Mijn geboorteplaats Bargercompas.

Ik ben geboren in het kleine plaatsje Bargercompas in de zuidoosthoek van de provincie Drenthe. Bargercompas ligt niet ver van de Duitse grens, vlakbij de stad Emmen. Tot mijn achtiende levensjaar heb ik in dit dorp gewoond en heb hier dus mijn complete jeugd doorgebracht. Op deze pagina kunt u informatie vinden over Bargercompas maar ook wat meer persoonlijke ervaringen uit mijn jeugd.
Vriendelijke groet, Hein Pragt

WERELD

EUROPA

NEDERLAND

DRENTHE

Bargercompas.

Barger-Compascuum is een veenkolonie in het uiterste oosten van de provincie, tegen de Duitse grens. Het dorpsgebied van Barger-Compascuum bestaat uit een combinatie van landbouwgebied (veenontginningen) en natuurgebied. Tot de laatste categorie behoort niet alleen Berkenrode, maar ook het Oosterbos en het aangrenzende ontwikkelingsproject Landgoed Scholtenszathe. Tussen beide grote natuurgebieden in ligt het buurtschap Klazienaveen-Noord. De belangrijkste bezienswaardigheid in het dorp is het Veenpark. Hier wordt de geschiedenis van het veengebied en de veenkoloniën verteld: van het moeras, via de plaggenhutjes en de turfgravende veenarbeiders, naar het ontstaan van de dorpen. Het dorp heeft centraal de rooms katholieke Sint-Josephkerk uit 1924, een rooms Katholieke en een protestants christelijke basisschool, sportvelden, een supermarkt, een postagentschap en diverse andere winkels en horecagelegenheden, het dorp kent daarnaast een uitbundig verenigingsleven.

Heintje Pragt als klein jongetje voor de lagere school met korte broek en zweepje voor de tol.

Hein Pragt (12 jr) op de klassefoto van de zesde klas van de lagere school in Bargercompas.

Hein Pragt (16 jr) op de foto samen met zijn vader en Miss Shellina voor de smederij en het tankstation van mijn vader in Bargercompas.
Op de achtergrond is nog het huis van buurman Dijk, kapper Wolken en cafe Hogeling te zien.

Een hele oude foto van mijn ouderlijk huis, mijn vader is hier nog een kleine jongen.
Op de voorgrond staan mijn opa en oma Pragt die toen al een smederij en een winkel op Bargercompas hadden.
De zusters op de foto waren inwonend wat in die tijd vrij normaal was.

Als kind ben ik jarenlang misdienaar geweest, dat was leuk, je kwam nog eens ergens waar andere kinderen niet kwamen en je mocht uit school om trouwerijen en begrafenissen te dienen en je had natuurlijk eens per jaar het misdienaren reisje. De kerk stond naast de lagere school waar ik op zat en ik kan me nog herinneren dat de pastoor eens per week op school kwam vertellen over de bijbel en het geloof. Maar het meest onder de indruk was ik denk ik van het kerkorgel waar ik helaas nooit op mocht spelen omdat dat voorbehouden was aan 1 familie in ons dorp. Ik denk af en toe nog wel eens aan pastoor van de Vechte, een van de mensen die op mij een grote positieve indruk heeft achtergelaten.

Veel mensen kennen Bargercompas naar aanleiding van het veenmuseum, dit is echt de moeite waard om eens te bezoeken, ook is het een mooie huwelijkslocatie wat ik uit eigen ervaring weet. Maar wie wil weten hoe in Drenthe vroeger de veenarbeiders woonden en leefden moet het Veenpark in Barger-Compascuum bezoeken. Hier zijn veel huisjes, winkeltjes en andere gebouwen nagebouwd vaak met oorspronkelijk meubilair. Ze geven een goede indruk van het leven in de veendorpen aan het begin van de vorige eeuw. Zelfs de school is nagebouwd evenals het cafe Veenlust. In alle huisjes en gebouwtjes kan men naar binnen lopen en alles ziet eruit zoals het oorspronkelijk is geweest. Het park is dagelijks geopend tot 30 oktober van 10 tot 17 uur, in de winter is het beperkt open.

Dit is een foto van een demonstratie van de veenafgraving met een machine in het veenmuseum in Bargercompas, voor zover ik weet is deze machine alleen op demonstratiedagen actief.

De molen in het veenpark in Bargercompas

Een huisje in het veenpark in Bargercompas

In het kerkje in het van het veenpark in Bargercompas is het ook mogelijk om te trouwen. Het is een officiële locatie van de trouwambtenaar van de gemeente Emmen. Dit is werkelijk een prachtige locatie om in het huwelijk te treden en op het park zelf kun je een hele mooie trouwreportage maken in de vele mooie huisjes en het prachtige park.

Het recente verleden dreigt het bloeiende verleden van de Veenkoloniën wel eens te overschaduwen. Want hier werd wél de turf gestoken waarmee de Gouden Eeuw werd verwarmd en kwamen later tal van landbouwkundige en industriële innovaties tot stand. Als 'industrieel landschap' zijn de Veenkoloniën uniek! Het Veenkoloniën Boek besteedt aandacht aan die bloei: van de aanval op het grootste moerasgebied van Europa tot de ontwikkeling van de Eigenheimer en avontuurlijke kapiteinsvrouwen. Voor de Veenkoloniaal zijn begrippen als stofstorm, massé en wupkoartjeblaauw vooral een feest van herkenning. Een (ontstaans)geschiedenis van de Veenkoloniën in Groningen en Drente aan de hand van 250 beelden. De foto's, schilderijen en kaarten geven ieder voor zich aanleiding tot een korte beschrijving. Uit deze compilatie van korte verhalen maakt de lezer z'n eigen geschiedenis van de Veenkoloniën. En die is alles behalve saai: hoe het veen Veenkolonie werd, hoe de kanalen als infrastructuur tot stand kwamen, hoe de bedrijvigheid erlangs ontstond en de zeevaart met turf tot bloei kwam. En hoe arm en rijk hun eigen plaats in de samenleving kregen. Uiteindelijk moest de turf wijken voor andere brandstoffen en daardoor veranderden de infrastructuur en bedrijvigheid sterk en kreeg het gebied het huidige karakter. Een boek uit de stal van het Veenkoloniaal Museum in Veendam. Gebonden uitgave in vierkant pocketformaat, met kaarten en foto's in zwart-wit en kleur.

Jochem is 14 jaar als hij met zijn familie vanuit Valthermond naar de nog te ontginnen veengebieden in Zuidoost-Drenthe trekt. Zijn vader wordt daar veenbaas en ze krijgen een woning in de jonge nederzetting Emmer-Compascuum. Jochem en zijn jongere broer Simon mogen voor het eerst meehelpen bij het turfsteken. En dat is toch zwaarder en ingewikkelder dan zij dachten. Na enkele jaren wordt Jochem volleerd turfsteker. Maar daarnaast is hij een echte boekenwurm die graag leest over de geschiedenis van Drenthe en Nederland. Hij kan zijn hart ophalen bij de vervener voor wie de familie werkt en van wie hij boeken mag lenen. Vooral met diens vrouw Dievertje kan hij urenlang praten over hun lectuur en over het leven. Er bloeit iets moois op tussen die twee, maar hun onmogelijke liefde lijkt Dievertje uiteindelijk fataal te worden. Eerste deel van de trilogie over de familie Trip. Deze geschiedenis van het veengebied in Zuidoost-Drenthe speelt zich af in de jaren 1880-1905. De familie werkt gezamenlijk in de veengebieden. De vader krijgt werk als veenbaas en ze verhuizen naar de jonge nederzetting Emmer-Compascuum. De twee jongste zonen, Jochem en Simon, worden op de voet gevolgd, vanaf hun puberjaren tot aan de tijd dat ze gaan trouwen. In dit verhaal wordt veel verteld over de geschiedenis van de veenkolonie en de turfwinning, wat weinig levendig is. Emmer-Compascuum wordt tot in de finesses beschreven. De dialogen van de personen zijn in het veenkoloniaal-Drents: soms ietwat moeilijk te begrijpen, maar in de context van het verhaal weet de lezer wel wat er wordt bedoeld. De auteur heeft diverse boeken geschreven over dialecten en is bekend onder het pseudoniem Lukas Peregrijn.

Het Drenthe Boek geeft met meer dan 400 afbeeldingen een kleurrijk overzicht van de geschiedenis van Drenthe vanaf de hunebedbouwers tot de bezoekers van de TT. Ingrijpende gebeurtenissen, rampen en overwinningen passeren de revue, maar ook de kleine dingen van alledag. Met de foto's, voorwerpen, kaarten en stukken uit de collecties van het Drents Museum, het Drents Archief en het Drents Plateau is een gevarieerde wandeling door de tijd gemaakt. Dit levert een handzaam boek op voor iedereen die in woord en beeld heel Drenthe wil overzien. Dit boek geeft een overzicht van de Drentse geschiedenis in de vorm van een praatje bij een plaatje. Ruim 350 afbeeldingen in zwart-wit en kleur worden vergezeld van een korte tekst over allerlei historische onderwerpen betreffende Drenthe. Het boek is chronologisch ingedeeld, te beginnen bij de oudheid (o.a. hunebedden), middeleeuwen, 16e tot en met 18e eeuw, de 19e eeuw tot 1940 (w.o. de vervening en agrarische ontwikkelingen) en tenslotte de laatste 65 jaar, met o.m. aandacht voor de oorlog en de jodenvervolging. De geschiedenis van de laatste twee eeuwen krijgt de meeste aandacht, waarbij ook thema's over het dagelijkse leven een plaats hebben gekregen, zoals het verdwijnen van de melkman en de opkomst van de zelfbedieningszaken. Daarnaast zijn er verschillende levensbeschrijvingen van opmerkelijke Drenten opgenomen, zoals van de 115-jarige in 2005 overleden Henny van Andel. Behalve foto's zijn er illustraties van schilderijen, tekeningen, kaarten en historische documenten, die voor het grootste deel uit openbare (archief-)collecties afkomstig zijn.