is sterker dan dat wij denken, het gaat door het denken, voelen en het lichaam heen. Onbegrijpelijk is het om te beseffen dat het leven zijn eigen wetten kent.
Geef ons heden ons dagelijks brood,
Zorg dat we dat doen waardoor wij onze eerste levensbehoefte zoals eten, drinken, slapen en wonen voor elkaar krijgen.
En vergeef ons onze schuld,
Laten we mild zijn over onze fouten, zodat ze door Liefde kunnen smelten.
Zoals ook wij aan anderen hun schuld vergeven,
Zoals wij mild zijn voor de fouten van de ander en hopen dat deze oplossen.
En lijdt ons niet in bekoring,
Laten we ons niet verleiden om onszelf of anderen pijn te doen.
Maar verlos ons van het kwade,
Laten we de nare dingen laten voor wat ze zijn.
Amen.
Dit wil ik echt graag!